Η αλήθεια για τις εικόνες της «Ινδιάνας» και η «Γκέισας» Παναγίας στο σχολικό βιβλίο Θρησκευτικών της Γ Δημοτικού

Γιατί ο Κυριάκος Βελόπουλος χρησιμοποίησε εικόνες της Παναγίας από το βιβλίο της Γ' δημοτικού;

Η παραληρηματική τοποθέτηση του Κυριάκου Βελόπουλου, προέδρου της Ελληνικής Λύσης, στο πλαίσιο του τηλεοπτικού Debate των πολιτικών αρχηγών, περί εικόνων «Ινδιάνας» και «Γκέισας» Παναγιάς στο βιβλίο Θρησκευτικών της Γ Δημοτικού , εγείροντας μάλιστα ζήτημα “χριστιανοφοβίας”, προκάλεσε αντιδράσεις καθώς όπως αποδείχθηκε ο κ.Βελόπουλος προσπάθησε να παραχαράξει τα όσα συμβαίνουν και υφίστανται με το εν λόγω σχολικό βιβλίο.

«Είναι σε βιβλία τρίτης Δημοτικού. Δεν είναι πρόστυχο; Δεν είναι χριστιανοφοβία; Γιατί δεν το καταγγέλλει κανείς; Σε παιδάκια δημοτικού αυτά. Γκέισα, πόρνη – συγγνώμη για τη φράση – Παναγιά»

Η παραπάνω φράση άνοιξε τον ασκό του Αιόλου και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι να τοποθετηθούν επί τους θέμάτος, θεολόγοι, πήραν τον λόγο και έσπευσαν να διαψεύδουν όσα αυθαίρετα συμπέρανε και προέβαλε ως δεδομένα ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης.

Ποια είναι η «Παναγία η Γκέισα»

Στη σελίδα 56 του βιβλίου Θρησκευτικών της Γ’ Δημοτικού, οι μαθητές συναντούν τις δύο απεικονίσεις της Παναγίας, στην ενότητα για τη γιορτή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Πρόκειται για έναν πίνακα του 1960 σε μετάξι. Η Maryam και ‘Isa (Μαρία και Ιησούς) απεικονίζονται να κρατούν κλαδιά από άνθη δαμάσκηνου.

Η Παναγιά φοράει ένα Kosode (κοντομάνικο κιμονό) της Παναγίας είναι επίσης διακοσμημένο με στυλιζαρισμένο Suisen-ume, μια ποικιλία από άνθη δαμάσκηνου με έξι πέταλα.

Τα Ume (άνθη δαμάσκηνου) είναι γνωστά στην Ιαπωνία ως «το λουλούδι της ειρήνης», ενώ είναι μια αλληγορία για το θάρρος και το ακλόνητο πνεύμα, και ως τα πρώτα λουλούδια που ανθίζουν στο χειμωνιάτικο χιόνι είναι προάγγελος της επερχόμενης άνοιξης.

Ειδικότερα, η «Παναγία την Ινδιάνα» είναι ένα έργο που εμπνέεται από την κουλτούρα των Τσεγιέν και αποτελεί έργο του John Giuliani, ο οποίος εκτός από ζωγράφος είναι και Καθολικός ιερέας που έχει διακριθεί για τις εικαστικές απεικονίσεις ιθαγενών Αμερικανών ως χριστιανών αγίων. Ο ίδιος σχολιάζοντας την τεχνοτροπία του, είχε δηλώσει:

“Ως Καθολικός ιερέας και γιος Ιταλών μεταναστών, φέρω το θρησκευτικό και εθνικό βάρος των προγονικών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν έναντι των πρώτων κατοίκων της Αμερικής.

Πολλοί έχουν προσηλυτιστεί στον Χριστιανισμό, αλλά και πολλοί δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν τον αυτόχθονα πολιτισμό τους.  Η πρόθεσή μου, επομένως, με την απεικόνιση των Χριστιανών αγίων ως Ιθαγενών Αμερικανών είναι να τους τιμήσω και να αναγνωρίσω την αρχική πνευματική παρουσία τους σε αυτή τη γη.

Είναι αυτή η πρωτότυπη πνευματικότητα των ιθαγενών της Αμερικής που προσπαθώ να τιμήσω, ως φόρος τιμής για την τέχνη τους και την αξιοπρέπεια των ίδιων και των προγόνων τους“.

Θεολόγοι «αδειάζουν» τον Βελόπουλο για την Παναγία γκέισα και ινδιάνα

Όπως διευκρινίζεται στο σχολικό βιβλίο «το μάθημα των Θρησκευτικών γίνεται ένα ταξίδι στον κόσμο της θρησκείας με οδηγό τις εικόνες, τις περιγραφές, τα πρόσωπα και τις ιστορίες που υπάρχουν μέσα στις σελίδες του Φακέλου Υλικού.

Στην πορεία των μαθημάτων οι μαθητές θα ανακαλύψουν την ορθόδοξη χριστιανική παράδοση αλλά και κάποια στοιχεία από την παράδοση άλλων θρησκειών μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες και θα κατανοήσουν πόσο σημαντικό είναι να ζούμε όλοι μαζί στον όμορφο κόσμο που μας χάρισε ο Θεός».

Σκοπός λοιπόν του βιβλίου με απλό και κατανοητό τρόπο είναι να αναδειχθεί η πολυπολιτισμικότητα και η συνύπαρξη όλων των θρησκειών σε ένα πνεύμα συνεργασίας και σεβασμού.

Μάλιστα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην συμπερίληψη χριστιανικών απεικονίσεων ανά τον πλανήτη ώστε ο μαθητής να κατανοήσει το πανανθρώπινο αλληλέγγυο μήνυμα που φέρνει ο Χριστός.

Όπως τονίζει  μιλώντας στο protothema.gr ο Αντώνης Παναγάκης, μέλος της Επταμελούς Επιστημονικής Επιτροπής που επιμελήθηκε το εν λόγω βιβλίο

«Δεν μιλάμε για κανένα εκκλησιολογικό ή δογματικό σφάλμα, αλλά για την ανάγκη κάθε λαού να απεικονίζει την Παναγία ή τον Χριστό σύμφωνα με την δική του παράδοση. Αυτό και μόνο δίνει στον κάθε λαό την δυνατότητα να απεικονίσει τα Άγια πρόσωπα, σύμφωνα με τα δικά του μορφολογικά στοιχεία»

«Βλέποντας το παιδί, τον Χριστό, με μορφή από διάφορες παραδόσεις, αμέσως καταλαβαίνει πως ο Χριστός ήρθε για όλους τους ανθρώπους στη γη κι αυτό είναι το μήνυμα.

Ακόμα και η βυζαντινή ζωγραφική που χρησιμοποιούμε εμείς οι ορθόδοξοι δεν έχει ακριβώς τα χαρακτηριστικά του Χριστού όπως ήταν όταν γεννήθηκε. Ο Χριστός δεν ήρθε να σώσει μόνο τους λευκούς, αλλά όλους τους ανθρώπους είτε λευκούς είτε κίτρινους. Λυπάμαι αλλά πίσω από την αντίληψη του κ. Βελόπουλου κρύβεται μια ρατσιστική διάθεση».

Από τα παραπάνω λοιπόν συνάγεται ότι η ύπαρξη των επίμαχων απεικονίσεων στο σχολικό βιβλίο Θρησκευτικών κάθε άλλο παρά στρέφεται κατά της θρησκείας μας πόσο μάλλον δημιουργεί αντιπαλότητα και μισαλλοδοξία

Η Παναγία στις προαναφερθείσες απεικονίσεις τιμάται μέσα από τα ιδιαίτερα στοιχεία της κουλτούρας του εκάστοτε λαού χωρίς όμως να χάνεται ούτε στο ελάχιστο το δέος που συνοδεύει η ιερότητα και ο συμβολισμός του προσώπου της.

Μια απλή έρευνα στις μηχανές αναζήτησης (βλέπε Google) ή σε βιβλία Ιστορίας της Τέχνης θα φέρει στο φως πολλά αντίστοιχα έργα με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα σε εκκλησία της Ελληνορθόδοξης Επισκοπής της Μοζαμβίκης, την «Παναγία τη Φωτοδότρια, τη Μοζαμβικάνα», να έχει αποδοθεί στην εικόνα ως μαύρη.

Η διαφορά στην τεχνοτροπία καθώς και τη μορφή των προσώπων παραπέμπει σε πρακτική που εντοπίζεται σε πολλές θρησκείες, στην απεικόνιση, δηλαδή, θείων προσώπων με διαφορετικά χαρακτηριστικά χωρίς να τίθεται επ΄ουδενί ζήτημα προσβολής ιερών συμβόλων ή εκχυδαισμού όπως άφησε να εννοηθεί ο κ. Βελόπουλος κάνοντας αναφορά σε “πόρνη” Παναγία.

Για να μην αναφερθούμε και στην φημισμένη «Παναγιά η Γοργόνα»που φιλοξενείται σε ένα ξωκλήσι στη Σκάλα Συκαμνιάς στη Λέσβο.  Στην εικόνα αυτή, η Παναγία εμφανίζεται με ανθρώπινη μορφή από την μέση και πάνω ενώ από την μέση και κάτω, έχει σώμα ψαριού όπως ακριβώς δηλαδή και οι γνωστές γοργόνες της μυθολογίας. Ίσως ορισμένοι να θεωρήσουν πως η προσέγγιση του καλλιτέχνη να ξεπέρασε τα όρια. Όμως η άγνωστη στους πολλούς ακόμη και σήμερα εικόνα της Παναγίας της Γοργόνας είναι πλέον ένα κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης.

«Η απεικόνιση του Χριστού ή της Παναγίας οφείλει να γίνεται με την τεχνοτροπία του κάθε πολιτισμού»

Στο ίδιο κλίμα κινείται και η θέση του κ. Θανάση Παπαθανασίου καθηγητή ιεραποστολικής στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία της Αθήνας και διευθυντή του περιοδικού «Σύναξη» που ξεκαθαρίζει:

«Είναι λυμένο το θεολογικό θέμα, ότι οφείλουμε ν’ απεικονίζουμε τα πρόσωπα με την τεχνοτροπία του κάθε πολιτισμού.  Πάντα υπήρχαν αποκλείσεις και διαφωνίες για το θέμα αυτό, όμως θεολογικά μπορεί κάποιος να επιχειρηματολογήσει για πιο λόγο γίνεται.

Η ουσία της Εικόνας είναι η απεικόνιση της μορφής να είναι αναγνωρίσιμη. Από την άλλη ο τρόπος απεικόνισης δεν είναι κομμάτι του δόγματος, γι αυτό μπορεί να φέρει στοιχεία κάθε πολιτισμού.

Το σωστό είναι να βλέπω μια εικόνα και να λέω “Να μια εικόνα του Χριστού ή της Παναγίας”. Από εκεί και πέρα η τεχνοτροπία δεν είναι απαραίτητη να είναι μόνο βυζαντινή ».

Διαβάστε επίσης:

Σεμινάριο Infokids «Πώς θα ανακαλύψω τα ταλέντα και τα χαρίσματα του παιδιού μου»

Τα 5 ωραιότερα δώρα για να χαρίσεις στη μανούλα αυτή την Κυριακή

ΙΑΣΩ: 10 δωρεάν τοκετοί από τη Νο1 Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική στην Ευρώπη