Αρχική Infokids Υγεία Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί μου έχει σακχαρώδη διαβήτη; (+tips διατροφής για διαβητικά παιδιά)

Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί μου έχει σακχαρώδη διαβήτη; (+tips διατροφής για διαβητικά παιδιά)

Κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, με σκοπό να αποτελέσει την αφορμή για να ενημερωθεί το κοινό σχετικά με το χρόνιο αυτό νόσημα και να δώσει την ευκαιρία σε άτομα που πάσχουν από αυτό να συμμετάσχουν ενεργά σε δημιουργικές δραστηριότητες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όρισε τη 14η Νοεμβρίου για το σκοπό αυτό, καθώς είναι η ημερομηνία γέννησης του Frederick Banting που, μαζί με τον Charles Best, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανακάλυψη της ινσουλίνης το 1922, της μοναδικής θεραπείας για τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Κάθε χρόνο υπάρχει και ένα ξεχωριστό μήνυμα για την ημέρα και φέτος το "Women and diabetes - our right to a healthy future" έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει, ώστε περισσότερος κόσμος να ελέγχεται είτε για τύπου 1 είτε για τύπου 2 Σακχαρώδη Διαβήτη και να αποφεύγει έγκαιρα τις επιπλοκές.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μία πάθηση η οποία χαρακτηρίζεται κυρίως από έλλειψη παραγωγής ινσουλίνης. Η έλλειψη έκκρισης ινσουλίνης μπορεί να είναι πλήρης ή μερική ή η δράση της να μην επαρκεί. Σαν αποτέλεσμα έχουμε την διαταραχή του μεταβολισμού κυρίως των υδατανθράκων (και επιμέρους λιπών και πρωτεϊνών) και την αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας και είναι απαραίτητη ώστε ο οργανισμός μας να μπορεί να χρησιμοποιήσει την ενέργεια που παίρνει από τις τροφές που καταναλώνουμε. Οι περισσότερες από αυτές -και κυρίως οι υδατάνθρακες, μετατρέπονται σε γλυκόζη ή αλλιώς σάκχαρο, που είναι και η κύρια πηγή ενέργειας για τα κύτταρα και όργανά μας.
Όταν μιλάμε για ΣΔ τύπου 1 πρόκειται για την πλήρη έλλειψη ινσουλίνης. Ο ασθενής με ΣΔ τύπου 1 είναι απόλυτα εξαρτημένος από την εξωγενή χορήγηση ινσουλίνης, προκειμένου τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα του να διατηρηθούν σε φυσιολογικά επίπεδα.

«Στην Ελλάδα παρατηρείται μια αύξηση της τάξεως του 5% κάθε χρόνο στον παιδικό διαβήτη σε ηλικίες κάτω των 5 ετών»

Ο τύπος αυτός αποτελεί την κυριότερη αιτία διαβήτη σε παιδιά, μπορεί όμως να προσβάλλει και τους ενήλικες και αποτελεί περίπου το 5-10% του συνόλου των διαβητικών. Παρατηρείται μια έκρηξη στον παιδικό διαβήτη στην χώρα μας σε ηλικίες κάτω των 5 ετών, περίπου σε ένα ποσοστό αύξησης 5% το χρόνο, αναφέρει στο Infokids.gr η Παιδοδιαιτολόγος κα. Ελένη Κουή, BSc., MSc., R.DΤα αίτια παραμένουν άγνωστα μέχρι σήμερα, ωστόσο γνωρίζουμε ότι προσβάλλει παιδιά κάθε ηλικίας, βρέφη, εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Η θεραπεία του διαβήτη έχει δύο σκέλη, την χορήγηση ινσουλίνης και την εφαρμογή υγιεινής διατροφής. Δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ οικογενειακού ιστορικού και εμφάνισης Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Η σχέση αυτή είναι πιο δυνατή όταν μιλάμε για Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, ο οποίος οφείλεται στην προοδευτική μείωση έκκρισης ινσουλίνης με ή χωρίς ταυτόχρονη παρουσία αντίστασης στην ινσουλίνη. Στην Ελλάδα έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια και σήμερα κυμαίνεται στο 8% του πληθυσμού, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας.

Η μορφή αυτή αποτελεί τη συνηθέστερη (περίπου το 80% του συνόλου των διαβητικών). Ο τύπος αυτός σχετίζεται στενά με την παχυσαρκία και προσβάλλει ανθρώπους ασχέτως ηλικίας, κυρίως ενήλικες, αλλά με την άνοδο της συχνότητας της παχυσαρκίας στα παιδιά, βλέπουμε τα τελευταία χρόνια να εμφανίζεται και αυτή η μορφή του διαβήτη στα παχύσαρκα παιδιά. Φυσικά, η διάγνωση σε κάθε περίπτωση έχει αντίκτυπο σε όλα τα μέλη της οικογένειας και επηρεάζει τις συνήθειες της σε καθημερινό επίπεδο. Για αυτό το λόγο, η σωστή ενημέρωση και η συνεχής υποστήριξή της κυρίως στην αρχή είναι πολύ σημαντική.

Διάγνωση - Συμπτώματα Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1

Τα φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι 70-100mg/dl. Όταν μιλάμε για τιμές νηστείας >126mg/dl, τότε αυτές θεωρούνται διαγνωστικές για Σακχαρώδη Διαβήτη. Τις περισσότερες φορές υπάρχει έντονη συμπτωματολογία υπεργλυκαιμίας (πολυδιψία, πολυουρία και ανεξήγητη απώλεια βάρους) μαζί με πολύ υψηλές τιμές σακχάρου >200mg/dl. Στην περίπτωση αυτή το παιδί μπορεί να τρώει κανονικά, αλλά το σάκχαρο της τροφής δεν μπορεί να εισέλθει στα κύτταρα (έλλειψη ινσουλίνης) για να του προσφέρει ενέργεια και συσσωρεύεται στο αίμα. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε μετακίνηση νερού από τα νεφρά (πολυουρία).

Στις μικρότερες ηλικίες αυτό εκδηλώνεται με πιο βαριές πάνες ή στα μεγαλύτερα παιδιά με έντονη διούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Εφόσον λοιπόν ο οργανισμός χάνει μεγάλες ποσότητες υγρών, το παιδί διψά πολύ οπότε και έχουμε το σύμπτωμα της πολυδιψίας. Οι θερμίδες που καταναλώνει το παιδί χάνονται στα ούρα (τα σάκχαρο που δεν μπορεί να εισέλθει στα κύτταρα), οπότε και αρχίζει η πολυφαγία χωρίς όμως αύξηση σωματικού βάρους, αλλά αντίθετα με απώλεια και αίσθηση κόπωσης και εξάντλησης.

Θεραπεία - Διατροφή

Η διατροφή ήταν πάντα μέρος της θεραπείας για τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Αυτό όμως που ξεχνάμε κατά καιρούς είναι ότι, όπως αλλάζει το σχήμα, το είδος της ινσουλίνης ή ο τρόπος χορήγησης κατά τη διάρκεια της θεραπείας ενός παιδιού ή εφήβου, έτσι θα έπρεπε να αλλάζει και η διαιτολογική θεραπεία. Το προφίλ των νέων ινσουλινών μπορεί εύκολα να προσαρμοστεί σε οποιαδήποτε διατροφική ρουτίνα.

Όμως, οι στόχοι της θεραπείας παραμένουν οι ίδιοι. Αποβλέπουμε σε μια καλύτερη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη και βελτιωμένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, στην κάλυψη των διατροφολογικών αναγκών του παιδιού/εφήβου και φυσικά στην προώθηση μιας υγιεινής διατροφής και Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Παράλληλα, μέσω σωστού χειρισμού των γευμάτων με ινσουλίνη, επιθυμούμε την καταπολέμηση συμπτωμάτων υπέρ και υπογλυκαιμίας, την αντιμετώπιση άλλων παθήσεων όπως κοιλιοκάκη και κυστική ίνωση και τέλος, όλα πρέπει να ακολουθούν τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής της κάθε οικογένειας.

Η εξωγενής χορήγηση ινσουλίνης είναι η απαραίτητη θεραπεία για τα παιδιά με διάγνωση ΣΔ τύπου 1. Η σωστή συνεργασία ινσουλίνης και γευμάτων-διατροφής είναι και αυτή που εξασφαλίζει την αποτελεσματική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη. Το πλάνο διατροφής πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι εξατομικευμένο και προσαρμοσμένο στο σχήμα ινσουλινοθεραπείας του παιδιού καθώς και στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Το κύριο συστατικό της τροφής μας που έχει άμεση επίδραση στις τιμές του σακχάρου είναι οι υδατάνθρακες. Όταν καταναλώνουμε ένα γεύμα που περιέχει υδατάνθρακες π.χ. ψωμί, ζυμαρικά, όσπρια, φρούτα, δημητριακά, γάλα, αυτοί θα περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος μέσα σε μόνο 15 λεπτά και θα ολοκληρωθεί η απορρόφησή τους σε γλυκόζη μέσα σε περίπου δύο ώρες. Έτσι, λοιπόν, η ποσότητα του υδατάνθρακα στο γεύμα έχει άμεση σχέση με τις τιμές σακχάρου στο αίμα και κατ’ επέκταση τις μονάδες ινσουλίνης. Προσπαθούμε έτσι να μιμηθούμε ένα υγιές πάγκρεας.

Τελειώνοντας, να επισημάνουμε ότι οι βασικές διατροφικές ανάγκες ενός παιδιού ή εφήβου που πάσχει από ΣΔ δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτές των συνομηλίκων τους. Είναι απαραίτητα τα τρία βασικά γεύματα την ημέρα (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) και ενδιάμεσα 1-2 μικρογεύματα. Είναι απαραίτητη η κατανάλωση υδατανθράκων με τη μορφή ζυμαρικών, ρυζιού, πατάτας, δημητριακών, οσπρίων, φρούτων και λαχανικών. Όπως όλα τα παιδιά έτσι και αυτά με ΣΔ πρέπει να είναι προσεκτικά (1-2 φορές/εβδομάδα το πολύ) με την κατανάλωση γλυκισμάτων, χυμών και έτοιμων γευμάτων. Επίσης, φροντίζουμε η πρωτεΐνη να έρχεται από άπαχο κρέας και γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά. Μία τέτοια διατροφή βασισμένη στο μοντέλο της μεσογειακής δίαιτας θα βοηθήσει στη σωστή ανάπτυξη του παιδιού, στον έλεγχο του ΣΔ και στην αποφυγή της παιδικής παχυσαρκίας. Δεν υπάρχει τρόπος πρόληψης του ΣΔ τύπου 1.

Για τους γονείς...

Δεν είναι πάντα εύκολο να καθησυχάσεις την οικογένεια, ιδίως τον πρώτο καιρό μετά τη διάγνωση με ΣΔ τύπου 1. Είναι τόσα πολλά αυτά που πρέπει να σκεφτούν καθημερινά. Αλλά, ξεκινάω πάντα με τα βασικά εκείνα που είναι απαραίτητα για την ασφάλεια του παιδιού, τονίζει η Παιδοδιαιτολόγος κα. Ελένη Κουή, BSc., MSc., R.D. Προσπαθώ να προσαρμόζω πάντα τις συμβουλές στις προσωπικές τους ανάγκες και να μιλάμε πρακτικά! Ενημερώνω πως η ινσουλίνη είναι απαραίτητη για την υγεία του παιδιού και όχι εχθρός και ότι πρέπει να τη χρησιμοποιούν για να καταφέρνουν ευελιξία με τα γεύματα. Τονίζω ότι το παιδί μπορεί να φάει απ’ όλα αλλά με όρια! Τις περισσότερες φορές οι γονείς παίρνουν δύναμη από τα ίδια τα παιδιά, τα οποία φυσικά είναι πιο γενναία και ψύχραιμα!

TIPS:
• Στις μικρές ηλικίες που η κατανάλωση φαγητού δεν έιναι προβλέψιμη, η υπερ-ταχείας ινσουλίνη μπορεί να γίνει αμέσως μετά το τέλος του γεύματος και όχι πριν.
• Οι ανάγκες του παιδιού σε ινσουλίνη θα αυξάνουν καθώς αυτό μεγαλώνει. Είναι μια προοδευτική κατάσταση. Μια καλή τιμή γλυκοζηλιωμένης, σωστό σωματικό βάρος και άσκηση μπορούν να διατηρήσουν τις αναγκες του παιδού σε ινσουλίνη σε πιο χαμηλά επίπεδα.
• Η άσκηση έιναι απαραίτητη αλλά δεν είναι τρόπος μείωσης των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Όταν το παιδί έχει υψηλή τιμή σακχάρου, διορθώνουμε πρώτα με ινσουλίνη και μετά μπορεί να ασκηθεί.
• Όταν θέλει γλυκό καλύτερα να το παίρνει κοντά στα γεύματα, εκεί που υπάρχει και η μεγαλύτερη δράση ινσουλίνης.
• Μπορεί άνετα να είναι γλυκό με κοινή ζάχαρη και όχι απαραίτητα άλλες γλυκαντικές ουσίες.
• Ο καλός έλεγχος και η υγεία του παιδιού με διαβήτη δεν έχει να κάνει με το πόσο αλάτι ή λάδι θα στερηθεί. Έχει να κάνει με το σωστό ταίριασμα υδατανθράκων-ινσουλίνης.
• Στα παιδικά πάρτι οι γονείς θα πρέπει να έιναι συντηρητικοί με τις μονάδες, γιατί λόγω έντονης δραστηριότητας ελλοχεύει και ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας.

Ελένη Κουή, BSc., MSc., R.D.
Παιδοδιαιτολόγος
Παιδικός Διαβήτης - Παιδική Παχυσαρκία
www.elenikoui.gr


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.