Η καρδιαγγειακή υγεία δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τους ανθρώπους μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας. Νέα μελέτη σε νεαρούς ενήλικες δείχνει ότι παράγοντες που συνδέονται με μελλοντικά προβλήματα υγείας μπορεί να έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής.
Οι ερευνητές εξέτασαν 1.283 νέους ανθρώπους στις ΗΠΑ, με μέση ηλικία τα 23 χρόνια, και αξιολόγησαν την καρδιαγγειακή, νεφρική και μεταβολική τους υγεία. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι μόλις το 20,7% των συμμετεχόντων δεν παρουσίαζε παράγοντες που να τους κατατάσσουν σε κάποιο στάδιο του καρδιαγγειακού-νεφρικού-μεταβολικού συνδρόμου, γνωστού ως CKM.
Τι είναι το καρδιαγγειακό-νεφρικό-μεταβολικό σύνδρομο CKM
Το CKM είναι ένα πλαίσιο που χρησιμοποιείται από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία για να περιγράψει τη στενή σχέση μεταξύ της παχυσαρκίας, των μεταβολικών διαταραχών, της νεφρικής λειτουργίας και της καρδιαγγειακής υγείας.
Δεν πρόκειται απλώς για μία μεμονωμένη ασθένεια. Περιγράφει μια κατάσταση κατά την οποία διαφορετικοί παράγοντες κινδύνου μπορούν να συνδέονται και να επιβαρύνουν σταδιακά την υγεία.
Τα στάδια διακρίνονται ως εξής:
- Στάδιο 0: Δεν υπάρχουν γνωστοί παράγοντες κινδύνου.
- Στάδιο 1: Υπάρχει υπερβολικό ή δυσλειτουργικό σωματικό λίπος.
- Στάδιο 2: Εμφανίζονται μεταβολικοί ή νεφρικοί παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση.
- Στάδιο 3: Υπάρχουν ενδείξεις υποκλινικής καρδιαγγειακής νόσου ή ιδιαίτερα αυξημένου κινδύνου.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, 40,2% των νέων βρίσκονταν στο στάδιο 1, 36,2% στο στάδιο 2 και 2,8% στο στάδιο 3.
Τι έδειξαν οι εξετάσεις στις αρτηρίες
Οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν σε ερωτηματολόγια και βασικές μετρήσεις. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν και σε υπερηχογράφημα καρωτίδων.
Οι καρωτίδες είναι μεγάλες αρτηρίες στον λαιμό που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο. Μέσω της εξέτασης μπορεί να μετρηθεί το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα της καρωτίδας, γνωστό ως cIMT.
Η συγκεκριμένη μέτρηση χρησιμοποιείται ως δείκτης πρώιμων αλλαγών στα αγγεία.
Το εύρημα που ξεχώρισε ήταν ότι όσο υψηλότερο ήταν το στάδιο CKM, τόσο μεγαλύτερο ήταν και το πάχος του τοιχώματος της καρωτίδας.
Σε σύγκριση με τους νέους στο στάδιο 0, το μέσο μέγιστο πάχος ήταν αυξημένο κατά περίπου 0,014 mm στο στάδιο 1, 0,020 mm στο στάδιο 2 και 0,100 mm στο στάδιο 3.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι μικρές αλλαγές στο πάχος των αρτηριών έχουν συσχετιστεί σε μεγαλύτερες ηλικίες με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένοι νέοι θα εμφανίσουν στο μέλλον έμφραγμα ή εγκεφαλικό.
Οι καθημερινές συνήθειες φαίνεται να έχουν σημασία
Οι ερευνητές αξιολόγησαν επίσης την καρδιαγγειακή υγεία των συμμετεχόντων χρησιμοποιώντας το Life’s Essential 8, ένα εργαλείο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει οκτώ παράγοντες:
- διατροφή
- σωματική δραστηριότητα
- ύπνο
- έκθεση στη νικοτίνη
- σωματικό βάρος
- επίπεδα γλυκόζης
- χοληστερόλη και λιπίδια
- αρτηριακή πίεση
Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 100, με τις υψηλότερες τιμές να αντιστοιχούν σε καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.
Στη μελέτη, η μέση βαθμολογία ήταν 77,6 στο στάδιο 0, 70 στο στάδιο 1, 63,8 στο στάδιο 2 και 64,4 στο στάδιο 3.
Ιδιαίτερα χαμηλές ήταν οι επιμέρους βαθμολογίες που αφορούσαν τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, οι οποίες παρέμεναν κάτω από το 50 σε όλα τα στάδια.
Γιατί η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από νωρίς
Το σημαντικό μήνυμα της έρευνας δεν είναι ότι οι νέοι άνθρωποι «έχουν καρδιοπάθεια». Αντίθετα, οι ερευνητές θέλουν να αναδείξουν το γεγονός ότι παράγοντες κινδύνου μπορούν να αρχίσουν να συσσωρεύονται πολύ πριν εμφανιστεί μια κλινικά διαγνωσμένη νόσος.
Η νεαρή ηλικία, επομένως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι προστατευμένος από τις συνέπειες ενός ανθυγιεινού τρόπου ζωής.
Η διατροφή, η καθημερινή κίνηση, ο ύπνος, η αποφυγή της νικοτίνης και η παρακολούθηση βασικών δεικτών υγείας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μακροχρόνια καρδιαγγειακή υγεία.
Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι στην καθημερινότητά τους
Η πρόληψη δεν χρειάζεται να ξεκινήσει με ακραίες αλλαγές. Βασικές συνήθειες, όπως μια πιο ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα και ο επαρκής ύπνος, αποτελούν σημαντικά βήματα.
Παράλληλα, η αποφυγή του καπνίσματος και άλλων προϊόντων νικοτίνης, καθώς και ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και των λιπιδίων όταν υπάρχει λόγος, μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό παραγόντων κινδύνου.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η καρδιαγγειακή πρόληψη δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι τα 40 ή τα 50. Οι συνήθειες και οι παράγοντες κινδύνου που διαμορφώνονται από τη νεαρή ηλικία μπορούν να επηρεάσουν την υγεία για πολλές δεκαετίες.
