- InfoKids - https://www.infokids.gr -

«Μαμά, φοβάμαι το σκοτάδι! Είναι όλα μαύρα»: Τι συμβαίνει στο παιδί και πώς να το βοηθήσουμε

Τις τελευταίες ημέρες στο σπίτι αντιμετωπίζουμε την εξής κατάσταση: Η κόρη μου – 5 χρονών – δεν μπορεί να κοιμηθεί στο κρεβάτι της. Νόμιζα, πως είχαμε ξεμπερδέψει με το θέμα «ύπνος» πριν χρόνια, αλλά τελικά όχι.

Όπως φαίνεται, η μικρή όχι μόνο φοβάται να κοιμηθεί μόνη της, αλλά φοβάται και να μείνει μόνη το βράδυ. Η ατάκα της είναι «Μαμά, φοβάμαι το σκοτάδι. Όλα γύρω μου είναι μαύρα».

Προσπαθώ να της εξηγήσω τι και πώς, αλλά μάταια. Πώς μπορώ να μιλήσω στο παιδί για το σκοτάδι, χωρίς να το... τρομάξω περισσότερο;

Γράφει ο Ψυχολόγος-Οικογενειακός Σύμβουλος, Γιάννης Ξηντάρας [1] (paidi-efivos.gr [1])

Μέχρι τα δύο χρόνια το παιδί δεν φοβάται το σκοτάδι. Έπειτα, ξαφνικά, μία μέρα αρχίζει να παραπονιέται και ζητάει να του αφήσουν ένα φως αναμμένο στο δωμάτιο ή στο διάδρομο ή να μένει η πόρτα μισάνοιχτη. Μερικές φορές, ξυπνάει μέσα στη νύχτα και το βρίσκουμε καθισμένο στο κρεβατάκι του τρέμοντας από φόβο! Μιλάει για λύκους, για τέρατα, για ένα κακό όνειρο ή για έναν φόβο χωρίς αντικείμενο. Είναι σπάνιο να μην φοβάται το παιδί μεταξύ δύο ετών και πέντε.

Ο φόβος για το σκοτάδι εμφανίζεται παράλληλα με ένα σημείο καμπής στην ανάπτυξη του παιδιού, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια μιας καινούριας εκμάθησης ή τη στιγμή που συμβαίνει μία αλλαγή στη ζωή του. Οι αιτίες του φόβου μπορούν να αποδοθούν από το παιδί σε ένα τέρας που είναι κρυμμένο κάτω από το κρεβάτι ή στους κλέφτες που μπορεί να έρθουν. Γύρω στα τρία του χρόνια, αναπτύσσεται μία γόνιμη φαντασία την οποία θέτει στην υπηρεσία των ανησυχιών του. Οι βαθύτεροι λόγοι του φόβου του για το σκοτάδι είναι ότι θα χάσει τα σημεία αναφοράς του. Το παιδί δεν βλέπει αυτούς που το αγαπούν και το καθησυχάζουν σε περίπτωση κάποιου κινδύνου. Ο κόσμος που το προστατεύει φαίνεται να εξαφανίζεται μέσα στο σκοτάδι.

Μία άλλη αιτία του φόβου είναι το άγχος του αποχωρισμού. Ο φόβος αυτός παραμένει μέχρι την ηλικία των τεσσάρων. Το βράδυ, το παιδί βρίσκεται αντιμέτωπο με τον εαυτό του. Μεγαλώνοντας, το παιδί θα αναπτύξει άμυνες που θα του επιτρέψουν να αντιμετωπίσει αυτή την αγωνία. Κατά τα έξι του χρόνια, είναι περισσότερο ικανό να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα στο πραγματικό, αυτό που είναι δυνατό να γίνει και το φανταστικό. Όντας, λοιπόν ικανό να κρατήσει τις τρομακτικές σκέψεις του σε απόσταση, φοβάται λιγότερο το σκοτάδι.

Υπάρχουν κάποιες στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να καταπολεμήσει το φόβο του για το σκοτάδι.

Το να αφήνετε ένα μικρό φως αναμμένο, δεν βλάπτει την αυτονομία του παιδιού, αντίθετα την ενισχύει.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Οι γονείς ρωτούν Οι ψυχολόγοι απαντούν», της Anne Bacus.