Τα τελευταία χρόνια η αγαπημένη κούκλα Barbie συνεχίζει να σπάει στερεότυτα και να αγκαλιάζει ένα μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας των παιδιών και των ενηλίκων.
Η νέα Barbie της σειράς Fashionistas αποτυπώνει χαρακτηριστικά και εμπειρίες ατόμων στο φάσμα του αυτισμού, φέρνοντας τον αυτισμό στο παιχνίδι με τρόπο φυσικό και ορατό. Το βλέπουμε με την πρώτη ματιά; Όχι, όπως συχνά γίνεται και στην πραγματική ζωή. Η κούκλα έχει δημιουργηθεί με χαρακτηριστικά που συνδέονται με τον αυτισμό, ώστε μέσα από το παιχνίδι, παιδιά και ενήλικες, να μάθουν να αναγνωρίζουν, να κατανοούν και να αποδέχονται τη διαφορετικότητα.
Μία Barbie που εισάγει τον αυτισμό στο καθημερινό παιχνίδι όλων των παιδιών
Πριν όμως δούμε τι σημαίνει αυτή η Barbie για την κατανόηση του αυτισμού, ζητήσαμε από τον κ. Αθανάσιο Καμούτση, Πρόεδρο του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ) να μας να βοηθήσει με τις απαντήσεις του να κατανοήσουμε καλύτερα τις ανάγκες των ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και τι σηματοδοτεί η νέα αυτή Barbie για τα παιδιά, τις οικογένειες και συνολικά για την κοινωνία.
Με ποιους τρόπους η ΕΕΠΑΑ στηρίζει σήμερα τα άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους; Υπάρχουν δράσεις ή πρωτοβουλίες που θεωρείτε ιδιαίτερα σημαντικές;
Η ΕΕΠΑΑ ιδρύθηκε το 1992 από γονείς ατόμων που βρίσκονται στο φάσμα. Καταλαβαίνετε εκείνη την εποχή πόση λίγη πληροφορία υπήρχε για τον αυτισμό, οι υπηρεσίες δε ήταν ανύπαρκτες. Με την βιωματική εμπειρία μας ως γονείς, χτίσαμε σιγά σιγά μια βάση πληροφοριών και εισηγηθήκαμε νομοθετικά ώστε να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα των παιδιών μας. Έκτοτε, συνεχίζουμε το έργο αυτό, έχοντας δημιουργήσει δομές, δύο Οικοτροφεία ενηλίκων (Ζίτσα Ιωαννίνων και Πυλαία Θεσσαλονίκης) και ένα Κέντρο Ημέρας στον Γέρακα Αττικής.
Ενημερώνουμε και ευαισθητοποιούμε την κοινωνία για τον Αυτισμό μέσα από μια πληθώρα ψυχαγωγικών και εκπαιδευτικών δράσεων, όπως επισκέψεις σε σχολεία από την επιστημονική μας ομάδα και εξωτερικούς συνεργάτες, ημερίδες και συνέδρια. Επίσης στοχεύουμε στη λειτουργία δομών τόσο στον αστικό ιστό όσο και σε οικισμούς στην περιφέρεια με κίνητρο τη δημιουργική απασχόληση και την ένταξη των ατόμων με αυτισμό στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο και ως εκ τούτου τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Θεωρούμε ότι η ευαισθητοποίηση για τον Αυτισμό έρχεται μέσα από την ενημέρωση μέσω δράσεων αλλά και επικοινωνίας του βιώματος μας ως γονείς.
Πιστεύετε ότι η παρουσία μιας Barbie με αυτισμό μπορεί πραγματικά να βοηθήσει τα παιδιά στο φάσμα, τους γονείς τους αλλά και τα παιδιά που δεν είναι στο φάσμα; Αν ναι, με ποιους τρόπους θεωρείτε ότι μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση και την αποδοχή του αυτισμού;
Ναι, γιατί κάνει κάτι πολύ απλό αλλά πολύ δυνατό: εισάγει τον αυτισμό μέσα στο καθημερινό παιχνίδι. Η ύπαρξη μιας Barbie με αυτισμό στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ορατότητας, ότι ο αυτισμός ανήκει στον κόσμο των παιδιών και του παιχνιδιού.
Για τα παιδιά στο φάσμα, σημαίνει ορατότητα και ταύτιση, δηλαδή αποτελεί ένα ξεκάθαρο μήνυμα της αποδοχής και συμπερίληψης στη κοινότητα.
Για τους γονείς, ανοίγει μια σύγχρονη, φυσική συζήτηση γύρω από τη διαφορετικότητα, χωρίς φόβο ή ταμπέλες.
Για τα παιδιά εκτός φάσματος, καλλιεργεί από νωρίς την αποδοχή, γιατί μαθαίνουν ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι και δεν χρειάζεται να είμαστε. Όταν η συμπερίληψη γίνεται παιχνίδι, γίνεται και στάση ζωής. H Barbie με αυτισμό είναι μια πολύ στοχευμένη κίνηση ευαισθητοποίησης για τον αυτισμό. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά μαθαίνουν ότι δεν βιώνουμε όλοι τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο.
Η Barbie με αυτισμό μπορεί να δείξει ότι οι διαφορετικές ανάγκες, οι διαφορετικοί τρόποι επικοινωνίας και επεξεργασίας των ερεθισμάτων είναι μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται, επικοινωνούν και αντιδρούν διαφορετικά – και αυτό είναι απολύτως εντάξει. Η αποδοχή χτίζεται όχι με εξηγήσεις, αλλά με εμπειρίες.
Τι θα θέλατε να μάθουν τα παιδιά παίζοντας με τη συγκεκριμένη Barbie;
Ο σεβασμός και η κατανόηση ξεκινούν από την παιδική ηλικία. Με την συγκεκριμένη κούκλα Barbie, τα παιδιά θα μάθουν ότι κάθε άτομο είναι μοναδικό και πολύτιμο, οι διαφορές μας δεν μας απομακρύνουν, αλλά μας φέρνουν πιο κοντά και μας ενώνουν μέσα από έναν κόσμο με διαφορετικό τρόπο προσέγγισης. Και το πιο σημαντικό: η φιλία, η χαρά και το παιχνίδι μας χωρούν όλους.
Barbie με αυτισμό: Τα χαρακτηριστικά που την κάνουν ξεχωριστή
Η κούκλα Barbie με αυτισμό δημιουργήθηκε σε διάστημα 18 μηνών, σε συνεργασία με τον ASAN (Autistic Self Advocacy Network), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό δικαιωμάτων αναπηρίας που διοικείται από και για άτομα στο φάσμα του αυτισμού και υπερασπίζεται τα δικαιώματα της κοινότητας. Η κούκλα εντάσσεται στη συλλογή Barbie Fashionistas, που έχει σχεδιαστεί για να εκπροσωπεί τη διαφορετικότητα, με ποικιλία αποχρώσεων δέρματος, μαλλιών, σωματότυπων και αναπηριών.
«Η Barbie διαχρονικά αντικατοπτρίζει τον κόσμο των παιδιών και όσα ονειρεύονται να γίνουν. Στο πλαίσιο αυτής της πορείας, παρουσιάζουμε με υπερηφάνεια την πρώτη Barbie με αυτισμό.», δήλωσε η Jamie Cygielman, Global Head of Dolls της Mattel. «Η κούκλα αυτή, η οποία σχεδιάστηκε με καθοδήγηση από το Autistic Self Advocacy Network, συμβάλλει στη διεύρυνση της σημασίας της συμπερίληψης και της εκπροσώπησης στα παιχνίδια, καθώς κάθε παιδί πρέπει να έχει την δυνατότητα να βλέπει τον εαυτό του στην Barbie.»
Σε στενή συνεργασία με τον ASAN, η σχεδιαστική ομάδα της Barbie προχώρησε σε στοχευμένες επιλογές, προκειμένου η κούκλα Barbie με αυτισμό να αποτυπώνει αυθεντικά ορισμένες εμπειρίες με τις οποίες μπορούν να ταυτιστούν άτομα στο φάσμα του αυτισμού. Τα χαρακτηριστικά και τα αξεσουάρ της κούκλας περιλαμβάνουν:
Πρόσωπο & Σώμα: Η κούκλα διαθέτει αρθρώσεις στους αγκώνες και στους καρπούς, επιτρέποντας επαναλαμβανόμενες κινήσεις και χειρονομίες που συναντώνται σε ορισμένα μέλη της κοινότητας των ατόμων με αυτισμό, ως τρόπος επεξεργασίας ερεθισμάτων ή έκφρασης ενθουσιασμού.
Κατεύθυνση βλέμματος: Το βλέμμα της κούκλας είναι διακριτικά στραμμένο στο πλάι, αποτυπώνοντας την εμπειρία μελών της κοινότητας που αποφεύγουν την άμεση οπτική επαφή.
Αξεσουάρ: Κάθε κούκλα συνοδεύεται από ένα ροζ fidget spinner με κλιπ για το δάχτυλο, ακουστικά με ακύρωση θορύβου και ένα tablet.
Fidget spinner / Παιχνίδι Αντιστρές: Η κούκλα κρατά ένα ροζ fidget spinner με κλιπ που περιστρέφεται κανονικά, προσφέροντας μια αισθητηριακή διέξοδο που βοηθάει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της συγκέντρωσης.
Ακουστικά: Ροζ ακουστικά με ακύρωση θορύβου τοποθετούνται στο πάνω μέρος του κεφαλιού της κούκλας ως ένα χρήσιμο και μοντέρνο αξεσουάρ που μειώνει τα αισθητηριακά ερεθίσματα, περιορίζοντας τους ήχους του περιβάλλοντος.
Tablet: Ένα ροζ tablet, που προβάλλει στην οθόνη του εφαρμογές Επαυξητικής και Εναλλακτικής Επικοινωνίας (AAC) με σύμβολα και λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της καθημερινής επικοινωνίας.
Ρούχα φιλικά προς την αισθητηριακή ευαισθησία: Η κούκλα φορά ένα άνετο, μωβ, ριγέ φόρεμα σε γραμμή Α με κοντά μανίκια και αέρινη φούστα, που προσφέρει λιγότερη επαφή μεταξύ του υφάσματος και του δέρματος. Το σύνολο ολοκληρώνεται με μωβ παπούτσια με επίπεδη σόλα για μεγαλύτερη σταθερότητα και ευκολία κίνησης.
Στο πλαίσιο της κυκλοφορίας της κούκλας, στην Ελλάδα η Barbie συνεργάστηκε με τη YouTuber, επιχειρηματία και δημιουργό περιεχομένου Δανάη Γεωργαντά, γνωστή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο κανάλι της στο YouTube ως «Μικρή Ολλανδέζα». Η Δανάη διαγνώσθηκε στα 30 της με ΔΕΠΥ και αυτισμό και έκτοτε μιλά ανοιχτά για τη δική της εμπειρία, συμβάλλοντας στην ενημέρωση και την κατανόηση γύρω από τη νευροδιαφορετικότητα.
Παράλληλα, στην Ελλάδα η Barbie θα στηρίξει το έργο του φιλανθρωπικού σωματείου Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ) προσφέροντας παιχνίδια. Από το 1992 το σωματείο υποστηρίζει άτομα στο φάσμα του αυτισμού και τις οικογένειές τους μέσω των δομών και των δράσεων του.
