Αρχική InfoBaby 12-36 μηνών Το παιδί μου δεν μιλάει καθαρά , τι να κάνω;

Το παιδί μου δεν μιλάει καθαρά , τι να κάνω;

mom-dad-son-budget-conversationγράφει η Τσιλιώρη Πεπέ Ελένη, Λογοπεδικός slp-ccc, Μέλος πανελληνίου συλλόγου Λογοπεδικών

Η ανάπτυξη της ομιλίας και τη επικοινωνίας είναι πολύ σημαντική τόσο για το παιδί, όσο και για την οικογένειά του. Βοηθά στην ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων, την βελτίωση της
αυτοεκτίμησης, την διευκόλυνση στο παιχνίδι και τις επαφές με τους συνομήλικους, αλλά ακόμη και στην καθημερνή ζωή, μέσω της αυτοεξυπηρέτησης, αφού το παιδί θα μπορέσει να εκφράσει τις επιθυμίες του, τις ανάγκες του, τους φόβους του, τον πόνο του και τα συναισθήματά του. Το κάθε παιδάκι έχει τον δικό του, μοναδικό τρόπο ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποια ορόσημα στην ανάπτυξη του παιδιού, που μας βοηθούν να ελέγχουμε την εξέλιξή του και να το βοηθάμε όπου χρειάζεται.

Τα φωνητικά όργανα ( πνεύμονες, φάρυγγας, λάρυγγας, τραχεία ρινική και στοματική κοιλότητα, γλώσσα , υπερώα κ.α) εξασφαλίζουν στο άτομο την δυνατότητα παραγωγής πολλών και διαφορετικών ήχων. Προκειμένου λοιπόν ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να κατακτήσει τον έναρθρο λόγο , θα πρέπει να συντονίσει με ακρίβεια πάνω από διακόσιους μύες που συνεργάζονται κατά την άρθρωση.

Πως μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου κατά την διάρκεια της γλωσσικής του εξέλιξης; Οι γονείς είναι τα πιο κατάλληλα πρόσωπα που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί, αφού περνούν πολύ χρόνο μαζί τους καθ΄ όλη την διάρκεια της ημέρας και είναι τα πρότυπα μίμησης των παιδιών. Υπάρχουν απλά πραγματάκια που μπορούν να κάνουν, βοηθώντας έτσι την γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών τους.

0 – 12 μηνών

• Να ανταποκρίνεστε στις φωνούλες του μωρού σας με απλές και σωστές λέξεις και προτάσεις.

• Να του μιλάτε καθώς το φροντίζετε κατά την διάρκεια της ημέρας.

• Να του λέτε τραγουδάκια και παιδικές ιστορίες.

• Να δείχνετε ενδιαφέρον για όλους τους ήχους που ακούτε μαζί του (π.χ. το χτύπημα του κουδουνιού, τους θορύβους διαφόρων αντικειμένων.

• Να παίζετε μαζί του απλά παιγνίδια, όπως «κου κου τα», «παλαμάκια», «κου πεπε», «αντίο» κ.ά.

• Να του μαθαίνετε τα ονόματα των αντικειμένων που χρησιμοποιεί καθημερινά (πιάτο, ποτήρι, χτένα, κ.ά.).

• Να του μάθετε τα ονόματα των οικείων του προσώπων.

• Να το ανταμείβετε και να ενθαρρύνετε τις πρώτες προσπάθειες σχηματισμού νέων λέξεων που κάνει.

• Να του περιγράφετε με μικρές και απλές φράσεις οτιδήποτε κάνετε όταν είσαστε μαζί του.

• Μιλήστε του με ήρεμο και ζεστό τρόπο

• Γελάστε μαζί του

• Παίξτε με τη φωνή σας, αρέσει πολύ στο μωρό: η μελωδία της ομιλίας το βοηθά να καταλάβει και να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα πιο αποτελεσματικά.

• Βοηθήστε το μωρό σας να ανακαλύψει τη χαρά της επικοινωνίας: ενθαρρύνετε κάθε είδος αμοιβαίας συνδιαλλαγής (το γέλιο, το χαμόγελο, το κοίταγμα, τις εκφράσεις του προσώπου)

• Βοηθήστε το να καταλάβει ότι: «τα πάντα είναι λόγος»

12 – 18 μηνών

• Να του μιλάτε απλά, καθαρά και αργά.

• Να του διαβάζετε απλές ιστορίες από βιβλία με μεγάλες εικόνες.

• Να παίζετε μαζί του παιγνίδια με κύβους και να κάνετε απλές κατασκευές (πύργους κλπ).

• Να του ζητάτε να σας μεταφέρει διάφορα αντικείμενα από το ένα δωμάτιο στο άλλο ή από την μία θέση στην άλλη.

• Να του περιγράφετε αυτό που κάνετε όταν ασχολείσθε μαζί του (όταν το ντύνετε, το ταϊζετε, το πλένετε κλπ).

• Να το προσέχετε όταν σας μιλάει και να του απαντάτε πάντα σαν να είναι μεγάλος

• Μιλήστε του κανονικά, χρησιμοποιώντας γραμματικά σωστές προτάσεις και απλές λέξεις, αλλά όχι «μωρουδίστικα».

18 – 36 μηνών

• Του εξηγείτε και το αφήνετε να σας απαντήσει σε εύκολες ερωτήσεις.

• Του διαβάζετε μικρά παραμύθια καθημερινά πριν κοιμηθεί.

• Το ακούτε προσεκτικά όταν σας μιλάει.

• Του δίνετε την ευκαιρία να μεταφέρει απλά μηνύματα, π.χ. «πες στον μπαμπά να έλθει εδώ».

• Δείχνετε στο παιδί σας ότι καταλαβαίνετε πάντα αυτό που σας λέει, έστω και αν δεν είναι έτσι.

• Επαναλαμβάνετε με τρόπο τις λέξεις που πιθανόν δυσκολεύεται να πει.

• Επεκτείνετε αυτό που λέει το παιδί σας

• Να λέτε συνεχώς καινούργιες λέξεις για να εμπλουτίσετε το λεξιλόγιό του.

• Κάνετε διάλογο μαζί του για πράγματα που το ενδιαφέρουν.

• Να κάνετε ερωτήσεις για να κεντρίσετε την σκέψη του

• Εξηγήστε του τις λέξεις που δεν καταλαβαίνει

• Επαναλάβετε τη λέξη που δε λέει σωστά αλλά μη του ζητάτε να την επαναλαμβάνει κάθε φορά.

• Μάθετε στο παιδί σας πώς να λέει ιστορίες: βοηθήστε το να ξεκαθαρίσει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του.

• Ενθαρρύνετέ το να εγκαταλείψει το μπιμπερό και την πιπίλα, εφόσον τα χρησιμοποιεί ακόμα.

3 – 4 χρονών

• Συζητάτε μαζί του και προσπαθείτε να παρατείνετε τη συζήτησή σας όσο μπορείτε.

• Μιλήστε του για ομοιότητες και διαφορές μεταξύ αντικειμένων.

• Παροτρύνετέ το να παίζει με άλλα παιδιά.

• Προσέχετε όταν μιλάει, έχοντας πάντα στο μυαλό σας ότι η επανάληψη συλλαβών και λέξεων είναι φυσιολογική σε αυτό το στάδιο της ανάπτυξής του.

• Διαβάστε ιστορίες μαζί και διηγηθείτε τις ο ένας στον άλλον. Έτσι, ενθαρρύνετε μια θετική στάση προς την ανάγνωση και τη γλώσσα (προφορική και γραπτή). Τα παιδιά χρειάζονται το παράδειγμά σας: αφήστε τα να σας βλέπουν να διαβάζετε

4 – 5 χρονών

•Εξηγείστε τη σωστή χρήση διαφόρων συσκευών (π.χ. τηλεφώνου, ηλεκτρικής σκούπας κ.ά.).

• Δώστε την ευκαιρία να σας βοηθά στο σχεδιασμό και προγραμματισμό δραστηριοτήτων π.χ. την προετοιμασία μιας γιορτής).

• Μιλήστε τους σαν να είναι μεγάλοι

• Να διαβάζετε μεγάλες ιστορίες

• Επιβραβεύετε τις προσπάθειες που κάνει.

5 – 6 χρονών

• Συζητάτε μαζί του καθημερινά.

• Παρακινείστε να παίζει ρόλους από διάφορες ιστορίες ή παραμύθια.

• Παίζετε μαζί του παιχνίδια που σας δίνουν την ευκαιρία για συζήτηση και ανταλλαγή σκέψεων.

• Προτρέψτε το να κάνει διάφορα θελήματα που περιλαμβάνουν μια λίστα οδηγιών που θα
πρέπει να θυμηθεί.

• Αφήστε το να συμμετέχει σε οικογενειακές συζητήσεις.

• Εξηγείτε στο παιδί σας καινούργιες λέξεις

Πότε πρέπει να αναζητήσω λογοθεραπευτική βοήθεια;

Παρότι το κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης, δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε στο ότι το παιδί μας είναι μικρό και θα μιλήσει αργότερα. Αν υπάρχει υποψία για κάποια διαταραχή στην επικοινωνία και τον λόγο του παιδιού, θα ήταν πολύ χρήσιμο να λάβει μια λογοθεραευτική αξιολόγηση, για να διαπιστωθούν τυχόν διαταραχές. Η έγκαιρη παρέμβαση σε καθυστέρηση του λόγου ή διαταραχή, θα βοηθήσει το παιδί να αποφύγει τις δευτερογενείς συνέπειες, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, μειωμένη κοινωνική δραστηριότητα, φόβο για επικοινωνία και έκφραση και σε μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά, μαθησιακές δυσκολίες, που σχετίζονται με την εξέλιξη του λόγου τους.

Αναζητήστε βοήθεια, αν στην ηλικία των…

18 μηνών

• Παρατηρήστε αν το μωρό σας αντιδρά στους ήχους. Αν όχι ελέγξτε την ακοή του

• Αναζητήστε βοήθεια αν το μωρό σας, στην προσπάθειά του να επικοινωνήσει, δεν κάνει βλεμματική επαφή.

• Αν το παιδί σας σταματήσει να μιλάει ή αν η ομιλία του παραμένει στάσιμη ή παρουσιάζει ενδείξεις ότι χειροτερεύει

• Λέει μόνο φωνήεντα και καθόλου σύμφωνα.

• Χρησιμοποιεί 2-3 λέξεις δυσκατάληπτες ή λέει 2-3 λέξεις αλλά δεν τις χρησιμοποιεί πάντα για να δηλώσει το ίδιο πράγμα, π.χ. βλέποντας τη μαμά λέει "μαμά", αλλά το λέει κι όταν βλέπει τον μπαμπά τον αδελφό κ.λ.π.

2 χρόνων

• Όταν το λεξιλόγιο του αποτελείται από λίγες λέξεις (8 – 10 λέξεις)

• Αν δεν συνδυάζει 2 λέξεις για να σχηματίσει σύντομες φράσεις και προτάσεις

• Η ομιλία του παραμένει δυσκατάληπτη

• Χρησιμοποιεί μόνο λίγα ρήματα ή/και καθόλου άρθρα ή επίθετα

• Δεν χρησιμοποιεί πληθυντικό

• Δεν εκτελεί απλές εντολές

• Δεν κατανοεί άρνηση, ερώτηση

3 χρόνων

• Όταν η ομιλία του εξακολουθεί να είναι δυσκατάληπτη, το λεξιλόγιο του περιορισμένο σε ουσιαστικά και λίγα ή καθόλου ρήματα, δεν χρησιμοποιεί άρθρα, επίθετα, επιρρήματα, προθέσεις, δεν έχει την έννοια του πληθυντικού και δεν σχηματίζει απλές προτάσεις π.χ. "η Άννα πίνει γάλα".

• Δυσκολεύεται να αρχίσει μια πρόταση ή αν επαναλαμβάνει συλλαβές ή λέξεις

• Χρησιμοποιεί μικρές και όχι σωστά οργανωμένες προτάσεις

• Δεν μπορεί να διηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα δεν σχηματίζει προτάσεις

4 χρόνων

• Όταν οι προτάσεις του είναι μικρές και όχι σωστά οργανωμένες, π.χ. λέει «όχι φάω», αντί να λέει «δεν θέλω να φάω», ή λέει «θέλω να πάω τι κούνιες», αντί να λέει «θέλω να πάωστις κούνιες»

• Η ομιλία του δεν είναι πάντα κατανοητή π.χ. αφαιρεί συλλαβές από πολυσύλλαβες λέξεις, δεν λέει απλά συμπλέγματα συμφώνων όπως "κλαίω", "πλένω".

• Δεν μπορεί να διηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα.

• Δυσκολεύεται να προφέρει όλα τα σύμφωνα

• Κάνει συντακτικά λάθη, µπερδεύει γνωστές και εύκολες λέξεις (π.χ. «λάλα», αντί για «.γάλα»)

5 χρόνων

• Όταν το λεξιλόγιο του είναι περιορισμένο, και οι προτάσεις του μικρές και φτωχές σε περιεχόμενο. Σ' αυτή την ηλικία το παιδί πρέπει να χρησιμοποιεί προτάσεις με 10-11 λέξεις.

• Όταν δεν μπορεί άνετα να διηγηθεί ένα γεγονός και στην ομιλία του κάνει πολλά σφάλματα. Σ' αυτή την ηλικία υπάρχει ανοχή μόνο για τους φθόγγους "σ", "δ", "θ" και "ρ" τους οποίους μπορεί ακόμα να μην προφέρει σωστά.

Όποια ηλικία και αν έχει το παιδί, καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ειδικό αν:

• Η φωνή του παιδιού είναι μονότονη, πολύ δυνατή ή πολύ σιγανή και αν η χροιά της δεν είναι ανάλογη με την ηλικία.

• Αν το παιδί μιλάει με τη μύτη.

• Αν δυσκολεύεται να αρχίσει μια φράση ή επαναλαμβάνει συλλαβές ή λέξεις.

• Αν ξαφνικά και απότομα σταματήσει να μιλάει ή η ομιλία και ο λόγος του αντί να βελτιώνονται, χειροτερεύουν.

• Αν το παιδί, έχοντας μια αντικειμενικά μικρή δυσκολία ενοχλείται πολύ και το συζητά επίμονα με τους γονείς του.

• Δεν κατανοεί πάντα αυτό που του λέτε, δεν αντιδρά κατάλληλα στις οδηγίες που του δίνετε ή δεν ανταποκρίνεται στις προσπάθειες που κάνετε να επικοινωνήσετε μαζί του.

• Μιλά «μωρουδίστικα» και η ομιλία του δεν έχει «καθαρίσει». Πρόσωπα που δεν το βλέπουν συχνά δεν το καταλαβαίνουν.

• Η άρθρωσή του δεν έχει ακρίβεια και ορισμένες φορές ακούγεται σαν να «μασάει» τις λέξεις.

• Δεν έχει λεξιλόγιο το ίδιο πλούσιο με άλλα παιδιά της ηλικίας του.

• Δε δείχνει σημεία επικοινωνίας με το περιβάλλον. Δεν αντιδρά σε ήχους.

• Κάνει στερεοτυπικές, μονότονες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις του σώματος, των άκρων ή του κεφαλιού.

• Δεν εδραιώνει βλεμματική επαφή με πρόσωπα ή αντικείμενα.

• Το παιχνίδι του είναι μηχανικό και δεν έχει συμβολισμό.

• Ασχολείται με ιδιόρρυθμο τρόπο με τα αντικείμενα και τα παιχνίδια του και έχει εμμονές.

• Η ομιλία του αρκετές φορές είναι άσχετη με τη συζήτηση ή με τις ερωτήσεις που του κάνετε.

• Δυσκολεύεται να ξεκινήσει να μιλά, κολλάει στον πρώτο ήχο της λέξης ή επαναλαμβάνει πολλές φορές την πρώτη συλλαβή.

• Ένα παιδί του δηµοτικού που δεν λέει το «ρ» και το «σ»

• Ένα παιδί µε υπερκινητικό σύνδροµο

• Ένα παιδί µε κάποιο σύνδροµο (π.χ. αυτισµό)

• Επαναλαμβάνει μικρές λέξεις όπως το "και" ή τα άρθρα των λέξεων.

• Δυσκολεύεται να μάθει πράγματα καθημερινής ρουτίνας ακόμα και μετά από πολλές προσπάθειες.

• Δεν διατηρεί αυτή τη γνώση και το ίδιο πράγμα δεν μπορεί να το ξανακάνει την επόμενη μέρα.

• Έχει δυσκολίες στο γραπτό λόγο δηλαδή στη ανάγνωση και τη γραφή

Τσιλιώρη Πεπέ Ελένη
Λογοπεδικός slp-ccc
Μέλος πανελληνίου συλλόγου Λογοπεδικών
Επιστημονική υπεύθυνη του κέντρου Έκφραση & Λόγος
210-2849674


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.