Αρχική InfoMommy Πολιτισμός - Σεμινάρια Η επίδραση της αναπηρίας στα έργα μεγάλων ζωγράφων που άλλαξαν το ρου της ιστορίας

Η επίδραση της αναπηρίας στα έργα μεγάλων ζωγράφων που άλλαξαν το ρου της ιστορίας

Φρίντα Κάλο

Η τέχνη και η αναπηρία στη συνείδηση της κοινής γνώμης είναι αντικρουόμενες έννοιες, αφού για τους περισσότερους ανθρώπους η τέχνη αποτελεί έκφραση του ωραίου και του εξιδανικευμένου. Παρότι η αναπηρία αποτελεί πηγή έμπνευσης για καλλιτεχνική δημιουργία, η προσέγγιση αυτή δεν είναι πάντα αποδεκτή και αναδεικνύει τη συγκρουσιακή σχέση των δύο εννοιών. Έτσι, ενώ καλλιτέχνες με αναπηρία έχουν αναγνωριστεί για τις εξαιρετικές τους επιδόσεις, ταυτόχρονα έργα τέχνης που απεικονίζουν σώματα με κάποιας μορφής αναπηρία σοκάρουν και σχολιάζονται ποικιλοτρόπως.

 
Η τέχνη προωθεί την ενσωμάτωση του «διαφορετικού». Το δικαίωμα στη διαφορετικότητα και η συναίσθηση της ελλειπτικής – μη τέλειας – φύσης του ανθρώπου αποτελεί την ουσία της ύπαρξης. Ο άνθρωπος δεν δύναται να φτάσει στην τελειότητα και ιστορικά οι όποιες προσπάθειες έγιναν προς την κατεύθυνση αυτή έχουν καταγραφεί ως απόπειρες επιβολής φασισμού. Η προσωπική και κοινωνική συνύπαρξη με το έλλειμμα αποτελεί παρακαταθήκη της ουσιαστικής και της αληθινής τέχνης.

Ανά τους αιώνες πολλοί ζωγράφοι με αναπηρία επηρέασαν καταλυτικά με το έργο τους την ιστορία του ανθρώπινου γένους, ανοίγοντας νέους δρόμους για την δημιουργικότητα και την εκφραστικότητα, ακόμα και δημιουργώντας καλλιτεχνικά ρεύματα. Επηρέασαν σε τέτοιο βαθμό την ιστορία της τέχνης που το όνομα τους είναι άρρηκτα συνυφασμένο με αυτή. Δεν έμειναν γνωστοί ως ανάπηροι καλλιτέχνες, αλλά ως εξαιρετικοί και σπουδαίοι δημιουργοί. Για μερικούς από αυτούς, η αναπηρία τους δεν είναι καν ευρέως γνωστή, ενώ για άλλους έγινε η ταυτότητα του έργου τους. Σε κάθε περίπτωση, στην τέχνη τους απεικονίζεται η αναπηρία τους με τον τρόπο που οι ίδιοι την αντιλαμβάνονται. Κάποιες φορές ολοφάνερα, όπως στο έργο της Κάλο και άλλες φορές έμμεσα, όπως στην περίπτωση του Μονέ.
Τον 15ο αι. ο Ούγκο φαν ντερ Χους και το 16ο αι. ο Φραντσάσκο Παρμιτζιανίνο χαρακτηρίστηκαν «τρελοί» από τους συγχρόνους τους και η νοητική διαταραχή αντανακλάται αισθητά σε σημαντικά έργα του κάθε καλλιτέχνη.

Το ίδιο ισχύει για τον Άγγλο ζωγράφο του 19ου αι. Ρίτσαρντ Νταντ, ο οποίος δημιούργησε τα πιο σπουδαία έργα του μετά την ισόβια καταδίκη του για το φόνο του πατέρα του.
Ο όρος «τρελός» χρησιμοποιήθηκε επίσης από τους σύγχρονους των Ουήλιαμ Μπέηκ και Βίνσεντ βαν Γκογκ.
Ο Μανέ, μετά τον ακρωτηριασμό του ποδιού του, παρήγαγε μια σειρά από ευαίσθητα παστέλ λουλούδια και πορτρέτα.

Water Lily Pond

Ο Ρενουάρ υπέφερε από μια σοβαρή μορφή αρθρίτιδας και τα τελευταία έργα του ζωγραφίστηκαν με μια βούρτσα δεμένη στα δάχτυλά του.
Ο Μονέ έχασε σχεδόν όλη την όρασή του. Συνέχισε να ζωγραφίζει προοδευτικά πιο αόριστα τις αναμνήσεις του, σημείο αναφοράς, που σηματοδοτεί την κορύφωση του καθαρού Ιμπρεσιονισμού.
Ο Aνρύ ντε Τουλούζ-Λωτρέκ έπασχε εκ γενετής από οστεοπενία που οδηγούσε σε εύκολα κατάγματα. Έτσι, με κατάγματα και στα δύο πόδια πριν την εφηβεία του, έφτασε να είναι σχεδόν νάνος. Η στροφή στην ζωγραφική και η μποέμ ζωή του τον οδήγησαν στην αθανασία μέσω της τέχνης.

Λωτρέκ
Η Μαρία Μπλανσάρντ, γεννήθηκε παραμορφωμένη λόγω πτώσης της μητέρα της, ενώ ήταν έγκυος. Η μορφή της έμοιαζε σα να είχε νανισμό, με ένα εξόγκωμα στην πλάτη της και μια παραμόρφωση στα ισχία που καθιστούσαν ακόμα και το περπάτημα δύσκολο. Ωστόσο, οι σωματικοί της περιορισμοί δεν την εμπόδισαν από το να γίνει μεγάλη καλλιτέχνις.
Ο Εντουαρτ Χόρα, ο Άγγλος σουρεαλιστής ζωγράφος, δυσκολευόταν να πιάσει το μολύβι ή το πινέλο, κι όμως ξεπέρασε την ασθένειά του και έφτιαξε μεγάλες και εντυπωσιακές ακουαρέλες.
Συναρπαστικά είναι τα τελευταία αριστουργήματα του Ανρί Ματίς, ο οποίος αποφάσισε να στραφεί στην ζωγραφική, όταν έμεινε στο κρεβάτι περίπου ένα χρόνο, μετά από εγχείρηση και αρκετές μετεγχειρητικές επιπλοκές. Καθισμένος στο κρεβάτι ή σε αναπηρική καρέκλα, ο καλλιτέχνης δημιούργησε μερικές από τις πιο αναζωογονητικές και δυναμικές εικόνες της τέχνης του 20ού αιώνα.

Από την Έλλενα Πλακίδα
Ειδικός Παιδαγωγός
ΚΕΜΥΛΟ
Κέντρο Εξειδικευμένης Μαθησιακής Υποστήριξης
και αποκατάστασης Λόγου – Ομιλίας
Αριστοφάνους 32, Χαλάνδρι
Τηλ. 210 6828177
http://mathisiakesdiskolies.wordpress.com/
https://www.facebook.com/mathisiakesdiskolies


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.