Αρχική InfoBaby Εγκυμοσύνη Μάθε τα πάντα για την αρτηριακή πίεση κατά την εγκυμοσύνη

Μάθε τα πάντα για την αρτηριακή πίεση κατά την εγκυμοσύνη

Pregnant-woman-1024x680Το συχνότερο ιατρικό πρόβλημα κατά την εγκυμοσύνη, είναι οι διαταραχές της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ). Η συχνότητα της αρτηριακής υπέρτασης (ΑΥ), είναι περίπου 10% στις πρωτότοκες και 6-8% στο σύνολο των εγκύων. Αν και υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτίες ΑΥ κατά την εγκυμοσύνη, η σημαντικότερη από πλευράς κλινικής σημασίας είναι η προεκλαμψία, η οποία εμφανίζεται σε ποσοστό 1-3% επί του συνόλου των εγκύων.

Σαν προεκλαμψία χαρακτηρίζεται η πρώτη εμφάνιση ΑΥ με πρωτεΐνουρία κατά την εγκυμοσύνη και αποτελεί την κατ’ εξοχήν αιτία μητρικής και εμβρυικής-νεογνικής νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως. Ακόμη και σήμερα, που η μητρική θνησιμότητα από προεκλαμψία έχει ελαττωθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, εξακολουθεί να παραμένει η κύρια αιτία για το 50% των πρόωρων τοκετών με επακόλουθο την γέννηση πρόωρων νεογνών με χαμηλό βάρος γέννησης, που μελλοντικά σαν ενήλικες, έχουν αυξημένο κίνδυνο ΑΥ, καρδιαγγειακών νοσημάτων και προεκλαμψίας.

Φυσιολογικά κατά την εγκυμοσύνη η ΑΠ της μητέρας ελαττώνεται κατά το πρώτο μισό της κύησης και επανέρχεται στα προ της κύησης επίπεδα, μετά την 30η εβδομάδα της εγκυμοσύνης.

Η διάγνωση της ΑΥ κατά την εγκυμοσύνη βασίζεται σε απόλυτες τιμές ΑΠ ≥ 140/90mmHg , σε δύο τουλάχιστον καταγραφές , σε δύο διαφορετικές μετρήσεις. Τα τελευταία χρόνια έχει εφαρμοσθεί για διαγνωστικούς αλλά και θεραπευτικούς σκοπούς, ειδικά σε γυναίκες υψηλού κινδύνου (εγκυμοσύνη και ΑΥ, εγκυμοσύνη και διαβήτης , εγκυμοσύνη και νεφρική βλάβη) η 24ωρη καταγραφή της ΑΠ.

Τύποι  ΑΥ κατά την εγκυμοσύνη

Σύμφωνα με τις τελευταίες οδηγίες των διεθνών οργανισμών διακρίνονται σε:

Προυπάρχουσα ΑΥ ή χρόνια ΑΥ. Επιπλέκει το 1-5% των εγκύων και χαρακτηρίζεται από τιμές ΑΠ ≥ 140/90mmHg που ή προϋπάρχουν της εγκυμοσύνης ή εμφανίζονται πριν την 20η εβδομάδα και συνήθως επιμένουν πέραν των 42 ημερών μετά τον τοκετό.

Υπέρταση της εγκυμοσύνης. Η ΑΥ εμφανίζεται μετά την 20η εβδομάδα της κύησης, χωρίς πρωτεΐνουρία, και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μετά την 6η εβδομάδα από τον τοκετό.

Προεκλαμψία (6-8%). Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αν και έχει γίνει δεκτό ότι χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων, με αποτέλεσμα την ισχαιμία-μειωμένη αιμάτωση-του πλακούντα και άλλων οργάνων (νεφροί, ήπαρ, εγκέφαλος) και εκτεταμένη κυτταρική καταστροφή, συνεπώς πρόκειται για πολυοργανική νόσο.

gty_pregnant_teen_dies_nt_120820_wg
Επιδημιολογικά η νόσος φαίνεται ότι έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:

• Συμβαίνει συχνότερα σε πρωτότοκες. Οι άτοκες έχουν 6-8 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο από τις πολύτοκες. Οι πρωτότοκες μεγάλης ηλικίας έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τις νεότερες.
• Συμβαίνει κυρίως στις πολυδύναμες κυήσεις (περισσότερα του ενός έμβρυα) ή επί σακχαρώδους διαβήτου.
• Η συχνότητα αυξάνεται προς το τέλος της κύησης. Είναι σπάνια η προεκλαμψία προ του τέλους του 2ου τριμήνου.
• Χαρακτηριστικά του συνδρόμου είναι ΑΥ, οίδημα, πρωτεΐνουρία (αποβολή πρωτεϊνης ≥ 3g/24ωρο στα ούρα), χαρακτηριστική ηπατική και νεφρική έκπτωση, διαταραχές πήξεως του αίματος και στα τελικά στάδια διαταραχές συνείδησης και κώμα.
• Φαίνεται ότι το σύνδρομο έχει κληρονομική επιβάρυνση. Σε οικογένειες με γυναίκες που είχαν προεκλαμψία το σύνδρομο εμφανίζεται στο 25% των θυγατέρων και των εγγονών.
Η εικόνα του συνδρόμου συνήθως υποχωρεί μόλις τερματισθεί η εγκυμοσύνη

Προεκλαμψία επί προΰπάρχουσας χρόνιας ΑΥ. Αφορά γυναίκες με προϋπάρχουσα ΑΥ οπότε αυτή επιδεινώνεται και συνοδεύεται από αυξημένη αποβολή πρωτεΐνης ≥ 3g/24ωρο στα ούρα, μετά την 20η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, ενώ συνυπάρχουν και ευρήματα ηπατικής δυσλειτουργίας και αιματολογικές διαταραχές (κυρίως διαταραχές πήξεως του αίματος).
• Εκλαμψία: προεκλαμψία με σπασμούς που δεν μπορούν να αποδοθούν σε άλλη αιτία. Μπορεί να εμφανισθεί και δύο μέρες μετά τον τοκετό και συνοδεύεται από υψηλή θνησιμότητα μητρική και εμβρυική.

Αντιμετώπιση των διαταραχών της ΑΠ κατά την εγκυμοσύνη

Σύμφωνα και με τις πρόσφατες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Αντιυπερτασικής Εταιρίας/ Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής εταιρίας 2007, για γυναίκες εγκύους με τιμή ΑΠ 140-149mmHg / 90-95mmHg χρειάζεται μη φαρμακολογική θεραπεία υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν βλάβες στα όργανα στόχους. Βέβαια με βάση τα επίπεδα της ΑΠ, την ηλικία της εγκυμοσύνης και τον κίνδυνο που διατρέχουν μητέρα και έμβρυο θα πρέπει να γίνεται συχνή παρακολούθηση και περιορισμός των δραστηριοτήτων. Αν και σε άλλη περίπτωση η απώλεια βάρους είναι χρήσιμη για την ρύθμιση της ΑΠ, ακόμη και στις παχύσαρκες γυναίκες εγκύους, δεν συνιστάται λόγω μειωμένου βάρους γέννησης του εμβρύου και καθυστερημένης νεογνικής ανάπτυξης. Επίσης, η δίαιτα πρέπει να είναι φυσιολογική χωρίς διακοπή του άλατος. Διάφορες παρεμβάσεις όπως η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου (2g/24ωρο), μουρουνέλαιου και χαμηλής δόσης ασπιρίνης για την πρόληψη της προεκλαμψίας, δεν είχαν τα αναμενόμενα οφέλη κυρίως για τα έμβρυα. Μόνον ίσως η ασπιρίνη σε χαμηλές δόσεις μπορεί να χορηγηθεί προφυλακτικά, σε γυναίκες με πρώιμη εμφάνιση προεκλαμψίας (<28 εβδομάδων).

Η αξία της συνέχισης της φαρμακευτικής αγωγής σε εγκύους με προϋπάρχουσα ΑΥ μέτριας βαρύτητας, εξακολουθεί να αποτελεί ένα πεδίο διαφωνίας και αμφισβήτησης. Εν τούτοις φαίνεται λογικό να γίνεται έναρξη αγωγής για τιμές ΑΠ ≥ 150mmHg / 95mmHg.

Πίεση με τιμές ΣΑΠ ≥ 170mmHg ή ΔΑΠ ≥ 110mmHg αποτελεί ένδειξη για άμεση νοσοκομειακή κάλυψη.

Η από του στόματος φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει φάρμακα που αποδεδειγμένα δεν επηρεάζουν το έμβρυο και την μητέρα, όπως η μεθυλντόπα, η λαμπεταλόλη, οι ανταγωνιστές του ασβεστίου και (λιγότερο) οι β-αποκλειστές. Επί προεκλαμψίας ΙV υδραλαζίνη, λαμπεταλόλη και επί οξέος πνευμονικού οιδήματος νιτρογλυκερίνη.

Pregnancy_health2Πρέπει να αποφεύγονται και να διακόπτονται έγκαιρα επί εγκυμοσύνης φάρμακα της ομάδας των αναστολέων του ενζύμου μετατροπής (α-ΜΕΑ) ή ανταγωνιστές των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης II γιατί έχουν ενοχοποιηθεί για τερατογενέσεις και καθυστέρηση της ανάπτυξης. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η θεραπεία της προεκλαμψίας δεν αφορά μόνον τη ρύθμιση της ΑΠ αλλά επιτυγχάνεται με τον τοκετό, ο οποίος επιβάλλεται όταν υπάρχει υπέρταση της εγκυμοσύνης με πρωτεϊνουρία συνοδευόμενη από διαταραχές όρασης, πήξης και stress του εμβρύου.

Επιβάλλεται επίσης να γνωρίζουμε ότι όλα τα αντιυπερτασικά φάρμακα αποβάλλονται στο μητρικό γάλα. Εν τούτοις οι συγκεντρώσεις τους είναι εξαιρετικά χαμηλές, εκτός από την προπρονολόλη και την νιφεδιπίνη, επομένως δεν υπάρχει αντένδειξη για τον θηλασμό.

Όμως, οι διαταραχές της ΑΠ κατά την εγκυμοσύνη φαίνεται ότι αποτελούν και ισχυρό δείκτη πρόγνωσης για μελλοντικά προβλήματα. Έχει αποδειχθεί ότι γυναίκες με προεκλαμψία έχουν διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης ισχαιμικής καρδιακής νόσου 20 χρόνια μετά την εγκυμοσύνη. Επίσης γυναίκες με διαταραχές της ΑΠ στην εγκυμοσύνη έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου 7 χρόνια μετά την εγκυμοσύνη. Επομένως οι γυναίκες που έχουν ιστορικό διαταραχών της ΑΠ κατά την εγκυμοσύνη, έχουν ανάγκη μακροχρόνιας παρακολούθησης των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, με στόχο την μείωση του μελλοντικού κινδύνου καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Δρ Θωμάς Μακρής
Συν/της Δ/ντής καρδιολογικού τμήματος
ΓΝΜ Έλενα Βενιζέλου


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.