Μπορούν τα παιδιά να κρίνουν τη σχέση των γονέων τους;

Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούω από ζευγάρια να εκφράζουν ανησυχία και φόβο για τις αντιδράσεις των παιδιών τους στην επικείμενη απόφαση διαζυγίου τους. Το ζευγάρι-γονείς αγωνιούν για το πώς τα παιδιά θα κρίνουν την απόφαση τους και περισσότερο ανησυχεί αυτός που αποφασίζει να χωρίσει ή που αποχωρεί από την οικογενειακή εστία.

Απαντά η Ίρις Κρέμερ, Συμβουλευτική Ψυχολόγος – www.lifemade.gr

Φυσικά, δεν αναφέρομαι στον πόνο και την ενδεχόμενη πληγή που μπορεί να προκαλέσει ένας χωρισμός-διαζύγιο στις παιδικές ψυχές, αλλά το πόσο επικριτικά μπορεί να γίνουν τα παιδιά σε σχέση με το αν οι γονείς παίρνουν τη σωστή απόφαση σχετικά με τη μεταξύ τους σχέση σαν ζευγάρι και όχι όσον αφορά το γονεϊκό τους ρόλο. Αναφέρομαι, λοιπόν, στην κρίση των παιδιών κυρίως από την εφηβεία κι έπειτα.

Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των παιδιών και πώς πρέπει οι γονείς να το διαχειριστούν;

Τα παιδιά είναι μάρτυρες της σχέσης των γονιών τους από την ημέρα που μπορούν να αντιληφθούν και να έχουν αναμνήσεις. Σε μια σχέση και κατ’ επέκταση σε ένα χωρισμό-διαζύγιο και οι δύο έχουν μερίδιο και ευθύνη για τις επιλογές στις συμπεριφορές τους που οδήγησαν τη σχέση σε αδιέξοδο.

Ο χωρισμός ενός ζευγαριού με παιδιά σαφέστατα τα επηρεάζει και πρέπει οι γονείς να φροντίσουν η μετάβαση να γίνει όσο πιο ήρεμα και ομαλά γίνεται για να διατηρηθεί, όσο είναι εφικτό, η ψυχική ηρεμία και ισορροπία των παιδιών σε μια περίοδο που πολλά θα αλλάξουν. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν αφορά τα παιδιά και δεν είναι στην κρίση τους να αποφασίσουν ποιος φταίει και ποιος όχι σε αυτό το χωρισμό.

Τη σχέση του ζευγαριού τη γνωρίζει μόνο το ίδιο το ζευγάρι. Το τι έχει προσφέρει ο καθένας στη σχέση και που δεν έχει προσπαθήσει επαρκώς στην οικογένεια το γνωρίζουν μόνο οι δυο τους. Τα παιδιά παρακολουθούν την καθημερινότητα του ζευγαριού, τους γονείς τους, που όμως αφενός υπάρχει πριν γεννηθούν, αφετέρου δεν γνωρίζουν όλα τα κομμάτια της, που πολύ σωστά και σοφά οι γονείς δεν τα μοιράζονται με τα παιδιά τους. Τα παιδιά σε ένα χωρισμό θα υποστηρίξουν αυτόν που αγαπούν περισσότερο ή αυτόν που του έχουν μεγαλύτερη αδυναμία, αυτόν που θεωρούν ότι τα έχει στηρίξει παραπάνω, ή τον γονιό που θεωρούν ότι έχουν περισσότερο ανάγκη, ή ακόμα και να καταδικάσουν την επιλογή του χωρισμού-διαζυγίου, θεωρώντας ότι αυτό απειλεί τη δική τους ποιότητα ζωής. Όλα αυτά γίνονται ενστικτωδώς. Τα παιδιά όμως ακόμα κι αν είναι στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης, δεν έχουν την εμπειρία ζωής για να κατανοήσουν πώς λειτουργεί μια σχέση και ό,τι βλέπουν δεν σημαίνει ότι είναι η απόλυτη πραγματικότητα.

Οι γονείς λοιπόν που βρίσκονται στο εδώλιο του κατηγορουμένου από τα παιδιά τους, καλό είναι να τους εξηγήσουν ότι εκείνα δεν γνωρίζουν όλα τα κομμάτια της σχέσης με τον άλλο γονιό. Είναι φυσιολογικό να θέλουν να υπερασπιστούν το γονιό που θεωρούν ως αδικημένο, αλλά μια σχέση ετών έχει μέσα ιστορίες που δεν μπορούν να αναλύσουν και να κατανοήσουν. Κοινώς, η σχέση των γονιών δεν είναι προς κρίση των παιδιών τους, ούτε τα παιδιά αποτελούν κομμάτι αυτής. Πολλοί γονείς για να νιώσουν τη στήριξη που χρειάζονται, δίνουν στα παιδιά το βήμα να επιτίθενται στο γονιό που «φεύγει» από τη σχέση, βάζοντας τα παιδιά στη θέση του κριτή και του διαιτητή, κάτι που αργότερα μπορεί να κοστίσει στα παιδιά ψυχολογικά και να τους δημιουργήσει προβλήματα και ενοχές με το γονιό που δεν ζει μαζί τους καθημερινά.