Ανησυχία προκαλεί στους επιστήμονες η ασυνήθιστα πρώιμη αύξηση των κρουσμάτων γρίπης στις ΗΠΑ, καθώς τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι μια νέα μετάλλαξη του ιού ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζεται από τα αντισώματα, ιδιαίτερα σε νεότερα άτομα.
Οι ειδικοί καλούν τους πολίτες να μην καθυστερούν τον αντιγριπικό εμβολιασμό, σύμφωνα με τις συστάσεις των υγειονομικών αρχών, ενώ επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να εκτιμηθεί η πραγματική επίδραση της μετάλλαξης στη βαρύτητα της νόσησης.
Ποιος τύπος γρίπης κυκλοφορεί φέτος
Ο τύπος Α του ιού της γρίπης βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής επιτήρησης, με τον υπότυπο H1N1 να εμφανίζεται μέχρι στιγμής ως κυρίαρχος στις αναφορές που περιγράφονται από τις ΗΠΑ.
Ο συγκεκριμένος υπότυπος είχε συνδεθεί με την πανδημία της γρίπης των χοίρων το 2009. Κατά την προηγούμενη περίοδο γρίπης, αντίθετα, είχε επικρατήσει ο H3N2.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ για την περίοδο που αναφέρεται στο αρχικό δημοσίευμα, είχε επικρατήσει ο υπότυπος Α(Η3), ενώ ο Α(Η1) κυκλοφορούσε σε μικρότερο βαθμό.
Η διαφορετική έκθεση των πληθυσμών στους υποτύπους του ιού τα προηγούμενα χρόνια αποτελεί έναν από τους παράγοντες που εξετάζουν οι επιστήμονες, προκειμένου να κατανοήσουν πώς μπορεί να επηρεάζεται η ανοσία.
Γιατί οι επιστήμονες εξετάζουν τον κίνδυνο για τους νεότερους
Η Dr Jennifer Duchon, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης, ανέφερε στο Reuters ότι αρκετοί νεότεροι άνθρωποι ενδέχεται να έχουν μικρότερη προηγούμενη έκθεση στο στέλεχος H1N1 που κυκλοφορεί φέτος.
Αυτό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το επίπεδο της ανοσίας τους και το ενδεχόμενο σοβαρότερης νόσησης. Το νοσοκομείο της, σύμφωνα με την ίδια, είχε ήδη αρχίσει να καταγράφει περιστατικά γρίπης.
Ωστόσο, η περιορισμένη προηγούμενη έκθεση σε έναν υπότυπο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάποιος θα νοσήσει σοβαρά. Η πραγματική επίδραση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και χρειάζεται να αξιολογηθεί με επιδημιολογικά δεδομένα.
Τι είναι η νέα μετάλλαξη G155E
Ένα από τα στοιχεία που παρακολουθούν οι ερευνητές είναι η μετάλλαξη G155E στον ιό της γρίπης Α. Η συγκεκριμένη παραλλαγή είχε εντοπιστεί και σε δείγματα στην Ευρώπη κατά την προηγούμενη περίοδο γρίπης, αλλά τότε ήταν σπάνια.
Μέχρι στιγμής, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για να αποσαφηνιστεί πλήρως η σημασία της για τη μετάδοση του ιού ή τη βαρύτητα της νόσου.
Παράλληλα, στις ΗΠΑ έχει καταγραφεί ασυνήθιστη γεωγραφική εικόνα στην εξάπλωση των περιστατικών. Ενώ σε προηγούμενες περιόδους η δραστηριότητα της γρίπης εμφανιζόταν συχνά αρχικά στις νότιες πολιτείες και στη συνέχεια επεκτεινόταν προς τον Βορρά, φέτος η εξάπλωση φαίνεται να ξεκινά από τις δυτικές περιοχές, σύμφωνα με την επιδημιολόγο Caitlin Rivers του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.
Οι επιστήμονες εξετάζουν διάφορες πιθανές εξηγήσεις, μεταξύ των οποίων οι αλλαγές στην ανοσία του πληθυσμού και η εμφάνιση νέων παραλλαγών.
Τι έδειξαν οι πρώτες εργαστηριακές μελέτες
Η Jeanne Marrazzo, επικεφαλής της Infectious Diseases Society of America, ανέφερε ότι μελέτες αντισωμάτων από άτομα που είχαν εκτεθεί στη γρίπη την προηγούμενη χρονιά έδειξαν μειωμένη αναγνώριση της νέας μετάλλαξης. Η διαφορά φάνηκε εντονότερη σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Επιπλέον, σε προδημοσίευση που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα bioRxiv, ερευνητές του Fred Hutchinson Cancer Center εξέτασαν αντισώματα από 260 άτομα στην Αυστραλία και τις ΗΠΑ. Στόχος ήταν να αξιολογηθεί η αναγνώριση 148 στελεχών της γρίπης Α που είχαν κυκλοφορήσει έως τα μέσα του 2026.
Ορισμένα στελέχη που έφεραν τη μετάλλαξη G155E αναγνωρίζονταν δυσκολότερα από τα αντισώματα, ιδιαίτερα από εκείνα που προέρχονταν από νεότερα άτομα.
Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η μικρότερη προηγούμενη έκθεση σε παρόμοιες παραλλαγές του H1N1 θα μπορούσε να εξηγεί εν μέρει το εύρημα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων δεν αρκούν από μόνα τους για να προβλέψουν πόσο συχνά θα εμφανιστεί σοβαρή νόσηση στον γενικό πληθυσμό.
Τι ισχύει για το αντιγριπικό εμβόλιο
Η μετάλλαξη G155E βρίσκεται υπό παρακολούθηση, αλλά τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι καθιστά το αντιγριπικό εμβόλιο λιγότερο αποτελεσματικό.
Τα αντιγριπικά εμβόλια της περιόδου που περιγράφεται στο αρχικό δημοσίευμα έχουν σχεδιαστεί ώστε να καλύπτουν στελέχη του H1N1 και του H3N2, καθώς και τον ιό της γρίπης τύπου Β.
Ο ετήσιος εμβολιασμός εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης, ιδίως για τα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Για το αν και πότε συνιστάται ο εμβολιασμός σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού και των αρμόδιων υγειονομικών αρχών.
Παράλληλα, το συχνό πλύσιμο των χεριών, ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων και η αποφυγή στενής επαφής όταν υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της μετάδοσης.
Το βασικό συμπέρασμα: η νέα μετάλλαξη χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι προκαλεί σοβαρότερη νόσηση ή ότι μειώνει την προστασία του εμβολίου.
Πηγές: Reuters, Medscape και ΕΟΔΥ.
