Πώς να «διαχειριστείτε» το άγχος, απ’ την Αννίνα Κουλουβάτου, Αναπτυξιακή – Κλινική Ψυχολόγο

lotus studio de pilates df asa norte brasilia stress combate

Στις μέρες μας, λόγω της αβεβαιότητας και του φόβου για το αύριο, το άγχος μας κατακλύζει όλο και πιο συχνά. Η λύση, όμως, δεν είναι να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε τις αγχογόνες καταστάσεις, αλλά να τις μετατρέψουμε σε ωφέλιμη κινητήριο δύναμη. Γιατί, όμως, δεν αντιδρούμε όλοι με τον ίδιο τρόπο στο άγχος, ποια είναι τα όριά μας και πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε;

Το συναίσθημα του άγχους είναι από τα πλέον συνήθη ανθρώπινα συναισθήματα. Αποτελεί σινιάλο -ένα προειδοποιητικό σημάδι- που χωρίς αυτό δεν θα ήταν δυνατή καμία εξέλιξη της ανθρώπινης ζωής, καθώς είναι η απάντηση του ανθρώπινου οργανισμού στον κίνδυνο και στην απειλή. Όταν οι πρόγονοί μας ζούσαν στις σπηλιές και έρχονταν αντιμέτωποι με κάποιον κίνδυνο, ήταν απολύτως ζωτικό να διαθέτουν ένα μηχανισμό που να τους βοηθά να αντιδράσουν πολύ γρήγορα. Ακόμη και σήμερα, αυτός ο μηχανισμός είναι απαραίτητος.

Φανταστείτε ότι διασχίζετε ένα δρόμο και ξαφνικά βλέπετε ένα αυτοκίνητο να έρχεται καταπάνω σας. Αν δε νιώσετε καμία ανησυχία, θα σκοτωθείτε. Το πιθανότερο, όμως, είναι να ενεργοποιηθεί αυτός ο μηχανισμός και να τρέξετε για να σωθείτε. Άρα, η ύπαρξη του άγχους είναι προστατευτική.
Θα ήταν παράλογο να μας είχε προικοδοτήσει η φύση μ’ ένα μηχανισμό που θα μας έβλαπτε στην προσπάθειά του να μας βοηθήσει.
Στόχος δεν είναι να αποφύγουμε το άγχος, αλλά να προσδιορίσουμε μέχρι ποιο βαθμό είναι ανεκτό για τον καθέναν, ώστε να είναι ωφέλιμη κινητήριος δύναμη. Μας βοηθά να λειτουργούμε με τη μέγιστη δυνατή απόδοση. Όσο, όμως, ανεβαίνει το επίπεδο του άγχους, μειώνεται η απόδοση. Αυτοί που βρίσκουν το ιδανικό επίπεδο άγχους για τον εαυτό τους και το αντιμετωπίζουν με επιτυχία, αποδέχονται τις προκλήσεις της ζωής χωρίς να υποφέρουν.

 
Πώς εκδηλώνεται:

Αυτοί που έχουν άγχος συνήθως το περιγράφουν ως αίσθημα ανασφάλειας, ανησυχούν υπερβολικά για τα πάντα, αισθάνονται εγκλωβισμένοι, φοβούνται ότι θα αρρωστήσουν ή θα πεθάνουν ή ότι τρελαίνονται.

Εκδηλώνεται με ταχυκαρδία, εφιδρώσεις, ζαλάδες, τάση για έμετο, κόμπο στο λαιμό, διάρροια ή συχνοουρία κ.ά. Κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά στο άγχος: άλλος αντιδρά με πονοκεφάλους, άλλος με ταχυκαρδία, άλλος με σφίξιμο στο στομάχι, ανάλογα με τους υποκειμενικούς βιολογικούς προδιαθεσικούς παράγοντες.
Μπορεί, επίσης, ως αποτέλεσμα μεγάλου άγχους να παρουσιαστεί δυσκολία συγκέντρωσης της σκέψης και της προσοχής ή ακόμα και περιορισμός της καθαρής σκέψης και βούλησης.

 
Διαχειριστείτε το άγχος σας:

Σκεφτείτε από πού μπορεί να προέρχεται. Δηλαδή εξετάστε κατά πόσο η κατάσταση που σας απασχολεί είναι τόσο αρνητική όσο νομίζετε ή εάν ευθύνονται εμπειρίες του παρελθόντος.

Καταγράψτε τα γεγονότα που σας δημιουργούν άγχος.

Ιεραρχήστε τα.

Βάλτε εφικτούς στόχους, αρχίζοντας από τα εύκολα.

Σκεφτείτε θετικά.

Μη βλέπετε τα πράγματα «άσπρα ή μαύρα».

Μη γενικεύετε αν κάτι πάει στραβά, δεν καταστράφηκαν τα πάντα.

Προγραμματίστε το χρόνο σας, τις δραστηριότητές σας, τις προτεραιότητές σας.

Θέστε τα όριά σας, μη δεσμεύεστε για πράγματα που δεν μπορείτε ή δεν προλαβαίνετε να κάνετε.

Διεκδικήστε τα δικά σας δικαιώματα, τις ανάγκες σας, τις επιθυμίες σας.

Αποσπάστε την προσοχή σας με κάτι άλλο (άσκηση, χόμπι).

Μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από έναν ειδικό της ψυχικής υγείας, εάν νιώσετε ότι βρίσκεστε σε αδιέξοδο.

Αντιμετωπίστε το άγχος

Δεχτείτε ότι δεν εξαρτώνται όλα από εσάς, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητές σας.

Εστιάστε στα δυνατά σας σημεία.

Αποφύγετε τη σκληρή κριτική στον εαυτό σας.

Συμμετέχετε σε ευχάριστες δραστηριότητες.

Διαχειριστείτε το θυμό σας και μην ξεσπάτε στην οικογένειά σας.

Μοιραστείτε τα προβλήματά σας.

Πάρτε μέρος σε κοινωνικές δραστηριότητες ή σε εθελοντική εργασία.

Αφιερώστε περισσότερο χρόνο στο/στη σύντροφο ή στα παιδιά σας.

Μην αισθάνεστε θύμα.

Σκεφτείτε ότι είναι μια πρόκληση και ότι «ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται».

 
Από την Αννίνα Κουλουβάτου, Αναπτυξιακή-Κλινική Ψυχολόγος, συνεργάτη του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

www.hygeia.gr