Το ζήτημα της χρήσης των social media από τα παιδιά και τους εφήβους έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο καυτά θέματα δημόσιας συζήτησης στην Ευρώπη.
Μετά την απόφαση της Αυστραλίας να απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών, όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα, με βασικό στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας και της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Το παράδειγμα της Αυστραλίας
Από τις 10 Δεκεμβρίου, στην Αυστραλία τα παιδιά κάτω των 16 ετών δεν μπορούν να δημιουργούν ή να διατηρούν λογαριασμούς σε πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube, X, Reddit και Twitch.
Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται κινδυνεύουν με βαριά πρόστιμα, γεγονός που μεταφέρει ξεκάθαρα την ευθύνη στις ίδιες τις πλατφόρμες.
Το αυστραλιανό μοντέλο έχει γίνει σημείο αναφοράς και στην Ευρώπη.
Τι εξετάζουν οι ευρωπαϊκές χώρες
🇩🇰 Δανία
Η Δανία ανακοίνωσε πολιτική συμφωνία για περιορισμό πρόσβασης σε social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
Οι αρχές επισημαίνουν ότι:
- διαταράσσεται ο ύπνος των παιδιών
- μειώνεται η συγκέντρωση
- αυξάνεται η ψυχολογική πίεση από τις ψηφιακές σχέσεις
Οι γονείς θα μπορούν να επιτρέπουν πρόσβαση μετά τα 13, ενώ εξετάζεται σύστημα ψηφιακής επαλήθευσης ηλικίας.
🇫🇷 Γαλλία
Η Γαλλία σχεδιάζει νομοσχέδιο για απαγόρευση social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, με πιθανή εφαρμογή από το 2026.
Η συζήτηση εντάθηκε μετά από:
- καταγγελίες οικογενειών κατά του TikTok
- αναφορές για περιεχόμενο που ενθαρρύνει αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές
Ήδη σήμερα, στη Γαλλία απαιτείται ρητή γονική συναίνεση για τη δημιουργία λογαριασμού ανηλίκου.
🇪🇸 Ισπανία
Στην Ισπανία εξετάζεται νομοσχέδιο που:
- απαγορεύει social media και ψηφιακές πλατφόρμες σε παιδιά κάτω των 16 χωρίς γονική συναίνεση
- επεκτείνεται ακόμη και σε χώρους με τεχνητή νοημοσύνη (GenAI)
Σύμφωνα με δημοσκόπηση, 8 στους 10 γονείς στηρίζουν ηλικιακούς περιορισμούς, αν και εκφράζονται προβληματισμοί για την εφαρμογή τους.
🇬🇷 Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα:
- απαγόρευση κινητών στις σχολικές αίθουσες
- δημιουργία οδηγού γονικού ελέγχου για iOS & Android
- ανάπτυξη του Kids Wallet, ενός ψηφιακού εργαλείου γονικού ελέγχου
Η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι εξετάζει μοντέλο παρόμοιο με της Αυστραλίας, με έμφαση στην επαλήθευση ηλικίας και στον ρόλο των γονέων.
🇮🇹 Ιταλία
Η Ιταλία συζητά περιορισμούς για παιδιά κάτω των 15 ετών και:
- αυστηρότερο πλαίσιο για τους λεγόμενους kidfluencers
- χρήση ψηφιακού πορτοφολιού ταυτότητας για επαλήθευση ηλικίας
🇩🇪 Γερμανία
Η Γερμανία δεν έχει ακόμη θεσπίσει περιορισμούς, αλλά:
- ειδική επιτροπή μελετά τον αντίκτυπο των social media στους εφήβους
- χιλιάδες πολίτες ζητούν νομικό όριο ηλικίας στα 16
Η τελική απόφαση αναμένεται το 2026.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους γονείς;
Το κοινό μήνυμα σε όλη την Ευρώπη είναι σαφές:
🔹 η ανεξέλεγκτη χρήση social media από παιδιά δεν θεωρείται πλέον «ατομική επιλογή» αλλά ζήτημα δημόσιας υγείας
Οι ειδικοί τονίζουν ότι:
- η τεχνολογία χρειάζεται όρια
- η γονική παρουσία παραμένει καθοριστική
- η ψηφιακή παιδεία είναι εξίσου σημαντική με την απαγόρευση
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα μπουν όρια, αλλά πώς και πότε.
