Μια υπόθεση που εκτυλίχθηκε στη Λάρισα μας υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο πόσο εύθραυστη μπορεί να γίνει η ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογική πρόοδο και την ασφάλεια των παιδιών μας.
Ένας 13χρονος μαθητής συνελήφθη, κατηγορούμενος ότι διακίνησε μέσω εφαρμογής κοινωνικής δικτύωσης βίντεο που είχε παραχθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, με θύμα έναν 11χρονο συμμαθητή του. Οι λεπτομέρειες συγκλονίζουν, όμως αυτό που μένει είναι το ερώτημα: πώς φτάσαμε εδώ και πόσο έτοιμη είναι η κοινωνία μας να προστατεύσει τους ανήλικους από τέτοια περιστατικά;
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι απλώς μια είδηση της επικαιρότητας. Είναι καμπανάκι. Γιατί η ΑΙ, που από τη μια στιγμή στην άλλη μπορεί να μας δείξει έναν ολόκληρο κόσμο δυνατοτήτων, την επόμενη μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο εκφοβισμού, διασυρμού και βλάβης.
Διαβάστε επίσης: Vote for Turtle: Ένα on-line παιχνίδι που αποδεικνύει πόσο εύκολη είναι η διασπορά των fake news
Η ΑΙ ως σύμμαχος της εξέλιξης ή απειλή;
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει νέους δρόμους. Στην εκπαίδευση μπορεί να προσφέρει εξατομικευμένη μάθηση, να δώσει στα παιδιά πρόσβαση σε γνώσεις με τρόπο που ποτέ πριν δεν ήταν εφικτός. Στην καθημερινότητα, μπορεί να τους μάθει να γράφουν καλύτερα, να πειραματιστούν με τη μουσική ή να δημιουργήσουν εικαστικά έργα. Η ΑΙ μπορεί να γίνει ένα παράθυρο στο μέλλον.
Όμως, αυτή η ίδια τεχνολογία, όταν χρησιμοποιείται χωρίς επίγνωση της δύναμής της ή κακόβουλα, μπορεί να αφήσει βαθιά τραύματα. Deepfake εικόνες και βίντεο, παραβίαση προσωπικών δεδομένων, διαδικτυακός διασυρμός. Όλα αυτά δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας – είναι ήδη εδώ. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι τα ίδια τα παιδιά, χωρίς να έχουν πλήρη επίγνωση των συνεπειών, γίνονται πρωταγωνιστές, άλλοτε ως θύτες, άλλοτε ως θύματα.
Γιατί η εκπαίδευση στην ΑΙ είναι αναγκαία
Η υπόθεση στη Λάρισα μάς δείχνει ότι δεν υπάρχει χρόνος για αναβολές. Χρειαζόμαστε επειγόντως εκπαίδευση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη μέσα στα σχολεία. Όπως μαθαίνουμε στα παιδιά πώς να ξεχωρίζουν μια ψευδή είδηση από μια έγκυρη, έτσι πρέπει να τους μάθουμε:
- πώς λειτουργούν τα εργαλεία ΑΙ,
- ποια είναι τα όρια χρήσης τους,
- ποιες συνέπειες έχουν οι πράξεις τους στον ψηφιακό κόσμο.
Δεν είναι θέμα μόνο τεχνολογίας, είναι θέμα παιδείας, ευθύνης και προστασίας της παιδικής αθωότητας.
Ένα στοίχημα που δεν πρέπει να χάσουμε
Η ΑΙ είναι σαν μια φλόγα. Σωστά χρησιμοποιημένη μπορεί να φωτίσει το μέλλον των παιδιών μας. Αν όμως ξεφύγει από τον έλεγχο, μπορεί να τα πληγώσει βαθιά. Η κοινωνία, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί οφείλουμε να είμαστε παρόντες, να δίνουμε κατευθύνσεις και να βάζουμε όρια. Γιατί η επόμενη υπόθεση μπορεί να αφορά οποιοδήποτε παιδί.
