- InfoKids - http://www.infokids.gr -

6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης: Γιατί η αθηροσκλήρωση θεωρείται ο βασικότερος παράγοντας θανάτου του σύγχρονου ανθρώπου;

Η αθηροσκλήρωση σήμερα αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες θανάτου στον ανεπτυγμένο κόσμο. Κατά τη διάρκεια του 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης (4-6 Δεκεμβρίου, Αθήνα) θα ζητηθούν όλες οι νεότερες μέθοδοι αντιμετώπισης της αθηροσκλήρωσης.

«Αθηροσκλήρωση, είναι η προοδευτική πάχυνση του εσωτερικού χιτώνα των αγγείων, με τελική συνέπεια τη μικρή ή μεγάλη στένωση ή απόφραξη του αυλού τους. Με απλά λόγια είναι το 'πουρί' που δημιουργείται στο εσωτερικό τοίχωμα της αρτηρίας και την 'καταστρέφει', εξηγεί ο Αλέξανδρος Τσελέπης, καθηγητής Βιοχημείας και Κλινικής Χημείας τουΠανεπιστημίου Ιωαννίνων και πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης.

 
Γιατί θεωρείται ο βασικότερος παράγοντας θανάτου του σύγχρονου ανθρώπου
Η αθηροσκλήρωση, η οποία συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ζωής του σύγχρονου ανθρώπου, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αρτηριοπάθεια, ρήξη ανευρύσματος των αρτηριών και θρόμβωση.

Ποιοι παράγοντες οφελούν στην εμφάνισή της

Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της αθηροσκλήρωσης είναι η υπερλιπιδαιμία, η οποία παρατηρείται στο 48-50% των Ελλήνων, η υψηλή αρτηριακή υπέρταση, που αφορά το 20-50% του πληθυσμού της χώρας μας, ο σακχαρώδης διαβήτης από τον οποίο πάσχει περίπου το 10% των Ελλήνων, καθώς και τα υψηλά ποσοστά καπνίσματος.

«Στην πράξη η αθηροσκλήρωση είναι η νόσος του τρόπου ζωής, αφού τα άτομα που τρώνε πολύ, καπνίζουν και κάνουν καθιστική ζωή 'βοηθούν' με τη συμεριφορά τους τη συγκέντρωση λιπιδίων και χοληστερόλης στο αίμα. Η αθηροσκλήρωση αρχίζει από μικρή ηλικία και εξελίσσεται σιωπηρά ανάλογα με τον τρόπο ζωής, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομικότητα», τόνισε ο κ. Τσελέπης, καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Η μείωση της LDL (κακής) χοληστερόλης αποτελεί τον κύριο στόχο της υπολιπιδαιμικής αγωγής, άρα και της αθηροσκλήρωσης, σύμφωνα με τον Μωυσή Ελισάφ, καθηγητή Παθολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης.

Όσο χαμηλότερα τόσο το καλύτερο για τα άτομα υψηλού κινδύνου

Ειδικά για τα άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου επιδιώκεται η μείωση της LDL χοληστερόλης σε πολύ χαμηλά επίπεδα (<70mg/dl). Μια πρόσφατη μελέτη που ανακοινώθηκε πριν μια εβδομάδα έδειξε ότι σε αυτά τα άτομα η περαιτέρω μείωση της κακής (LDL) χοληστερόλης (περίπου στα 50mg/dl) με τη χορήγηση του κατάλληλου φαρμάκου, είχε ως αποτέλεσμα επιπρόσθετη μείωση περίπου κατά 10% των εμφραγμάτων, των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και των καρδιαγγειακών θανάτων.

Ωστόσο, το κύριο ερώτημα που παραμένει είναι εάν επιτυγχάνονται αυτοί οι στόχοι στην κλινική πράξη. Τα δεδομένα που υπάρχουν στη διεθνή βιβλιογραφία δείχνουν ότι μόνο το 25% των ατόμων υψηλού κινδύνου επιτυγχάνουν το στόχο της θεραπείας (LDL χοληστερίνη <70mg/dl).

«Οι περισσότεροι άνθρωποι, πιστεύουν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχει ένας καπνιστής είναι να εμφανίσει καρκίνο του πνεύμονα. Στην πραγματικότητα όμως, κινδυνεύει από τα καρδιαγγειακά νοσήματα σε πολύ υψηλότερο ποσοστό, με προεξάρχοντα το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αφού το κάπνισμα ευθύνεται για το 1/5 των καρδιαγγειακών παθήσεων παγκοσμίως και για το 30-40% του συνόλου των θανάτων από καρδιαγγειακή νόσο (WHO2008)», σύμφωνα με τον Χρήστο Πίτσαβο, καθηγητή Καρδιολογίας στο ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης.

Η χρήση καπνού αποτελεί αίτιο καρδιακής προσβολής σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα και όχι μόνο σε ηλικιωμένους.

Διαβήτης: Η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο

Οι καρδιαγγειακές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη συγκαταλέγονται μεταξύ των πολύ σημαντικών συντελεστών θνησιμότητας και νοσηρότητας στους ασθενείς με διαβήτη, σύμφωνα με τον Εμμανουήλ Γανωτάκη, καθηγητή Παθολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και μέλος του ΔΣ της  Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης.

Ο διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία και η αθηροσκλήρωση συνεργάζονται στενά στη δημιουργία των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Η στεφανιαία νόσος είναι σημαντική επιπλοκή τόσο του ινσουλινοεξαρτώμενου (τύπος Ι) όσον και του μη ινσουλινοεξαρτώμενου διαβήτη (τύπος ΙΙ). Αξίζει να σημειωθεί ότι η αθηροσκλήρωση εμφανίζεται πιο νωρίς στους διαβητικούς ασθενείς, ενώ η έκταση και ο βαθμός της είναι μεγαλύτερος σε αυτούς τους ασθενείς σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

Δεδομένου ότι τα ποσοστά της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας έχουν αυξηθεί στη χώρα μας, το πρόβλημα καθίσταται μείζον για τη δημόσια υγεία. Πρόσφατες μελέτες σε παχύσαρκα παιδιά και εφήβους ανέδειξαν διαταραχή στην ανοχή στη γλυκόζη σε ποσοστό 14,7%. Το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο του αντίστοιχου από μελέτες στις ΗΠΑ, σημαντικά μεγαλύτερο όμως από τη γειτονική Ιταλία (4,7%), γεγονός που πιθανά αντανακλά την απόκλιση των Ελλήνων σήμερα από την παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή.

Σωστή θεραπεία και συμμόρφωση του ασθενή

Η ορθή θεραπευτική αγωγή μέσω της εξατομικευμένης θεραπείας και ο έλεγχος καθώς και η πρόληψη των καρδιαγγειακών επιπλοκών του διαβήτη αποτελούν σημαντικό θεραπευτικό στόχο.
Η τροποποίηση της διατροφής, ο έλεγχος και η διόρθωση των αθηροσκληρωτικών παραγόντων κινδύνου στο διαβήτη, οι συνεχείς προσπάθειες για επίτευξη άριστης γλυκαιμίας καθώς και η ινσουλινοθεραπεία, είναι ουσιώδη θεραπευτικά στοιχεία για τον περιορισμό των επιπτώσεων των καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Βασική προϋπόθεση αποτελεί η συμμετοχή-συνεργασία του ασθενή στη λήψη αποφάσεων και η παρέμβαση στον τρόπο ζωής, γιατί μπορούν να καθυστερήσουν σημαντικά την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής.

Ο Βασίλειος Άθυρος, αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας στο Α.Π.Θ. και μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης, σημειώνει ότι σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την κρίση (2010-2014) διαπιστώθηκε ότι υπάρχει χαμηλότερη συμμόρφωση προς τα μέτρα τρόπου ζωής αλλά και προς τη φαρμακευτική θεραπευτική αγωγή για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η χαμηλή συμμόρφωση στις προληπτικές παρεμβάσεις είναι ένα σύνθετο πρόβλημα ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση των χρόνιων ασθενειών, αλλά η οικονομική κρίση επιδείνωσε δραματικά την κατάσταση.

Η οικονομική κρίση προκαλεί ουσιαστική και σημαντική αύξηση του ποσοστού των ατόμων με μείζονα κατάθλιψη, με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή και σωματοποίηση των ψυχικών αυτών διαταραχών. Αυτές συμβάλουν στην εμφάνιση και διατροφικών διαταραχών όπως π.χ. η πολυφαγία με κατανάλωση φθηνής τροφής, η οποία είναι ανθυγιεινή επειδή περιέχει πολλά ακόρεστα λιπαρά. Επίσης, υπάρχει ελλιπής συμμόρφωση στην απαραίτητη θεραπευτική αγωγή λόγω ελάττωσης του διαθέσιμου εισοδήματος και λόγω της αύξησης της συμμετοχής του ασθενή στη φαρμακευτική δαπάνη, παρά την μείωση των απόλυτων τιμών των φαρμάκων.

Η αύξηση των παραγόντων κινδύνου (ψυχικά αίτια), η ανθυγιεινή διατροφή και η ελλιπής συμμόρφωση στην θεραπευτική αγωγή (όποτε αυτή είναι απαραίτητη) φαίνεται να έχει σημαντική επίδραση στην συχνότητα εμφάνισης αλλά και την κλινική έκβαση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Πρόσφατη μελέτη στη χώρα μας έδειξε ότι την τετραετία αυτή, σε σχέση με την προηγούμενη, περισσότερες γυναίκες και άνδρες εμφάνισαν στεφανιαία επεισόδια και εισήχθησαν στο νοσοκομείο (στατιστική σημαντική διαφορά στις γυναίκες), ότι οι ασθενείς αυτοί ήταν συγκριτικά νεότεροι με την περίοδο προ κρίσης, και ότι κατά την κρίση παρατηρήθηκε αύξηση στη συχνότητα των επεισοδίων στους άντρες χωρίς κοινωνική ασφάλιση.

Η ελλιπής συμμόρφωση των Ελλήνων στα μέτρα τρόπου ζωής και σε αυτά της φαρμακευτικής αγωγής είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα στην ιατρική περίθαλψη που συνδέεται με σημαντική (μακροχρόνια) ανθρώπινη και οικονομική επιβάρυνση στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, σημαντικά υψηλότερη από το βραχυχρόνιο οικονομικό όφελος που προκύπτει από την αύξηση του ποσού της φαρμακευτικής δαπάνης που καταβάλει ο ασθενής. Είναι χρήσιμο αλλά και απαραίτητο να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για την κατοχύρωση της μακροχρόνιας ψυχικής και καρδιαγγειακής υγείας των συμπατριωτών μας οι οποίες αυτή την εποχή βάλλονται.