Πως και πότε αναπτύσσεται η αντίληψη του νηπίου και από ποιους παράγοντες επηρεάζεται;

45dc9667c98bb4f661ff75216ef697ba

Η αντίληψη του νηπίου είναι «δέσμια» των εξωτερικών επιφανειακών χαρακτηριστικών του ερεθίσματος και των άμεσων επιφανειακών τους σχέσεων. Στηρίζεται στα άμεσα αντιληπτικά δεδομένα, χωρίς να προσφεύγει στις προηγούμενες εμπειρίες (αντιληπτικός ρεαλισμός). Κύριο χαρακτηριστικό της αντίληψης του νηπίου είναι επίσης ο συγκρητισμός: η αντίληψη γίνεται με ολικές απεικονίσεις, χωρίς συγχρόνως να διαφοροποιούνται τα μέρη που συναπαρτίζουν το όλο. Ακόμη και στις περιπτώσεις που η αντίληψη αναφέρεται σε μέρη ενός όλου, τα μέρη αυτά προσλαμβάνονται ως αυτοτελείς ανεξάρτητες ολότητες και όχι ως συστατικά ενός ευρύτερου όλου. Η αντιληπτική αυτή αδυναμία του νηπίου οφείλεται στο ότι δεν μπορεί να διατηρεί συγχρόνως το όλο και τα μέρη του. Η ικανότητα αυτή αρχίζει να εμφανίζεται στην αρχή της σχολικής ηλικίας . Παρά τις αντιληπτικές αυτές ατέλειες, έρευνες έχουν δείξει ότι το νήπιο ήδη από το 4ο έτος μπορεί αν διαφοροποιήσει τα κύρια κρίσιμα χαρακτηριστικά των γραμμάτων του αλφαβήτου και να αγνοεί τα άσχετα. Ατομικές διαφορές στην αντίληψη είναι σαφείς ακόμα και κατά τη νηπιακή ηλικία. Διαφορικές επιδράσεις στην αντίληψη ασκούν ποικίλοι παράγοντες της προσωπικότητας, όπως π.χ τα κίνητρα και οι προσδοκίες. Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι τα άτομα αντιδρούν στα ερεθίσματα κατά ένα προσωπικό τρόπο. Κύριοι αντιληπτικοί τύποι είναι: Ο παρορμητικός τύπος που αντιδρά στα ερεθίσματα αυτομάτως και ενστικτωδώς και ο διασκεπτικός τύπος που αντιδρά μετά από σκέψη. Μια άλλη τυπολογική διάκριση ταξινομεί τα άτομα: α) Στο διάχυτο τύπο που αφήνει στις αντιλήψεις του να παρεμβάλλονται τα περιβάλλοντα στοιχεία του ερεθίσματος και β) τον εστιασμένο τύπο που δεν περισπάται από τα περιβάλλοντα το ερέθισμα στοιχεία, συγκλίνει και συγκεντρώνεται στο ερέθισμα.