Το cyberbullying, ή ψηφιακός εκφοβισμός, είναι ένας νέος κίνδυνος που απειλεί τα μικρότερα παιδιά και τους εφήβους, που συχνά δεν αναγνωρίζουν τον εκφοβισμό ή δεν ξέρουν πώς να τον διαχειριστούν.
Οι ειδικοί της UNICEF έχουν συγκεντρώσει πιθανές απορίες των παιδιών για τον διαδικτυακό εκφοβισμό και τις απαντήσεις τους, που θα βοηθήσουν εμάς τους γονείς να μιλήσουμε γι’ αυτό το φαινόμενο και να δώσουμε έγκυρη πληροφόρηση.
14 σημάδια που υποδεικνύουν ότι ένα παιδί δέχεται bullying
Ποιες είναι οι επιπτώσεις του διαδικτυακού εκφοβισμού;
Όταν ο εκφοβισμός συμβαίνει στο διαδίκτυο, μπορεί ένα παιδί, ένας έφηβος να νιώθει σαν να του επιτίθενται από παντού, ακόμα και μέσα στο ίδιο του το σπίτι, κάτι που εντείνει την αίσθηση της παγίδευσης και του φόβου. Οι επιπτώσεις από αυτήν την κατάσταση μπορεί να διαρκέσουν πολύ και να επηρεάσουν ένα άτομο με πολλούς τρόπους:
- Ψυχικά μπορεί το παιδί να αισθάνεται αναστατωμένο ντροπιασμένο ή ακόμη και φοβισμένο ή θυμωμένο, χωρίς απαραίτητα να μπορεί να προσδιορίσει τον λόγο.
- Συναισθηματικά μπορεί να βιώνει έντονη ντροπή ή να χάνει το ενδιαφέρον του για δραστηριότητες που αγαπούσε.
- Σωματικά μπορεί να εμφανίζει κόπωση λόγω έλλειψης ύπνου ή ενοχλήσεις όπως πόνους στο στομάχι και πονοκεφάλους.
Το αίσθημα ότι κοροϊδεύεται ή παρενοχλείται από άλλους μπορεί να το αποθαρρύνει από το να μιλήσει και να ζητήσει βοήθεια. Σε σοβαρές περιπτώσεις ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να οδηγήσει σε πολύ επικίνδυνες συνέπειες για την ψυχική υγεία ακόμη και σε αυτοκτονικό ιδεασμό.
Bullying: Ένα υπέροχο podcast για παιδιά, απαντά με τον πιο απλό τρόπο στις δικές τους απορίες
Μπορούμε να σταματήσουμε τον διαδικτυακό εκφοβισμό χωρίς να αποσυρθούμε από το Διαδίκτυο;
Αυτή η ερώτηση είναι μία τεράστια συζήτηση που πρέπει να γίνει. Αυτό το διάστημα, συζητάμε για τον ψηφιακό εκφοβισμό και τον ψηφιακό εθισμό, συζητάμε για τους κινδύνους του Internet και των Social Media. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι ο ψηφιακός κόσμος δεν έχει τεράστια οφέλη, καθώς αποτελεί μία ανεξάντλητη πηγή μάθησης, εξερεύνησης και επικοινωνίας. Ωστόσο, όπως πολλά πράγματα στη ζωή, ενέχει κινδύνους από τους οποίους πρέπει να προστατέψουμε τα παιδιά μας.
Εάν υποψιαζόμαστε ότι το παιδί μας είναι θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού, το να αποσυνδέσουμε το Internet στο σπίτι μας δεν είναι μία μακροπρόθεση και βιώσιμη λύση. Ωστόσο, μπορούμε να το συμβουλεύσουμε να διαγράψει ορισμένες εφαρμογές ή να μείνει εκτός διαδικτύου για λίγο προκειμένου να ηρεμήσει και να ανακτήσει την ψυχική του δύναμη. Ας μην ξεχνάμε ότι κλείνοντας ην πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να περάσουμε στο παιδί μας το μήνυμα ότι κάνει κάτι λάθος και γι’ αυτό πρέπει να αποσυρθεί. Επιπλέον, μια τέτοια αντίδραση μπορεί να δώσει το λάθος μήνυμα στους εκφοβιστές και να ενθαρρύνει την κακή συμπεριφορά τους.
Πώς θα βοηθήσουμε το παιδί να διαχωρίσει το cyberbullying και να το διαχειριστεί
Μήπως είμαι θύμα εκφοβισμού στο διαδίκτυο; Πώς ξεχωρίζεις ένα αστείο από εκφοβισμό;
Όλοι οι φίλοι κάνουν αστεία μεταξύ τους, αλλά μερικές φορές είναι δύσκολο να καταλάβεις αν κάποιος απλά διασκεδάζει ή προσπαθεί να σε πληγώσει, ειδικά στο διαδίκτυο. Μερικές φορές θα το γελάσουν λέγοντας «απλά αστειεύομαι» ή «μην το παίρνεις τόσο σοβαρά».
Αλλά αν νιώθεις πληγωμένος ή πιστεύεις ότι οι άλλοι γελάνε μαζί σου, τότε το αστείο έχει ξεπεράσει τα όρια. Αν συνεχίσει ακόμα και αφού έχεις ζητήσει από το άτομο να σταματήσει και εξακολουθείς να νιώθεις αναστατωμένος, τότε αυτό μπορεί να είναι εκφοβισμός.
Και όταν ο εκφοβισμός συμβαίνει στο διαδίκτυο, μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη προσοχή από ένα ευρύ φάσμα ατόμων, συμπεριλαμβανομένων και αγνώστων. Όπου και αν συμβαίνει, αν δεν είσαι ευχαριστημένος με αυτό, δεν πρέπει να το ανέχεσαι.
Ονόμασέ το όπως θέλεις – αν νιώθεις άσχημα και δεν σταματά, τότε αξίζει να ζητήσεις βοήθεια. Το να σταματήσεις το διαδικτυακό εκφοβισμό δεν σημαίνει μόνο να καλέσεις τους εκφοβιστές, αλλά και να αναγνωρίσεις ότι όλοι αξίζουν σεβασμό – στο διαδίκτυο και στην πραγματική ζωή.
Σε ποιον πρέπει να μιλήσω αν κάποιος με εκφοβίζει στο διαδίκτυο;
Αν νομίζεις ότι σε εκφοβίζουν, το πρώτο βήμα είναι να ζητήσεις βοήθεια από κάποιον που εμπιστεύεσαι, όπως τους γονείς σου, ένα στενό μέλος της οικογένειας ή έναν άλλο ενήλικα που εμπιστεύεσαι.
Στο σχολείο σου μπορείς να απευθυνθείς στον αγαπημένο σου καθηγητή ή σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Και αν δεν νιώθεις άνετα να μιλήσεις σε κάποιον που γνωρίζεις, αναζήτησε μια γραμμή βοήθειας για να μιλήσεις με έναν επαγγελματία σύμβουλο.
Αν ο εκφοβισμός συμβαίνει σε μια πλατφόρμα social media, μπορείς να αποκλείσει τον εκφοβιστή και να αναφέρεις επίσημα τη συμπεριφορά του στην ίδια την πλατφόρμα. Οι εταιρείες κοινωνικών μέσων είναι υποχρεωμένες να διατηρούν την ασφάλεια των χρηστών τους.
Για να σταματήσει ο εκφοβισμός, πρέπει να αναγνωριστεί και η αναφορά του είναι καθοριστική.
Μπορεί να είναι χρήσιμο να συλλέξεις αποδεικτικά στοιχεία – μηνύματα κειμένου και στιγμιότυπα οθόνης από αναρτήσεις στα κοινωνικά μέσα – για να δείξεις τι συμβαίνει.
Αν νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε άμεσο κίνδυνο, μίλησε χωρίς καθυστέρηση στην οικογένειά σου ή επικοινώνησε με την αστυνομία.
Πώς μπορώ να βοηθήσω τους φίλους μου να αναφέρουν μια περίπτωση διαδικτυακού εκφοβισμού, ειδικά αν δεν θέλουν να το κάνουν;
Οποιοσδήποτε μπορεί να γίνει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού. Αν βλέπεις ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο σε έναν φίλο ή συμμαθητή σου, προσπάθησε να τον βοηθήσεις. Είναι σημαντικό να τον ακούσεις. Γιατί δεν θέλει να αναφέρει ότι έχει υποστεί διαδικτυακό εκφοβισμό; Πώς αισθάνεται, φοβάται; Ενημερώστε τον ότι δεν χρειάζεται να καταγγείλει επίσημα τίποτα, αλλά είναι σημαντικό να μιλήσει με κάποιον που μπορεί να τον βοηθήσει.
Να θυμάσαι ότι ο φίλος σου μπορεί να αισθάνεται ευάλωτος. Να είσαι ευγενικός/ή μαζί του. Βοηθήστε τον να σκεφτεί τι μπορεί να πει και σε ποιον. Προσφέρσου να τον συνοδεύσεις αν αποφασίσει να καταγγείλει το περιστατικό. Και τέλος, εάν νιώθεις ότι όλο αυτό είναι σοβαρό ή ξεπερνά τις δικές σου δυνάμεις, μίλησε με την οικογένειά σου ή έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι.
Αν ο φίλος σας εξακολουθεί να μην θέλει να αναφέρει το περιστατικό, τότε βοηθήστε τον να βρει έναν ενήλικα που εμπιστεύεται και μπορεί να τον βοηθήσει να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Να θυμάστε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι συνέπειες του διαδικτυακού εκφοβισμού μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή.
Πώς μπορώ να προστατεύσω τον εαυτό μου και τη χρήση των προσωπικών μου στοιχείων για να με χειραγωγήσουν ή να με ταπεινώσουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Σκέψου το διπλά πριν δημοσιεύσεις ή μοιραστείς οτιδήποτε σε ψηφιακές πλατφόρμες – μπορεί να παραμείνει στο διαδίκτυο για πάντα και να χρησιμοποιηθεί για να σε βλάψει αργότερα. Μην δίνεις πουθενά προσωπικά στοιχεία όπως τη διεύθυνση, τον αριθμό τηλεφώνου ή το όνομα του σχολείου σου.
Πού μπορούμε να ζητήσουμε βοήθεια για ψηφιακό εκφοβισμό
Το Χαμόγελο του Παιδιού «Γραμμή SOS 1056» λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο για παιδιά, εφήβους και γονείς.
Η «116 111 – Ευρωπαϊκή Γραμμή Στήριξης Παιδιών & Εφήβων» παρέχει επίσης δωρεάν και ανώνυμη συμβουλευτική.
Η Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου «Help-Line / 210 6007686» απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, οικογένειες και εκπαιδευτικούς για θέματα που αφορούν διαδικτυακή παρενόχληση και χρήση του Διαδικτύου.
