Τα πρώτα σημάδια του παιδικού καρκίνου μπορεί να μοιάζουν με συνηθισμένα προβλήματα της καθημερινότητας, όπως η κούραση μετά το σχολείο ή η μειωμένη αντοχή στη σωματική δραστηριότητα. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, επανεμφανίζονται ή συνδυάζονται μεταξύ τους, χρειάζεται να αξιολογούνται από γιατρό.
Σε δημοσίευμά του, το BBC αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των προειδοποιητικών ενδείξεων, μέσα από την ιστορία μιας 13χρονης που διαγνώστηκε με οξεία μυελογενή λευχαιμία. Η περιπέτειά της υπενθυμίζει ότι ορισμένα συμπτώματα μπορεί αρχικά να φαίνονται αθώα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε παιδί που τα εμφανίζει πάσχει από σοβαρή ασθένεια.
Σύμφωνα με στοιχεία της Cancer Research UK, περίπου 1.900 παιδιά ηλικίας έως 14 ετών διαγιγνώσκονται με καρκίνο κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ποια συμπτώματα του παιδικού καρκίνου χρειάζονται προσοχή
Ο καθηγητής Μπομπ Φίλιπς, παιδοογκολόγος, επισημαίνει τη σημασία της αξιολόγησης των συμπτωμάτων που επιμένουν ή επιδεινώνονται, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται περισσότερα από ένα ταυτόχρονα.
Μεταξύ των ενδείξεων που χρειάζονται ιατρική εκτίμηση περιλαμβάνονται:
- Επίμονη ή ασυνήθιστη κόπωση: Όταν το παιδί φαίνεται διαρκώς εξαντλημένο ή έχει αισθητά λιγότερη ενέργεια από ό,τι συνήθως.
- Έντονη ωχρότητα: Όταν το δέρμα του παιδιού φαίνεται ασυνήθιστα χλωμό, ιδιαίτερα εάν συνυπάρχουν και άλλα συμπτώματα.
- Μελανιές χωρίς εμφανή αιτία: Όταν εμφανίζονται συχνά ή σε ασυνήθιστα σημεία, χωρίς να έχει προηγηθεί γνωστός τραυματισμός.
- Εξογκώματα ή διογκώσεις που επιμένουν: Ιδιαίτερα όταν μεγαλώνουν, δεν υποχωρούν ή συνοδεύονται από άλλες αλλαγές στην υγεία του παιδιού.
Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, συχνά μη σοβαρές. Η επιμονή τους, όμως, αποτελεί λόγο επικοινωνίας με τον παιδίατρο, ο οποίος θα κρίνει εάν χρειάζονται εξετάσεις ή παραπομπή σε ειδικό.
Ο κανόνας «των τριών» για την έγκαιρη διάγνωση
Στο πλαίσιο εκστρατείας ενημέρωσης που παρουσιάζεται στο δημοσίευμα του BBC, αναδεικνύεται ένας πρακτικός κανόνας για τους επαγγελματίες υγείας: όταν ένα παιδί εμφανίζει τρία επίμονα συμπτώματα, έχει επισκεφθεί τον γιατρό τρεις φορές για το ίδιο πρόβλημα ή παρουσιάζει ανεξήγητα συμπτώματα για τρεις εβδομάδες, θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω διερεύνησης.
Ο κανόνας αυτός δεν αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο ούτε σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να περιμένουν τρεις εβδομάδες ή τρεις επισκέψεις. Εάν εμφανιστούν ανησυχητικά συμπτώματα, είναι σημαντικό να ζητείται ιατρική συμβουλή νωρίτερα.
Η ιστορία της 13χρονης που διαγνώστηκε με λευχαιμία
Η Αμέλια Κάρολ, σήμερα 13 ετών, διαγνώστηκε πέρυσι με οξεία μυελογενή λευχαιμία (AML) και βρίσκεται πλέον σε ύφεση.
Η μητέρα της, Τζέμα, θυμάται ότι στην αρχή η κόρη της παρουσίαζε έντονη κόπωση και δύσπνοια ακόμη και μετά από ήπια σωματική άσκηση. Τα συμπτώματα αποδόθηκαν αρχικά στην κούραση μετά το σχολείο και στη φυσική της κατάσταση.
Η ανησυχία εντάθηκε όταν εμφανίστηκαν μελανιές. Σύμφωνα με τη μητέρα της, μία κόκκινη μελανιά εμφανίστηκε ξαφνικά και, μέσα σε τρεις ημέρες, είχαν εμφανιστεί σημάδια και στις δύο κνήμες της.
Κατά τη διάρκεια προγραμματισμένου ελέγχου στον οφθαλμίατρο, οι γιατροί παρατήρησαν επίσης σπασμένα μικρά αιμοφόρα αγγεία, χωρίς να μπορούν αρχικά να εξηγήσουν την αιτία.
Μέσα σε δέκα ημέρες, οι γιατροί επιβεβαίωσαν τη διάγνωση της λευχαιμίας και η Αμέλια εισήχθη στο νοσοκομείο για να ξεκινήσει θεραπεία.
Η μητέρα της περιέγραψε στο BBC τη δύσκολη στιγμή που χρειάστηκε να εξηγήσει στην κόρη της τι συνέβαινε. Όπως ανέφερε, η Αμέλια τη ρώτησε εάν έχει καρκίνο και εάν θα πεθάνει. Η μητέρα της προσπάθησε να την καθησυχάσει, εξηγώντας της ότι οι γιατροί θα έκαναν ό,τι μπορούσαν για να αντιμετωπίσουν την ασθένεια.
Σήμερα, η Αμέλια έχει επιστρέψει στο σχολείο και συνεχίζει να υποβάλλεται σε τακτικές εξετάσεις αίματος και μυελού των οστών, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Γιατί η έγκαιρη διάγνωση έχει σημασία
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη διερεύνηση και διάγνωση, όταν υπάρχει υποψία σοβαρής ασθένειας.
Ο καθηγητής Φίλιπς επισημαίνει ότι, παρότι τα ποσοστά επιβίωσης των παιδιών με καρκίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν βελτιωθεί σημαντικά σε βάθος δεκαετιών, εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η διάγνωση καθυστερεί.
Όπως αναφέρει, περίπου τα μισά παιδιά που διαγιγνώσκονται με καρκίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνουν τη διάγνωση μέσα σε δύο εβδομάδες. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να μειωθούν οι μεγάλες καθυστερήσεις που εξακολουθούν να παρατηρούνται σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η έγκαιρη αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι κάθε ανεξήγητο σύμπτωμα υποδηλώνει καρκίνο. Σημαίνει ότι οι επίμονες αλλαγές στην υγεία ενός παιδιού δεν πρέπει να αγνοούνται.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο
Οι γονείς είναι σημαντικό να παρατηρούν τις αλλαγές στη συμπεριφορά, στην ενέργεια και στη γενικότερη κατάσταση του παιδιού τους. Εάν η κόπωση, η ωχρότητα, οι ανεξήγητες μελανιές ή κάποιο εξόγκωμα επιμένουν, επανέρχονται ή επιδεινώνονται, χρειάζεται επικοινωνία με παιδίατρο.
Εάν το παιδί εμφανίσει σοβαρή δύσπνοια, λιποθυμία, έντονη αιμορραγία ή άλλη οξεία επιδείνωση, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Το βασικό μήνυμα για τους γονείς είναι να μην πανικοβάλλονται, αλλά να μην αγνοούν συμπτώματα που επιμένουν ή αλλάζουν. Η ιατρική αξιολόγηση είναι ο κατάλληλος τρόπος να διαπιστωθεί τι προκαλεί τις αλλαγές στην υγεία του παιδιού και εάν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
