Η Καθαρά Δευτέρα φέτος πέφτει στις 23 Φεβρουαρίου και αποτελεί μια τέλεια αφορμή για μια οικογενειακή απόδραση!
Το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας είναι πολύ κοντά κι αν έχετε στο μυαλό σας να οργανώσετε ένα ταξίδι για να γιορτάσετε την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και να ζήσετε τα έθιμα της περιοχής, οι παρακάτω ιδέες μπορεί να σας φανούν χρήσιμες.
Προορισμοί για Καθαρά Δευτέρα
Καθαρά Δευτέρα και Απόκριες στην Ξάνθη
Θρακικό Καρναβάλι και «κάψιμο του Τζάρου»
Το καρναβάλι της Ξάνθης ανήκει στα πιο ιστορικά και πολυήμερα αποκριάτικα δρώμενα στην Ελλάδα, με οργανωμένες εκδηλώσεις που ξεκινούν εβδομάδες πριν από την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Κεντρικό στοιχείο είναι η Μεγάλη Παρέλαση, όπου πολιτιστικοί σύλλογοι από όλη την περιοχή συμμετέχουν με αυτοσχέδιες στολές και άρματα, δημιουργώντας μια ζωντανή σύνθεση χορού, μουσικής και τοπικής ταυτότητας. Παράλληλα οι εκδηλώσεις δεν περιορίζονται μόνο σε παρελάσεις: παιδικές παρελάσεις, θεατρικά και λαογραφικά δρώμενα ενσωματώνουν στοιχεία της θρακικής παράδοσης και φέρνουν σε επαφή οικογένειες με τη μουσική και τον χορό της περιοχής.
Το απόγευμα της τελευταίας Κυριακής, στο πλαίσιο του καρναβαλιού, αναβιώνει το έθιμο του «κασίματος του Τζάρου» στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου. Πρόκειται για ένα μεγάλο ανθρώπινο ομοίωμα που τοποθετείται πάνω σε πουρνάρια και καίγεται σύμφωνα με τη θρακική παράδοση, προκειμένου να «απομακρυνθούν τα κακά» και να σηματοδοτήσει τη λήξη των αποκριάτικων εορτασμών. Το έθιμο έφερε στην περιοχή η προσφυγική κοινότητα από το Σαμακόβ της Ανατολικής Θράκης και συνοδεύεται από μουσική, χορό και γλέντι που κρατούν μέχρι αργά το βράδυ.
Καθαρά Δευτέρα και Απόκριες στο Γαλαξίδι
Αλευρομουτζούρωμα την Καθαρά Δευτέρα
Το Αλευρομουτζούρωμα στο Γαλαξίδι είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποκριάτικα δρώμενα της Καθαράς Δευτέρας στην Ελλάδα και λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτιστικό σύμβολο του τόπου. Πάνω από έναν αιώνα αυτό το έθιμο μετατρέπει την παραλιακή κωμόπολη σε ένα ζωντανό πεδίο συλλογικής χαράς: χιλιάδες σακιά αλευριού και χρωματισμένα υλικά πετιούνται στην ατμόσφαιρα, δημιουργώντας ένα πρωτότυπο «χρωματιστό πανηγύρι» που συγκεντρώνει ντόπιους και επισκέπτες. Η συμμετοχή είναι ανοικτή και διαδραστική, με στόχο τη συλλογική εμπειρία και το γέλιο, παράλληλα με παραδοσιακή μουσική και μουσικές παρεμβάσεις στην πλατεία του λιμανιού.
Το έθιμο έχει βαθιές ρίζες στη ναυτική ιστορία του τόπου και πιθανές επιρροές από ιταλικά αποκριάτικα έθιμα, και βιώνεται ως πολιτιστική αναπαράσταση της κοινότητας και της τοπικής μνήμης. Η Καθαρά Δευτέρα στο Γαλαξίδι δεν περιορίζεται απλώς στον αλευροπόλεμο: ολοκληρώνεται με δρώμενα όπως παραδοσιακά χορευτικά, συναυλίες και εργαστήρια για παιδιά, δημιουργώντας έναν δυναμικό χώρο συνάντησης για όλες τις ηλικίες.
Καθαρά Δευτέρα και Απόκριες στη Σκύρο
Παραδοσιακό Καρναβάλι με «Γέρο» και «Κορέλα»
Στη Σκύρο, το καρναβάλι δεν είναι απλώς μια σειρά παρελάσεων αλλά μια παράδοση λιγότερο γνωστή αλλά βαθιά ριζωμένη στην τοπική πολιτιστική κληρονομιά. Κεντρικά πρόσωπα της παράδοσης είναι ο Γέρος και η Κορέλα, συμβολικές μορφές που παρελαύνουν στους δρόμους της Χώρας φορώντας χειροποίητες ενδυμασίες, βαριές καμπάνες και μάσκες. Κατά την παραδοσιακή αφήγηση, αυτές οι φιγούρες συνδέονται με παλιές λαϊκές ιστορίες και την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής στην ύπαιθρο, ενσωματώνοντας στοιχεία κοινωνικής σάτιρας και συλλογικού αναστοχασμού.
Το καρναβάλι στο νησί κορυφώνεται τα τελευταία Σαββατοκύριακα πριν την Καθαρά Δευτέρα και συνδυάζει μουσικές, παραδοσιακούς χορούς και κοινά δρώμενα που φέρνουν γενιές μαζί στο ίδιο πλαίσιο. Η ατμόσφαιρα έχει τον χαρακτήρα μιας ιεροτελεστίας με συμμετοχικότητα, όπου οι ντόπιοι και οι επισκέπτες περιφέρονται στον πυκνό ιστό των σοκακιών με τις εντυπωσιακές μορφές, ενώ την ίδια στιγμή οι παραδοσιακές μουσικές και οι ρυθμοί δημιουργούν ένα δυναμικό υπόβαθρο που αποτυπώνει την τοπική ταυτότητα.
