Τρεις αλλαγές που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των εργαζόμενων γονέων και όσων φροντίζουν οικεία τους πρόσωπα σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας. Οι παρεμβάσεις αφορούν τη γονική άδεια για διαφορετικά παιδιά, τη διαδικασία που ακολουθούν ζευγάρια όταν εργάζονται στον ίδιο εργοδότη, αλλά και την προϋπηρεσία που απαιτείται για τη χορήγηση άδειας φροντιστή.
Για πολλούς εργαζομένους, η δυνατότητα να απουσιάσουν από την εργασία τους όταν το παιδί ή ένα μέλος της οικογένειάς τους χρειάζεται υποστήριξη αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την οικογενειακή ζωή.
Στο πλαίσιο αυτό, οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στοχεύουν στον περιορισμό συγκεκριμένων διαδικαστικών εμποδίων. Για τις αλλαγές αναφέρθηκε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, σε συνέντευξή της στο ΕΡΤnews.
Σημαντικό: Πρόκειται για σχεδιαζόμενες ρυθμίσεις και όχι για αλλαγές που έχουν τεθεί αυτομάτως σε ισχύ. Οι τελικοί όροι και η ημερομηνία εφαρμογής τους θα εξαρτηθούν από τη νομοθετική διαδικασία.
1. Γονική άδεια για διαφορετικά παιδιά χωρίς την ετήσια αναμονή
Η πρώτη αλλαγή αφορά τους γονείς που έχουν περισσότερα από ένα παιδιά και θέλουν να αξιοποιήσουν το δικαίωμα της γονικής άδειας για καθένα από αυτά.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο που περιγράφεται από την Επιθεώρηση Εργασίας, η γονική άδεια αποτελεί ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα κάθε γονέα. Έχει διάρκεια τεσσάρων μηνών για κάθε παιδί και μπορεί να ληφθεί συνεχόμενα ή τμηματικά, έως ότου το παιδί συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας του.
Κατά κανόνα, απαιτείται να μεσολαβήσει ένα έτος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της προηγούμενης γονικής άδειας, όταν πρόκειται για τη χρήση του δικαιώματος για διαφορετικό παιδί, εκτός εάν ισχύει ευνοϊκότερη ρύθμιση.
Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση προβλέπει την κατάργηση αυτού του χρονικού περιορισμού.
Τι θα σημαίνει στην πράξη; Εάν η αλλαγή θεσπιστεί, ένας γονέας με δύο παιδιά που πληρούν τις ηλικιακές προϋποθέσεις θα μπορεί να προγραμματίζει τη γονική άδεια για το καθένα χωρίς να δεσμεύεται από τη συγκεκριμένη ετήσια αναμονή.
Η κατάργηση του περιορισμού δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι καταργούνται αυτομάτως όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις που συνδέονται με τη χορήγηση της άδειας.
2. Πιο απλή διαδικασία για ζευγάρια που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τους γονείς που απασχολούνται στην ίδια επιχείρηση ή στον ίδιο εργοδότη.
Σήμερα, η διαδικασία προβλέπει συγκεκριμένη συνεννόηση σχετικά με τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια. Η σχεδιαζόμενη αλλαγή αποσκοπεί στην κατάργηση της υποχρέωσης προκαθορισμού αυτής της σειράς, ώστε να διευκολυνθεί ο οικογενειακός προγραμματισμός.
Η ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία γίνεται ιδιαίτερα αισθητή όταν αλλάζουν οι συνθήκες στο σπίτι. Ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται περισσότερη φροντίδα σε μια συγκεκριμένη περίοδο, ενώ οι επαγγελματικές υποχρεώσεις των δύο γονέων ενδέχεται να μην επιτρέπουν έναν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό.
Με την απλούστευση της διαδικασίας επιδιώκεται να μπορούν οι γονείς να οργανώνουν ευκολότερα τις άδειές τους, ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας.
Οι λεπτομέρειες, πάντως, θα πρέπει να αποσαφηνιστούν με την τελική ρύθμιση, ιδίως ως προς την ενημέρωση του εργοδότη και τον τρόπο οργάνωσης των απουσιών.
3. Άδεια φροντιστή χωρίς την προϋπόθεση των έξι μηνών εργασίας
Η τρίτη αλλαγή αφορά την άδεια φροντιστή, ένα διαφορετικό δικαίωμα που συνδέεται με την ανάγκη παροχής φροντίδας σε συγγενικό ή άλλο πρόσωπο που πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η άδεια φροντιστή μπορεί να φτάσει τις πέντε εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος και χορηγείται χωρίς αποδοχές. Αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο, ο οποίος βεβαιώνεται με ιατρική γνωμάτευση.
Μία από τις βασικές προϋποθέσεις είναι η συμπλήρωση έξι μηνών εργασίας στον ίδιο εργοδότη.
Η σχεδιαζόμενη αλλαγή προβλέπει την κατάργηση αυτής της προϋπόθεσης, με στόχο να διευκολυνθούν εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν μια έκτακτη ανάγκη φροντίδας λίγο μετά την πρόσληψή τους.
Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος μπορεί να ξεκινήσει μια νέα δουλειά και, λίγες εβδομάδες αργότερα, να χρειαστεί να υποστηρίξει ένα μέλος της οικογένειάς του λόγω σοβαρού προβλήματος υγείας. Η κατάργηση της εξάμηνης αναμονής θα μπορούσε να διευκολύνει την πρόσβασή του στην άδεια, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι γονείς
Οι τρεις παρεμβάσεις αφορούν διαφορετικές περιπτώσεις και δεν πρέπει να συγχέονται μεταξύ τους.
- Γονική άδεια: Η πρώτη αλλαγή αφορά την αναμονή μεταξύ των αδειών που λαμβάνονται για διαφορετικά παιδιά.
- Γονείς στον ίδιο εργοδότη: Η δεύτερη αφορά την απλούστευση της διαδικασίας καθορισμού της σειράς χρήσης της γονικής άδειας.
- Άδεια φροντιστή: Η τρίτη αφορά την κατάργηση της απαίτησης εξάμηνης προϋπηρεσίας.
Μέχρι να οριστικοποιηθούν οι σχετικές ρυθμίσεις, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται για τις προϋποθέσεις που ισχύουν σήμερα και να μην θεωρούν ότι οι σχεδιαζόμενες αλλαγές μπορούν ήδη να εφαρμοστούν.
Το ζητούμενο είναι οι νέες ρυθμίσεις να προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία χωρίς ασάφειες στις διαδικασίες, ώστε οι γονείς και οι φροντιστές να μπορούν να αξιοποιούν τα δικαιώματά τους όταν πραγματικά τα χρειάζονται.
