Αρχική InfoSchool Εκπαιδευτικά Νέα «Το αλαλούμ των σχολικών βιβλίων» άρθρο του εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ντάλη

«Το αλαλούμ των σχολικών βιβλίων» άρθρο του εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ντάλη

teacher-reading-to-students

 
Συγγραφέας σχολικού βιβλίου διαπίστωσε ότι είχε κάνει κάποια λάθη και θέλησε να τα διορθώσει. «Διαπίστωσα μερικά λάθη στο βιβλίο μου, αλλά είναι κυριολεκτικά αδύνατο να διορθωθούν» δηλώνει συγγραφέας βιβλίου των θεωρητικών επιστημών του γυμνασίου. «Σε παραπέμπουν σε σειρά επιτροπών, δεν ξέρω ποια καν ποιος Οργανισμός είναι αρμόδιος, είναι απίθανο να έχεις πρόσβαση σε αυτόν, κυριολεκτικά έπειτα από λίγο εγκαταλείπεις».

Κωμικοτραγική ιστορία καθημερινής σχολικής τρέλας από το αλαλούμ των σχολικών βιβλίων. Συμβαίνει χρόνια τώρα αλλά ελπίζαμε ότι με κάποια μεταρρύθμιση θα μπει μια τάξη. Και δεν έγιναν και λίγες. Τρεις μεγάλες και κάποιες μικρότερες έχουν γίνει τα τελευταία 20 χρόνια. Αλλά κάθε υπουργός που «σέβεται τον εαυτό του» θεωρεί πρώτιστη υποχρέωσή του να αναιρέσει τη μεταρρύθμιση του προκατόχου του ! Και αν μεν ήταν αντιπάλου κόμματος θα μπορούσαμε να το εξηγήσουμε με βάση την πολιτική σκοπιμότητα. Αλλά να αναιρεί το έργο ομοϊδεάτη του, ε, αυτό μόνο ψυχίατρος μπορεί να το ερμηνεύσει !

Στο ίδιο σκηνικό ξεκίνησε φέτος και το «Νέο Λύκειο». Πρώτα αλλάζουμε τις εξετάσεις, μετά τα μαθήματα κι αφού διδαχθούν και εξετασθούν, ΘΑ αλλάξουμε και τα βιβλία διδασκαλίας τους ! Ακριβώς ανάποδα δηλαδή από ότι προτάσσει η κοινή λογική. Ας είναι. Κάλλιο αργά παρά ποτέ. ΔΕΝ μας πτοεί φυσικά το γεγονός ότι στις χώρες των κουτόφραγκων (που κατά τα άλλα θέλουμε να τις φτάσουμε και εκπαιδευτικά) οι μεταρρυθμίσεις μπορεί να μελετώνται και 10 και 20 χρόνια. Το εκπαιδευτικό σύστημα της Νορβηγίας είχε γίνει είδωλό μας για ένα διάστημα σε τηλεοπτικά πάνελς και δημοσιεύματα εφημερίδων. Θέλουμε να το μιμηθούμε αλλά εμείς δεν είμαστε σαν τα «γατάκια» τους Νορβηγούς. Εμείς πρώτα κάνουμε τη μεταρρύθμιση και μετά τη μελετάμε !

Θέλετε παράδειγμα ; Πριν από τέσσερα χρόνια που ξεκίνησε η «φιλοσοφία» του Νέου Λυκείου εισήχθη νέο μάθημα Βιολογίας, αλλά για την Α' Λυκείου δεν υπήρχε αντίστοιχο βιβλίο. Πώς λύθηκε το πρόβλημα; Οι αρμόδιοι φορείς πήραν το μάθημα επιλογής της Βιολογίας της Β' Λυκείου που απευθυνόταν όμως στους υποψηφίους της Θετικής Κατεύθυνσης, και άρα ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό, και το «κατέβασαν» στην Α' Λυκείου, για... όλους τους μαθητές. Έτσι οι μαθητές της Α' Λυκείου διδάσκονταν βιβλίο δυσκολότερο από αυτό της Β' Λυκείου !

Θέλετε κι άλλο ; Πέρυσι προέκυψε η ανάγκη για τη δημιουργία του μαθήματος της Πολιτειακής Παιδείας. Τι έγινε εφέτος; Ο νόμος για το Νέο Λύκειο ψηφίστηκε 11 Σεπτεμβρίου του 2013, επί 15 ημέρες δεν δόθηκε καμία οδηγία από το υπουργείο Παιδείας για το πώς θα διδασκόταν αυτό το μάθημα στην Α' Λυκείου. Τελικά, έγινε συρραφή κεφαλαίων από το βιβλίο Αρχών Οικονομίας της Α' Λυκείου, το βιβλίο Δικαίου της Β' Λυκείου και το βιβλίο Κοινωνιολογίας της Γ' Λυκείου, το νέο βιβλίο τυπώθηκε πριν από τα Χριστούγεννα και στάλθηκε στα σχολεία !

Όλα ξεκινούν από το γεγονός ότι οι όποιες αλλαγές γίνονται χωρίς κανένα κεντρικό σχεδιασμό, χωρίς συντονισμό των επιμέρους εργασιών αλλά κυρίως επειδή υποκινούνται πρώτα από πολιτικές σκοπιμότητες και έπειτα από πραγματικές ανάγκες. Κυρίως αποσκοπούν στην δημιουργία εντυπώσεων και όχι στην ουσία. Οι επιστημονικές ενώσεις της χώρας πλέον δεν ερωτούνται καθόλου πριν από τη συγγραφή των σχολικών βιβλίων ώστε να ανταλλαγούν απόψεις. Το βιβλίο Φυσικής της Β' τάξης του Γυμνασίου γράφτηκε από εκπροσώπους της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών αλλά δεν τους ζητήθηκε ποτέ ούτε να το βελτιώσουν, ούτε να το διορθώσουν, ούτε να το αξιολογήσουν και να το ανανεώσουν. Απολύτως τίποτε. Κάθε βιβλίο μετά την εφαρμογή του όμως πρέπει να αξιολογείται και να καλούν τον συγγραφέα του να το διορθώσει. Δυστυχώς αυτό στη χώρα μας δεν φαίνεται να υπάρχει ούτε ως σκέψη.

Με βαθμό κάτω από τη βάση αξιολογούν οι καθηγητές τα περισσότερα από τα βιβλία, νέα και παλιά, που διδάσκονται οι μαθητές σε γυμνάσια και λύκεια. Η ύλη είναι συμπυκνωμένη και δεν μπορεί να καλυφθεί, η κριτική σκέψη των μαθητών δεν προάγεται, η διαθεματικότητα αμφισβητείται έντονα. Σε κάποια βιβλία, κυρίως του Λυκείου, δεν αξιολογείται ικανοποιητικά ούτε η επιστημονική εγκυρότητα. Σύμφωνα με έρευνα που παρουσίασε το 2008 η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ), τα σχολικά βιβλία είναι για... κλάματα. Οι καθηγητές, που συμμετείχαν στην έρευνα (1.475 από σχολεία όλης της χώρας), κλήθηκαν να αξιολογήσουν μέχρι 3 βιβλία της ειδικότητάς τους τα οποία διδάσκουν τις περισσότερες ώρες του προγράμματός τους. Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξαν ήταν αποκαρδιωτικά. «Τα σχολικά βιβλία είναι σε πολλές περιπτώσεις γραμμένα από πανεπιστημιακούς, χωρίς επαφή με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δυσνόητα, γραμμένα με έναν τρόπο που δεν αφήνει τους μαθητές να ανταποκριθούν» λέει ο πρώην πρόεδρος της ΟΛΜΕ κ. Νίκος Παπαχρήστου. «Ποιος φταίει έτσι που οι μαθητές φτάνουν να μισούν κάποια μαθήματα;» αναρωτιέται. «Οι ώρες είναι λίγες, τα βιβλία δυσνόητα, καλύπτουν τελικά το κενό οι φροντιστές» σχολιάζει δηκτικά.

Ο κ. Δημήτρης Ξιφαράς είναι ένας εκ των συγγραφέων του βιβλίου «Νεότερη και σύγχρονη Ιστορία Γ' Γυμνασίου». Όπως δηλώνει ο ίδιος μιλώντας στο «Βήμα», δεν ξέρει συγγραφέα σχολικού βιβλίου που να του δόθηκε η δυνατότητα να κάνει διορθώσεις στο βιβλίο του.

«Το χειρότερο όλων όμως είναι ότι σε βιβλία όπως αυτό των Μαθηματικών του Δημοτικού, από τάξη σε τάξη, η προσέγγιση του μαθήματος αλλάζει τελείως. Δεν υπάρχει καμία συνεργασία μεταξύ συγγραφικών ομάδων. Ο καθένας γράφει ερήμην του άλλου. Δεν υπάρχει κοινή εκπαιδευτική φιλοσοφία. Και γι' αυτό βασικά υπεύθυνο ήταν το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο που βιάστηκε πριν από επτά-οκτώ χρόνια να φτιάξει βιβλία» αναφέρει. «Πολλοί δάσκαλοι δεν τα έχουν χρησιμοποιήσει καθόλου αλλά κινούνται αυτόνομα» αναφέρει ο κ. Ξιφαράς.

Εμείς οι φροντιστές τα ζούμε χρόνια τώρα και γι’ αυτό έχουμε γράψει τα δικά μας βιβλία, πάνω φυσικά στη διδασκόμενη ύλη. Προτιμήσαμε όμως να σας τα πουν οι εκπαιδευτικοί που εμπλέκονται στη συγγραφή και τη διδασκαλία τους, αφού γι’ αυτούς το φορτίο είναι μεγαλύτερο αλλά δεν έχουν και τη δυνατότητα να τα παρακάμψουν, ούτε και να αποκλίνουν από αυτά.

Μαθαίνουμε ότι τα βιβλία θα αλλάξουν εκ νέου μέσα στα επόμενα δύο χρόνια στις τρεις τάξεις του Λυκείου. Δεν είναι απλά απαραίτητο για το νέο σύστημα, είναι αναγκαίο εκπαιδευτικά. Ποιοι όμως θα τα γράψουν ; Θα είναι πάλι πανεπιστημιακοί, άξιοι κατά τα άλλα, εκτός σχολικής πραγματικότητας όμως ; Τί θα γίνει με την ταλαιπωρημένη Ιστορία ; Θα συνεχίσει να διδάσκεται αποσπασματικά, με επιλεγμένα σημεία, από το φόβο να έχουμε πάλι πολιτικά «ατυχήματα» όπως με την κυρία Ρεπούση και το «συνωστισμό της Σμύρνης» ; Εκείνο το στοιχειωμένο βιβλίο Λατινικών της Γ’ Λυκείου που διδάσκεται αναλλοίωτο από το 1984 (!) θα συνεχίσει να είναι το σύμβολο της απαρχαιωμένης εκπαίδευσής μας ; Οι συγγραφικές ομάδες ανά τάξη θα συνεργαστούν μεταξύ τους, ιδιαίτερα στα μαθήματα που αποτελούν εκπαιδευτική αλυσίδα, όπως η Γλώσσα και η Φυσική ή τα παιδιά θα αισθάνονται από τάξη σε τάξη ότι θα μαθαίνουν άλλη Φυσική, όπως δυστυχώς συμβαίνει μέχρι τώρα ;

Κάθε σχολικό βιβλίο πρέπει να περιέχει ύλη που να μπορεί να αφομοιωθεί από τα παιδιά αλλά να έχει και παιδαγωγική στόχευση. Για παράδειγμα ενώ χρόνια τώρα τα πρωτάκια του Δημοτικού μάθαιναν τους αριθμούς από το 1 ως το 100, κάποιοι συγγραφείς αποφάσισαν ότι μπορούν να μαθαίνουν από το 1 ως το 1000. Δεν γνωρίζουμε να υπήρξε κάποια επιστημονική μελέτη που να το τεκμηριώνει όμως.

Αρκετά από τα σχολικά βιβλία είναι αξιοπρεπή ή πολύ καλά. Ακόμα και αυτά χρειάζονται ανανέωση όμως. Για να μπορούν να παρακολουθούν τις διεθνείς επιστημονικές εξελίξεις και πρακτικές. Από τις οποίες είναι τουλάχιστον 10 χρόνια πίσω. Τα παιδιά μας διδάσκονται πολλά ξεπερασμένα πράγματα ενώ έχουν πλήρη άγνοια κρίσιμων για την κοινωνία και τη χώρα ερευνών, μελετών και ανακαλύψεων. Είναι αποκαρδιωτικό για μια χώρα που βυθίζεται όλο και περισσότερο σε τέλμα να ψάχνει «φως στην άκρη του τούνελ» ενώ ο υπόλοιπος κόσμος κινείται στον αιώνα της ταχύτητας και της πληροφόρησης.

LOGO-PROTASI-575x1631

Ντάλης Βαγγέλης

Διεύθυνση Σπουδών των φροντιστηρίων « π ρ ό τ α σ η »

Βεΐκου 12 & Ήρας 2, Γαλάτσι,

Ι. Φωκά 102 Λαμπρινή,

e-mail : protasif@otenet.gr

www. protasi-f.gr


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.