Υπάρχει κάτι παράξενο στους πρώτους μήνες με ένα μωρό. Οι μέρες μοιάζουν ατελείωτες κι όμως ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι πέρασε ήδη ένας ολόκληρος χρόνος ή έστω μερικοί μήνες και το μωρό σου έχει ήδη αλλάξει τόσο πολύ. Κάπου ανάμεσα σε κρύους καφέδες, μισοτελειωμένα μηνύματα και αϋπνία, πολλές μαμάδες νιώθουν ότι «δεν έκαναν τίποτα» μέσα στη μέρα. Κι όμως, εκείνες οι αθόρυβες ώρες αγκαλιάς είναι ίσως οι πιο σημαντικές απ’ όλες.
Οι μικρές συνήθειες που δημιουργούν ασφάλεια
Η σύνδεση ανάμεσα σε μια μητέρα και το μωρό της δεν χτίζεται μέσα από εντυπωσιακές στιγμές ή τέλειες ρουτίνες. Χτίζεται αργά, μέσα από επαναλήψεις, βλέμματα και μικρές καθημερινές τελετουργίες.
Ένα τραγουδάκι την ώρα της αλλαγής πάνας, ένα συγκεκριμένο «καλημέρα» όταν ανοίγουν τα παντζούρια ή εκείνο το αυτοσχέδιο νανούρισμα που λες σχεδόν μηχανικά μέσα στη νύχτα, λειτουργούν σαν μικρές άγκυρες ασφάλειας για το μωρό.
Οι ειδικοί περιγράφουν συχνά τη σημασία του «serve and return», δηλαδή της ανταπόκρισης του γονιού σε έναν ήχο, μια έκφραση ή μια κίνηση του βρέφους. Μέσα από αυτή τη συνεχή αλληλεπίδραση, το μωρό μαθαίνει ότι κάποιος είναι εκεί για να το ακούσει και να το φροντίσει.
Η ηρεμία της μαμάς επηρεάζει και το μωρό
Η καθημερινότητα με ένα βρέφος συνοδεύεται συχνά από μια αόρατη πίεση: να τα προλαβαίνεις όλα, να είσαι οργανωμένη, ψύχραιμη και διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή.
Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο ανθρώπινη.
Όταν μια μητέρα κρατά το μωρό της αγκαλιά και παίρνει λίγες βαθιές ανάσες, δεν ηρεμεί μόνο το παιδί. Ηρεμεί και το δικό της νευρικό σύστημα. Το skin to skin, η σωματική επαφή δηλαδή δέρμα με δέρμα, έχει αποδειχθεί ότι βοηθά τα βρέφη να ρυθμίζουν την αναπνοή και τους παλμούς τους, ενώ λειτουργεί καταπραϋντικά και για τη μητέρα.
Ακόμα και μικρές κινήσεις φροντίδας μέσα στη μέρα —ένα ποτήρι νερό δίπλα στον καναπέ, ένα σνακ, λίγα λεπτά χωρίς ειδοποιήσεις στο κινητό— μπορούν να κάνουν τη διαφορά στη συναισθηματική ισορροπία μιας νέας μαμάς.
Η μητρότητα δεν μετριέται με παραγωγικότητα
Κάποια στιγμή σχεδόν όλες οι μαμάδες συνειδητοποιούν το ίδιο πράγμα: το μωρό τους δεν θα θυμάται ποτέ αν το σπίτι ήταν τέλεια τακτοποιημένο ή αν απάντησαν εγκαίρως σε όλα τα μηνύματα.
Αυτό που μένει τελικά είναι ο τρόπος που το κρατούσαν όταν νύσταζε, η φωνή τους μέσα στη σιωπή του σπιτιού, η αίσθηση ασφάλειας που ένιωθε στην αγκαλιά τους.
Πολλές μητέρες κρατούν μικρές σημειώσεις από εκείνη την περίοδο: μια αστεία γκριμάτσα, τη μυρωδιά από τα φρεσκοπλυμένα βρεφικά ρούχα, τον τρόπο που το μωρό αποκοιμιόταν πάνω τους. Και συνήθως αυτές είναι οι στιγμές που αργότερα αποκτούν τη μεγαλύτερη αξία.
Γιατί τελικά η μητρότητα δεν είναι αγώνας ταχύτητας ούτε διαγωνισμός τελειότητας. Είναι παρουσία. Είναι εκείνες οι ήσυχες, καθημερινές στιγμές που κάποια μέρα θα σου λείψουν περισσότερο απ’ όσο φανταζόσουν.
