- Infokids.gr - https://www.infokids.gr -

Επιδημία ιλαράς στην Ευρώπη – Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζητά να εντατικοποιηθούν οι εμβολιασμοί

Επιδημία ιλαράς [1] πλήττει την Ευρώπη, από τη Γαλλία μέχρι την Ουκρανία, λόγω του ανεπαρκούς εμβολιασμού του πληθυσμού, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Ο ΠΟΥ κατέγραψε «περισσότερα από 500 κρούσματα» στην Ευρώπη, από τα οποία τα 474 σε επτά χώρες: τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελβετία, τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία.

Η Ιταλία, όπου έχουν καταγραφεί πάνω από τα μισά κρούσματα (283) και η Ρουμανία, με 17 νεκρούς από τον Ιανουάριο του 2016, είναι οι δύο χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο.

Η ιλαρά, μια ιογενής λοίμωξη ιδιαίτερα μεταδοτική, που συνοδεύεται από υψηλό πυρετό και ερυθηματώδες εξάνθημα, στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 134.000 ανθρώπους σε όλον τον κόσμο το 2015. Τα περισσότερα από τα θύματα ήταν παιδιά κάτω των 5 ετών.

Τι είναι η ιλαρά

H ιλαρά είναι ιογενής λοίμωξη υψηλής μεταδοτικότητας [2] που οφείλεται στον ιό της ιλαράς.Διακρίνονται 3 στάδια της νόσου: το πρόδρομο (καταρροϊκό), το εξανθηματικό και το στάδιο της αποδρομής. Το πρόδρομο (καταρροϊκό) στάδιο, διαρκεί 2-4 ημέρες, χαρακτηρίζεται από πυρετό, έντονα καταρροϊκά συμπτώματα (δακρύρροια, ρινόρροια, πταρμό), βήχα, επιπεφυκίτιδα και φωτοφοβία. 1-2 ημέρες πριν ή μετά την εμφάνιση του εξανθήματος εμφανίζονται οι κηλίδες του Koplik που είναι παθογνωμονικές της νόσου και είναι μικρά λευκωπά στίγματα που περιβάλλονται από ερυθρά άλω και εντοπίζονται στο βλεννογόνο της παρειάς αντίστοιχα προς τους κάτω γομφίους. Το εξανθηματικό στάδιο διαρκεί 5-6 ημέρες και χαρακτηρίζεται από έκθυση κηλιδοβλατιδώδους εξανθήματος το οποίο στην αρχή είναι αραιό, ροδαλό και τα στοιχεία αφορίζονται σαφώς μεταξύ τους ενώ στη συνέχεια γίνονται ερυθρά και συρρέουν αλλά εξακολουθούν να αφορίζονται μεταξύ τους με υγιές δέρμα. Η έκθυση του εξανθήματος γίνεται κατά ώσεις και συνήθως αρχίζει πίσω από τα αυτιά, γρήγορα εξαπλώνεται στο πρόσωπο, τον κορμό και τα άκρα. Το στάδιο της αποδρομής (ανάρρωσης) χαρακτηρίζεται από πτώση του πυρετού και εξαφάνιση του εξανθήματος σταδιακά με τη σειρά έκθυσης δηλαδή σβήνει πρώτα από το πρόσωπο και τελικά από τα άκρα. Σε μερικές περιπτώσεις παρατηρείται λεπτή απολέπιση του δέρματος εκτός από τις παλάμες και τα πέλματα.

Απαραίτητο το εμβόλιο της ιλαράς

Για την πρόληψη της ιλαράς [3] υπάρχει ένα «ασφαλές και αποτελεσματικό» εμβόλιο, υπενθύμισε ο ΠΟΥ.

Δυστυχώς όμως στις επτά χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο στην Ευρώπη το ποσοστό εμβολιασμού του πληθυσμού είναι μικρότερο του 95%, του ορίου που θεωρείται απαραίτητο να ξεπεραστεί για να εξαλειφθεί η επιδημία.

«Ενώ προοδεύαμε με συστηματικό τρόπο προς την εξάλειψη της ασθένειας τα δύο τελευταία χρόνια, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό να βλέπουμε ότι τα κρούσματα πολλαπλασιάζονται στην Ευρώπη, είπε η Σουζάνα Γιάκαμπ, η διευθύντρια του τομέα της Ευρώπης στον ΠΟΥ.

Στις φτωχότερες χώρες του κόσμου το κόστος του εμβολίου παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο για τον εμβολιασμό των κατοίκων, αλλά στην Ευρώπη το πρόβλημα έγκειται μάλλον στον σκεπτικισμό που εκφράζουν ορισμένοι για τα εμβόλια, εκτιμά ο ΠΟΥ.

Το εμβόλιο που κυκλοφορεί περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό ιλαράς που έχει καλλιεργηθεί σε κύτταρα εμβρύου όρνιθας. Το εμβόλιο συνιστάται να γίνεται υποδόρια σε δυο δόσεις σε ηλικία 12-15 μηνών και 4-6 ετών και σε κάθε περίπτωση είναι καλύτερο να δίνεται με τη μορφή τριδύναμου (ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας) ή τετραδύναμου εμβολίου (ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας-ανεμευλογιάς). Στη χώρα μας κυκλοφορούν εμβόλια που περιέχουν τα στελέχη Edmonston (M-M-R VAX PRO) και Schwartz (PRIORIX και PRIORIX-TETRA).

Στην Ελλάδα, το εμβόλιο ιλαράς [4] άρχισε να κυκλοφορεί στο εμπόριο στις αρχές της δεκαετίας του ’70, εντάχθηκε στο Εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών το 1981 (15) και το 1989 εντάχθηκε ως τριπλό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR) (16). Το 1991 καθιερώθηκε η 2η δόση του MMR σε ηλικία 11-12 ετών και από το 1999 αυτή γίνεται σε ηλικία 4-6 ετών (17). Το εμβόλιο εξασφαλίζει μακρόχρονη ανοσία και έχει βρεθεί ότι σε παιδιά που εμβολιάστηκαν σε ηλικία 15 μηνών αυτή ανέρχεται σε ποσοστό 98% ενώ αν εμβολιάστηκαν σε ηλικία 12 μηνών το ποσοστό είναι 95% (1,4). Περίπου 2%-5% των παιδιών που εμβολιάζονται με την πρώτη δόση του εμβολίου παρουσιάζουν αποτυχία στην πρωτογενή αντισωματική απάντηση (1,7,18). Τα περισσότερα από τα παιδιά που δεν ανέπτυξαν αντισώματα μετά την πρώτη δόση, ανταποκρίνονται με τη δεύτερη δόση, ώστε 99% των εμβολιασθέντων με δυο δόσεις παιδιών παρουσιάζουν αντισωματική απάντηση ενδεικτική ανοσίας στην ιλαρά (19). Στις αναπτυσσόμενες χώρες στις οποίες η ιλαρά αποτελεί σημαντική αιτία βρεφικής θνησιμότητας, ο ΠΟΥ συνιστά να γίνεται το εμβόλιο Edmonston-Zagreb με αυξημένη περιεκτικότητα σε εξασθενημένους ιούς, σε βρέφη ηλικίας 6 μηνών λόγω της αποτελεσματικότητάς του ήδη από τον 6ο μήνα της ζωής.