Η νέα ψηφιακή συνήθεια που ανησυχεί γονείς και ειδικούς

Μπορεί να ξεκινά σαν ένα αθώο σκρολάρισμα στο κινητό, όμως πολλές φορές καταλήγει σε ατελείωτες ώρες μπροστά στην οθόνη, γεμάτες αρνητικές ειδήσεις, βίντεο έντασης και περιεχόμενο που προκαλεί άγχος. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται doomscrolling και αφορά ολοένα και περισσότερα παιδιά και εφήβους.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνεχής έκθεση σε αρνητικές πληροφορίες μέσα από τα social media μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία, τον ύπνο αλλά και τη διάθεση των παιδιών.

Τι είναι το doomscrolling;

Ο όρος προέρχεται από τις λέξεις “doom” (καταστροφή) και “scrolling” (κύλιση στην οθόνη). Περιγράφει τη συνήθεια να σκρολάρουμε ασταμάτητα βλέποντας αρνητικές ή αγχωτικές ειδήσεις και βίντεο.

Στην πράξη, ένα παιδί μπορεί να περνά από ένα βίντεο για φυσικές καταστροφές σε ένα περιστατικό βίας ή σε εικόνες που προκαλούν φόβο και ανησυχία, χωρίς ουσιαστικά να σταματά.

Οι αλγόριθμοι των social media συχνά προβάλλουν περιεχόμενο που προκαλεί έντονα συναισθήματα, επειδή κρατά τον χρήστη περισσότερη ώρα στην εφαρμογή.

Γιατί επηρεάζει περισσότερο τα παιδιά και τους εφήβους

Τα παιδιά και οι έφηβοι μεγαλώνουν σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι συνεχώς διαθέσιμη. Πολλά από αυτά έχουν πρόσβαση σε κινητό και social media από πολύ μικρή ηλικία.

Ωστόσο, ο εγκέφαλος των παιδιών δεν είναι πάντα έτοιμος να διαχειριστεί τον τεράστιο όγκο πληροφοριών και αρνητικών εικόνων που βλέπει καθημερινά.

Η συνεχής έκθεση σε αγχωτικό περιεχόμενο μπορεί να οδηγήσει σε:

• αυξημένο άγχος,
• νευρικότητα,
• δυσκολίες στον ύπνο,
• αίσθημα φόβου,
• προβλήματα συγκέντρωσης,
• συναισθηματική κόπωση.

Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι τα παιδιά τους δείχνουν ανήσυχα ή εκνευρισμένα μετά από πολλές ώρες στα social media, χωρίς να γνωρίζουν πάντα τι ακριβώς έχουν παρακολουθήσει.

Η παγίδα της ατελείωτης κύλισης

Το doomscrolling είναι δύσκολο να σταματήσει γιατί οι πλατφόρμες είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν τον χρήστη συνεχώς ενεργό.

Ένα βίντεο ακολουθεί το άλλο χωρίς διακοπή και το παιδί μπαίνει σε μια διαδικασία συνεχούς κατανάλωσης περιεχομένου.

Παράλληλα, πολλά παιδιά φοβούνται ότι θα «χάσουν κάτι σημαντικό» αν αφήσουν το κινητό τους. Αυτό το αίσθημα τα κάνει να επιστρέφουν συνεχώς στις εφαρμογές.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η λύση δεν είναι απαραίτητα η πλήρης απαγόρευση του κινητού ή των social media. Το σημαντικότερο είναι η σωστή καθοδήγηση και η ισορροπία.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν:

• βάζοντας όρια στον χρόνο οθόνης,
• συζητώντας ανοιχτά με τα παιδιά για όσα βλέπουν στο διαδίκτυο,
• αποφεύγοντας τη χρήση κινητού πριν τον ύπνο,
• ενθαρρύνοντας δραστηριότητες εκτός οθόνης,
• δημιουργώντας στιγμές χωρίς κινητά μέσα στο σπίτι.

Είναι επίσης σημαντικό οι ίδιοι οι ενήλικες να δίνουν το καλό παράδειγμα.

Η σημασία της ψηφιακής παιδείας

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, τα παιδιά χρειάζονται εκπαίδευση γύρω από τη σωστή χρήση του διαδικτύου.

Η ψηφιακή παιδεία δεν αφορά μόνο την ασφάλεια στο ίντερνετ αλλά και την ψυχική ισορροπία. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι δεν χρειάζεται να καταναλώνουν συνεχώς πληροφορίες και ότι έχουν δικαίωμα να απομακρύνονται από περιεχόμενο που τα αγχώνει.

Το doomscrolling είναι μια νέα πρόκληση της ψηφιακής εποχής και χρειάζεται συνεργασία γονιών, σχολείου και ειδικών ώστε τα παιδιά να μάθουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία με πιο υγιή και ασφαλή τρόπο.