Αρχική Γωνιά του μαθητή Μήπως το παιδί σας είναι χαρισματικό;

Μήπως το παιδί σας είναι χαρισματικό;

Κάθε γονιός βλέπει στα μάτια του παιδιού του ένα μοναδικό πλάσμα το οποίο είναι μοναδικό και χαρισματικό. Πώς μπορεί κάποιος να αξιολογήσει όμως αν το παιδί του θεωρείται χαρισματικό και στα μάτια της επιστήμης; Ποια κριτήρια υπαινίσσονται την ύπαρξη ιδιαίτερα αυξημένης ευφυΐας ή ενός μοναδικού ταλέντου; Τι συνεπάγεται η ανατροφή ενός χαρισματικού παιδιού;

Μέχρι πρόσφατα η διεθνής βιβλιογραφία έβριθε μονοδιάστατων αναλύσεων που συσχέτιζαν σχεδόν αποκλειστικά την έννοια της χαρισματικότητας με τις μετρήσεις της νοημοσύνης. Τις τελευταίες δεκαετίες αναδύονται πολυδιάστατα μοντέλα ορισμού της χαρισματικότητας που περιλαμβάνουν την πρόωρη ανάπτυξη, την εφευρετικότητα, την ευφυΐα, τη δημιουργικότητα και το ταλέντο. Με τον όρο πρόωρη ανάπτυξη εννοούμε την εξαιρετικά πρώιμη εκδήλωση ορισμένων ικανοτήτων στα παιδιά σε συνδυασμό με διανοητική ωρίμανση που υπερέχει από αυτή των συνομήλικων παιδιών μας εξηγεί η  Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Παντείου. Ο Αλέξανδρος- Σταμάτιος Αντωνίου ορίζει τη χαρισματικότητα ως τη γνωστική και συναισθηματική προδιάθεση ενός ατόμου για επίδειξη εξαιρετικής απόδοσης σε ένα ή περισσότερους τομείς όπως τα μαθηματικά, οι γλώσσες ή οι τέχνες.

Η έννοια της χαρισματικότητας έχει μια εγγενή δυσκολία στον ορισμό της γιατί προϋποθέτει τη διάκριση. Προκειμένου να διαπιστωθεί η χαρισματικότητα είναι απαραίτητη η σύγκριση του παιδιού με τα συνομήλικά του μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο που το περιβάλλει. Έτσι λοιπόν, ένα παιδί με υψηλές νοητικές ικανότητες, συγκεκριμένες ακαδημαϊκές δεξιότητες, δημιουργικό και παραγωγικό τρόπο σκέψης, ηγετικές και ψυχοκινητικές ικανότητες θεωρείται χαρισματικό. Σε αυτό το σημείο ίσως είναι χρήσιμο να αναφερθούμε στη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης του Gardner σύμφωνα με την οποία όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν εφτά διαφορετικά είδη νοημοσύνης: τη γλωσσική, τη μουσική, τη λογικο- μαθηματική, τη χωρική – νατουραλιστική νοημοσύνη, την κιναισθητική, τη διαπροσωπική και την ενδο-προσωπική νοημοσύνη. Το γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους και έχουν ποικίλες ικανότητες, δεξιότητες και αδυναμίες μπορεί ως ένα σημείο να παρέχει μια λογική εξήγηση στο ερώτημα γιατί τα χαρισματικά παιδιά διακρίνονται σε κάποια πεδία της ζωής αλλά παρουσιάζουν αδυναμίες σε άλλα.

Η πρόταση ότι η νοημοσύνη και οι υψηλές διανοητικές ικανότητες οφείλονται στην κληρονομικότητα δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής καθώς μπορεί να συσχετιστεί με τις φυλετικές και ρατσιστικές προκαταλήψεις. Πράγματι αν κάποιος επικεντρωθεί στους άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τη χαρισματικότητα όπως η οικογένεια, το σχολείο και η ευρύτερη κοινωνία μπορεί να θεωρήσει ότι αυτοί ασκούν μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη των παιδιών και δημιουργούν μια σειρά από ευκαιρίες, προσδοκίες, κίνητρα και ανταμοιβές που αν συνδυαστούν με την κληρονομικότητα μπορούν να εξηγήσουν τη δυνατότητα κάποιων παιδιών να διακρίνονται σε ποικίλους τομείς δραστηριοτήτων.

Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά ή ο συνδυασμός των χαρακτηριστικών που συναντώνται συχνότερα σε ένα χαρισματικό παιδί; Σύμφωνα με τον Αντωνίου η ανάγνωση σε μικρή ηλικία, η εύκολη και γρήγορη μάθηση, η περιέργεια, η αφαιρετική σκέψη, η εύκολη συγκέντρωση, η προσαρμοστικότητα, το πλούσιο λεξιλόγιο και οι εξαιρετικές ικανότητες στην επιστήμη ή στις τέχνες αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός χαρισματικού παιδιού. Συνήθως τα χαρισματικά παιδιά διακρίνονται και από ορισμένα γνωρίσματα της προσωπικότητάς τους, όπως η ανάγκη τους για οργάνωση, συνέπεια και σταθερότητα, η τελειομανία τους και κάποιες φορές η χαμηλή αυτοεκτίμηση που προκύπτει από τους υψηλούς στόχους που θέτουν τα ίδια για τον εαυτό τους. Επιπλέον, τα χαρισματικά παιδιά συναντούν συχνά ένα δίλημμα στο σχολείο που μπορεί να επηρεάσει την αυτοεκτίμησή τους. Σύμφωνα με τον Αντωνίου το προικισμένο παιδί βρίσκεται μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα: να διαλέξει δηλαδή εργασίες και ενδιαφέροντα που απαιτούν ελάχιστο κόπο από αυτό για να διατηρήσει τις σχέσεις του με τους συμμαθητές του ή να ασχοληθεί με εργασίες που απαιτούν ανώτερα επίπεδα διανόησης διακινδυνεύοντας να απομονωθεί κοινωνικά από την τάξη.

Η Gross επισημαίνει ότι τα προικισμένα παιδιά αναγκάζονται λόγω των περιορισμών του εκπαιδευτικού συστήματος να επιλέξουν την απομόνωση ή τη συμμόρφωση με την ομάδα με συνέπεια πολλά από αυτά να έχουν εκδηλώσει σε διάφορα στάδια της σχολικής τους σταδιοδρομίας, μέτρια έως και σοβαρά επίπεδα κατάθλιψης.

Αυτές οι επισημάνσεις ανοίγουν μια μακρά συζήτηση σχετικά με τον εντοπισμό των χαρισματικών παιδιών, τις ψυχικές τους ανάγκες και τον σημαντικό ρόλο που καλούνται να παίξουν οι γονείς την ανατροφή τους. Οι γονείς των προικισμένων παιδιών θα πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους, να συναναστρέφονται με άλλα παιδιά και να είναι διαθέσιμοι να συζητήσουν μαζί τους οτιδήποτε τους απασχολεί. Ο τρόπος με τον οι γονείς αντιμετωπίζουν τα χαρίσματα των παιδιών τους πρέπει να είναι ισορροπημένος καθώς ο ενθουσιασμός για τα επιτεύγματά τους μπορεί να τα ωθήσει να κάνουν πράγματα πους δεν επιθυμούν στην πραγματικότητα προκειμένου να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες των γονέων τους.


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.