Αρχική InfoMommy Σχέσεις Υπάρχει το μητρικό ένστικτο ή πρόκειται για έναν ακόμη μύθο για να αποκτήσουν ενοχές οι μαμάδες που δεν το νιώθουν;

Υπάρχει το μητρικό ένστικτο ή πρόκειται για έναν ακόμη μύθο για να αποκτήσουν ενοχές οι μαμάδες που δεν το νιώθουν;

Διαθέτετε μητρικό ένστικτο;Δεν θα ήταν ωραίο αν γνωρίζαμε αυτομάτως τον καλύτερο τρόπο για να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας; Μήπως κάποιες γυναίκες διαθέτουν ενστικτώδεις αντιδράσεις που τις βοηθούν να είναι καλές μητέρες; Αν νιώθετε ότι δεν διαθέτετε μητρικό ένστικτο, υπάρχει τρόπος για να το αναπτύξετε;

Οι όροι «μητρικό ένστικτο» και «μητρική διαίσθηση» συχνά χρησιμοποιούνται εναλλάξ, αλλά νομίζω ότι είναι σημαντικό να γίνει μια διάκριση ανάμεσά τους επισημαίνει η Eileen Kennedy-Moore. Το μητρικό ένστικτο έχει βιολογική βάση, υπάρχει από τη στιγμή που γεννιόμαστε και μας καθοδηγεί στο πώς να αναθρέψουμε τα παιδιά μας. Συγκεκριμένα στοιχεία γι’ αυτό το θέμα όμως στους ανθρώπους δεν υπάρχουν. Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι τόσο περίπλοκες και τόσο διαφορετικές στους διάφορους πολιτισμούς και ανθρώπους που δεν μπορώ καν να φανταστώ με τι θα μπορούσε να μοιάζει ένα οικουμενικό μητρικό ένστικτο. Δεν ανατρέφετε τα παιδιά σας με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το κάνει ο γείτονάς σας (ή ακόμα και η ίδια σας η αδερφή). Αν έχετε περισσότερα από ένα παιδιά, πιθανώς υπάρχουν λεπτές ή λιγότερο λεπτές διαφορές στον τρόπο που φέρεστε στο καθένα από αυτά, διότι πρόκειται για διαφορετικούς ανθρώπους.

Από την άλλη πλευρά, στην έρευνα εξετάστηκε και η διαίσθηση, η οποία περιλαμβάνει γρήγορες συνολικές αποφάσεις («προαίσθημα») που λαμβάνονται χωρίς συνειδητή ή ηθελημένη εκτίμηση των γεγονότων. Οι Julie Gore και Eugene Sadler-Smith από το Πανεπιστήμιο του Σάρεϊ στη Βρετανία, περιγράφουν 4 βασικούς τύπους διαίσθησης: διαίσθηση επίλυσης προβλημάτων, κοινωνική διαίσθηση, ηθική διαίσθηση και δημιουργική διαίσθηση. Ας δούμε πώς όλα αυτά ενδέχεται να σχετίζονται με την ανατροφή των παιδιών.

1. Διαίσθηση επίλυσης προβλημάτων

Εσείς γνωρίζετε τι είναι καλύτερο για το παιδί σας. Κανείς δεν γνωρίζει το παιδί σας πιο καλά απ’ ό,τι εσείς και η εμπειρία που έχετε αποκτήσει αφιερώνοντας πολύ χρόνο με αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε «προαίσθημα» σχετικά με το πώς πρέπει να ανταποκρίνεστε σε ορισμένες περιπτώσεις. Η έρευνα περιελάμβανε πυροσβέστες, νοσηλευτές νεογνών και χειριστές πυραύλων κι έδειξε ότι οι εν λόγω εμπειρογνώμονες μαθαίνουν να εκτιμούν μια κατάσταση γρήγορα και να γνωρίζουν διαισθητικά πώς να ανταποκριθούν σε περιπτώσεις κρίσης. Για τους γονείς, η διαίσθηση επίλυσης προβλημάτων είναι ο συγκερασμός όλων των εμπειριών που έχουν με τα παιδιά τους, δηλαδή όσα πράγματα είχαν θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα στο παρελθόν, ο τρόπος που θεωρούν ότι θα αντιδράσουν και τα γνώριμα μοτίβα αλληλεπίδρασης. Όλα αυτά δημιουργούν μια αυτόματη αίσθηση ότι «γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν». Κάποιος που γνωρίζει το παιδί σας λιγότερο καλά από εσάς, δεν διαθέτει αυτή τη διαίσθηση.

2. Κοινωνική διαίσθηση

Με βάση την εμπειρία του παρελθόντος και τις σχέσεις μας, μπορούμε να γίνουμε καλοί στο να «διαβάζουμε» τους άλλους ανθρώπους. Όταν αλληλεπιδρούμε με τους άλλους, ασυνείδητα αντιλαμβανόμαστε τα λεκτικά και μη λεκτικά σήματα που μεταδίδουν, τα οποία επηρεάζονται από τις δικές μας τωρινές ή παλαιότερες εμπειρίες και όλα αυτά συνδέονται δημιουργώντας μια εντύπωση για το τι σκέφτονται ή το πώς αισθάνονται. Ως γονείς, έτσι πράττουμε συνεχώς. Όπως είναι φυσικό, τα παιδιά δεν λένε πράγματα όπως «Ξέρεις μαμά, νιώθω λίγο πιεσμένος στο νηπιαγωγείο. Μου αρέσουν τα παιχνίδια, αλλά είναι δύσκολο για μένα να χαλιναγωγήσω την επιθυμία μου να τα κρατήσω όλα για τον εαυτό μου. Η φίλη μου είναι καλή και μου αρέσει να παίζουμε, αλλά χρειάζεται πολλή νοητική και συναισθηματική προσπάθεια για να συντονιστούμε και τώρα νιώθω πολύ κουρασμένη». Αντιθέτως, μπορούμε να διαισθανθούμε ότι τα παιδιά μας έχουν φτάσει στα όριά τους και τότε συνήθως τους λέμε πράγματα όπως «Ας καθίσουμε λίγο στον καναπέ να διαβάσουμε κάτι» ή «Πάμε να παίξουμε στην παιδική χαρά».

2015-03-24_0004-1024x683(pp_w1000_h666)

3. Δημιουργική διαίσθηση

Αυτό το είδος διαίσθησης περιλαμβάνει την απόκτηση μιας καινούριας αντίληψης ακολουθώντας ένα προαίσθημα ότι κάτι νέο ή διαφορετικό θα μπορούσε να έχει αποτέλεσμα. Περιλαμβάνει έναν συνδυασμό γνώσεων με νέους τρόπους. Η δημιουργική διαίσθηση συχνά περνά από μια φάση φιλτραρίσματος η οποία οδηγεί στη δημιουργική επανάσταση. Ίσως πρέπει να αντιμετωπίσετε μια δύσκολη κατάσταση με τα παιδιά σας ξανά και ξανά – όπως καθυστέρηση για την ώρα του ύπνου ή διαφωνία για το πού θα καθίσουν στο αυτοκίνητο – αλλά ξαφνικά σας έρχεται μια ιδέα για να χειριστείτε το ζήτημα διαφορετικά. Δεν σκεφτόσασταν συνειδητά πώς μπορείτε να λύσετε το πρόβλημα με διαφορετικό τρόπο, η ιδέα απλώς ήρθε στο μυαλό σας. Αυτή η έκρηξη έμπνευσης για το πώς να αλλάξετε την αντίδρασή σας ονομάζεται δημιουργική διαίσθηση.

4) Ηθική διαίσθηση

Αυτό το είδος διαίσθησης περιλαμβάνει την αίσθηση σχετικά με το τι είναι σωστό ή λάθος. Αν έχετε ποτέ σκεφτεί ότι κάτι δεν σας φαίνεται σωστό (π.χ, αν πρέπει να κοιμάστε μαζί με το παιδί σας ή αν θα πρέπει να το αφήνετε να κλάψει για κάποιο χρονικό διάστημα προτού παρέμβετε), σημαίνει ότι χρησιμοποιείτε την ηθική διαίσθηση. Πιθανώς θα βρείτε τις αιτίες που δικαιολογούν την απόφασή σας, αλλά αυτό θα συμβεί μετά. Η αρχική αντίδραση είναι μια άμεση, διαισθητική «γνώση».

Όταν ερμηνευτεί με αυτόν τον τρόπο, η μητρική ή πατρική διαίσθηση παύει να φαίνεται τόσο μυστηριώδης. Βασίζεται στην εμπειρία μας όσον αφορά τα παιδιά μας, τους εαυτούς μας και τις οικογένειές μας. Όσο καλύτερα γνωρίζουμε τα παιδιά μας, τόσο μεγαλύτερη εμπειρία έχουμε για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν την ανατροφή τους, και μαθαίνοντας από αυτά τόσο περισσότερο μπορούμε να αναπτύσσουμε τα «ένστικτά» μας.

Melony-Smith-Photography-13

Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι πρέπει να εμπιστευόμαστε το ένστικτό μας για να ξέρουμε πώς να ανατρέφουμε τα παιδιά μας; Η αλήθεια είναι ότι πρέπει. Η διαίσθηση είναι ο συνδυασμός εκείνου που γνωρίζουμε και μιας «αίσθησης» του τι συμβαίνει ή του τι πρέπει να κάνουμε. Αλλά πρέπει επίσης να έχουμε κατά νου ότι η διαίσθηση δεν είναι απαραίτητα ακριβής. Όταν λειτουργούμε με τη διαίσθησή μας είναι πιθανό να παραβλέψουμε σημαντικές πληροφορίες. Μπορεί να βγάλουμε συμπεράσματα με βάση την εντύπωση κάποιων επιφανειακών ομοιοτήτων. Για παράδειγμα, όταν τα παιδιά μας μαλώνουν μπορεί πολύ εύκολα να σπεύσουμε να υπερασπιστούμε το μικρότερο παιδί μας, γιατί φέρνουμε στον νου μας ότι μας πείραζαν παλιότερα τα μεγαλύτερα αδέλφια μας κι έτσι να παραβλέψουμε τον ρόλο του μικρότερου στη σύγκρουση.

Το καλύτερο στοίχημά που πρέπει να κερδίσουμε ως γονείς είναι να συνδυάσουμε τη διαίσθησή μας με την προσεκτική σκέψη και μάθηση. Θέλουμε η διαίσθησή μας να βρίσκεται σε εγρήγορση, αλλά και να λειτουργεί ταυτόχρονα με τη λογική και τα γεγονότα.

Η διαίσθηση προκύπτει από την εμπειρία. Αν η εμπειρία μας είναι σχετική, έτσι θα είναι και η διαίσθησή μας. Το πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά μεγαλώνουν και αλλάζουν, κι έτσι μερικές φορές ως γονείς μπορεί να κολλήσουμε σε ένα παλιό μοτίβο αντιμετώπισης των παιδιών μας που δεν είναι πλέον επίκαιρο. Αν έχετε ποτέ παραπονεθεί ότι οι γονείς σας σας αντιμετωπίζουν σαν να είστε ακόμα 11 χρονών, αυτό θα μπορούσε να συμβαίνει επειδή στηρίζονται σε μια παλαιά τους διαίσθηση για τον τρόπο που σας βλέπουν. Κατά κάποιο τρόπο γι’ αυτούς είστε 11 χρονών ακόμα κι αν ξέρουν ότι έχετε πλέον μεγαλώσει. Ως γονείς, πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίζουμε τα παιδιά μας όπως είναι τώρα κι επιπλέον να βασιζόμαστε στη διαίσθηση που προέρχεται από τις εμπειρίες μας.


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Design by | WebOlution & Powered by | Access Point
Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.