Υπερηχογράφημα (υπέρηχος) νεογνικού και βρεφικού εγκεφάλου – tips για νέους γονείς

Το υπερηχογράφημα αποτελεί την πρώτη απεικονιστική μέθοδο για τη μελέτη του νεογνικού και βρεφικού εγκεφάλου, προσφέρει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια, γρήγορα, και το σημαντικότερο, δεν απαιτείται φαρμακευτική καταστολή του βρέφους. Εμείς ρωτήσαμε τον κ. Θέμη Σπυριδόπουλο MD, MSc, PhD, Ακτινοδιαγνωστή από το echohealth, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τέως Επιμελητή Νοσ. Παίδων Πεντέλης να μας μιλήσει για το υπερηχογράφημα εγκεφάλου στα βρέφη, μια διαδικασία που αν και ανησυχεί τους γονείς, δεν έχει μεγάλο βαθμό δυσκολίας ούτε για το παιδί αλλά ούτε και για το γιατρό.

Το γεγονός μάλιστα ότι κατά τη διενέργειά του δεν μεταφέρεται ακτινοβολία και το κόστος της είναι χαμηλό, δίνει τη δυνατότητα για τακτικούς επανελέγχους  κυρίως σε νεογνά και βρέφη υψηλού κινδύνου.

Βέβαια, το υπερηχογράφημα (υπέρηχος) του εγκεφάλου υπολείπεται της μαγνητικής τομογραφίας, αναφορικά με την διαγνωστική ακρίβεια και τη δυνατότητα διάκρισης των δομών εντός του εγκεφαλικού κρανίου. Εντούτοις, το γεγονός ότι ο έλεγχος του νεογνικού ή βρεφικού εγκεφάλου μπορεί να γίνει με τον υπέρηχο χωρίς νάρκωση ή χορήγηση ενδοφλέβιων σκιαγραφικών ουσιών στο μωρό, χωρίς να επιβαρύνεται με ιοντίζουσα ακτινοβολία, καθιστούν το υπερηχογράφημα ως την πρώτη διαγνωστική μέθοδο για τη μελέτη ενός νεογνού ή βρέφους με υποψία εγκεφαλικής πάθησης ή την παρακολούθηση (follow up) των ευρημάτων.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται

Ενδείξεις για υπερηχογράφημα (υπέρηχο) εγκεφάλου αποτελούν: ασφυξία και τυχόν τραυματισμός στη γέννηση, η προωρότητα, η μακροκεφαλία, ο υδροκέφαλος, η υποψία εγκεφαλικών δυσπλασιών από τον εμβρυομητρικό υπερηχογραφικό έλεγχο, κλινικά νευρολογικά συμπτώματα, νοσήματα που σχετίζονται με συμπτωματολογία από το εγκεφαλικό παρέγχυμα (π.χ. σηψαιμία με εγκεφαλικά αποστήματα, οζώδης σκλήρυνση), μηνιγγοεγκεφαλίτιδα κ.τλ.

Η διαδικασία

Στον υπέρηχο του νεογνικού ή βρεφικού εγκεφάλου, το μωρό κατά τη διάρκεια της εξέτασης τοποθετείται σε ύπτια θέση, με ανάλογο ρουχισμό ή σκέπασμα ώστε να παραμένει σταθερή η θερμοκρασία του (να μην κρυώνει).

Ο ειδικευμένος ακτινοδιαγνωστής τοποθετεί αρκετή ποσότητα gel πάνω στο κεφαλάκι του μωρού, αντίστοιχα της πρόσθιας πηγής (στο σημείο που δεν έχει γίνει ακόμα σύγκλειση των ραφών, οπότε υπάρχει “δίοδος” ώστε να βλέπουμε με τον υπέρηχο τις δομές εντός του κρανίου). Υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν ως “δίοδοι” (παράθυρα) και η οπίσθια ή και οι οπισθοπλάγιες πηγές, ιδιαίτερα εάν εστιάζουμε στις δομές του οπισθίου κρανιακού βόθρου.

Για τη μελέτη του νεογνικού και βρεφικού εγκεφάλου με υπερηχογράφημα (υπέρηχο), ιδιαίτερα σε παιδιά με αρκετά μαλλιά, χρειάζεται να τοποθετείται αρκετή ποσότητα gel, το οποίο θα πρέπει να έχει θερμοκρασία δωματίου, ώστε να εφάπτεται σωστά και χωρίς πίεση ο ηχωβολέας επί της πηγής, που χρησιμοποιείται κάθε φορά για να μελετήσουμε τις δομές εντός του κρανίου.