Τι θα γίνει με τους φοιτητές που έχουν ήδη ολοκληρώσει δύο εξάμηνα μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ; Το Υπουργείο Παιδείας διαβεβαιώνει ότι το ακαδημαϊκό έτος είναι κατοχυρωμένο, ωστόσο ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου Πάνος Λαζαράτος θέτει ζήτημα για τον νομικό τρόπο με τον οποίο μπορεί να διασφαλιστεί.
Στο πιο κρίσιμο ίσως ερώτημα για τις οικογένειες μεταφέρεται πλέον η συζήτηση γύρω από τα μη κρατικά πανεπιστήμια: τι συμβαίνει με τους φοιτητές που έχουν ήδη περάσει έναν χρόνο στα συγκεκριμένα ιδρύματα και τι θα γίνει με τη συνέχεια των σπουδών τους;
Η θέση του Υπουργείου Παιδείας είναι ξεκάθαρη. Στην επίσημη ανακοίνωσή του μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας αναφέρει ότι το θεσμικό πλαίσιο για τα ΝΠΠΕ έχει κριθεί συνταγματικό και ότι οι αποφάσεις αφορούν ζητήματα εφαρμογής του. Κυρίως, διαβεβαιώνει ότι «δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για κανέναν φοιτητή/φοιτήτρια».
Την ίδια θέση επανέλαβε ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου μιλώντας στο OPEN. Απέναντί του, ωστόσο, ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος, ο οποίος είχε προσφύγει στο ΣτΕ, έθεσε ένα διαφορετικό ζήτημα: με ποια ακριβώς νομική διαδικασία μπορεί να κατοχυρωθεί το έτος που έχει ήδη πραγματοποιηθεί;
Παπαϊωάννου: «Να ξέρουν ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος»
Ο υφυπουργός Παιδείας εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς τις συνέπειες που θα έχουν οι αποφάσεις για τους ίδιους τους φοιτητές.
«Τα παιδιά και οι οικογένειες που έχουν φοιτήσει και αναμένονται να φοιτήσουν να ξέρουν ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος», δήλωσε στο OPEN.
Η διαβεβαίωση αφορά και τους φοιτητές που έχουν ήδη ολοκληρώσει δύο εξάμηνα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υφυπουργός, η φοίτηση αυτή δεν πρόκειται να ακυρωθεί και θα ακολουθηθεί η απαιτούμενη νομική διαδικασία.
Η θέση αυτή βρίσκεται στην ίδια γραμμή με την επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας της 13ης Αυγούστου. Το Υπουργείο διαχωρίζει τη συνταγματικότητα του νόμου από τις πλημμέλειες που εντοπίστηκαν κατά την εφαρμογή του και θεωρεί ότι τα σχετικά ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Λαζαράτος: «Μαγικοί τρόποι στα νομικά δεν υπάρχουν»
Εδώ ακριβώς αρχίζει η διαφωνία.
Ο Πάνος Λαζαράτος αμφισβητεί ότι το ζήτημα μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια σχετικά περιορισμένη διοικητική διόρθωση και υποστηρίζει ότι οι συνέπειες των αποφάσεων είναι ουσιαστικότερες.
«Μαγικοί τρόποι στα νομικά δεν υπάρχουν», ανέφερε στο OPEN.
Κατά τη δική του νομική ανάγνωση, το πρόβλημα αφορά το κανονιστικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών. Θεωρεί επομένως ότι χρειάζεται νέα και επαρκής εξειδίκευση των κριτηρίων, νέες διαδικασίες ελέγχου και πιστοποίησης και συμμόρφωση με όσα έκρινε το ΣτΕ.
Η διαφωνία δεν αφορά μόνο το τι θα γίνει από εδώ και πέρα
Υπάρχει ένα σημείο που έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους έχουν ήδη εγγραφεί και φοιτήσει.
Ακόμη και αν οι απαιτούμενες διοικητικές και κανονιστικές ενέργειες γίνουν πριν από την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς, παραμένει το ζήτημα του έτους που έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Το Υπουργείο Παιδείας δηλώνει ότι το έτος αυτό δεν θα χαθεί.
Ο Πάνος Λαζαράτος, από την πλευρά του, θέτει υπό αμφισβήτηση τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί η αναδρομική κατοχύρωσή του.
«Δεν μπορώ να φανταστώ αυτή τη στιγμή πώς θα γίνει νόμιμα», ανέφερε στη διάρκεια της τηλεοπτικής συζήτησης.
Επομένως, η διαφωνία δεν βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο ενός τετελεσμένου γεγονότος. Το Υπουργείο δεσμεύεται πολιτικά και διοικητικά ότι το έτος θα διασωθεί, ενώ ο καθηγητής εκφράζει νομικές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υλοποιηθεί αυτή η δέσμευση.
Τι γίνεται με τα δίδακτρα
Στη συζήτηση μπήκε αναπόφευκτα και το οικονομικό σκέλος.
Ο Πάνος Λαζαράτος υποστήριξε ότι, στην περίπτωση που τελικά χαθεί το ακαδημαϊκό έτος, θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα επιστροφής διδάκτρων και αξιώσεων αποζημίωσης από τις οικογένειες.
Η προϋπόθεση έχει σημασία. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει απόφαση σύμφωνα με την οποία οι φοιτητές χάνουν το έτος τους ούτε έχει αναγνωριστεί γενικό δικαίωμα επιστροφής διδάκτρων. Πρόκειται για την εκτίμηση του καθηγητή σχετικά με τις νομικές δυνατότητες που θα μπορούσαν να υπάρξουν εάν επαληθευόταν ένα τέτοιο σενάριο.
Το ίδιο το Υπουργείο υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο ως προς την έκβαση: ότι κανένα ακαδημαϊκό έτος δεν πρόκειται να χαθεί.
Τι πρέπει να περιμένουν τώρα φοιτητές και οικογένειες
Για τους φοιτητές, επομένως, δεν έχει αλλάξει αυτή τη στιγμή κάτι που να απαιτεί δική τους ενέργεια. Το βάρος περνά στις αρμόδιες αρχές.
Υπουργείο Παιδείας, ΕΘΑΑΕ και εμπλεκόμενα ιδρύματα καλούνται να προχωρήσουν στις ενέργειες που απαιτούνται μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ και να αποσαφηνίσουν πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την αρχική αδειοδότηση των ΝΠΠΕ το Υπουργείο είχε ανακοινώσει ότι οι άδειες δόθηκαν μετά από σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ και του ΕΟΠΠΕΠ, με την πρώτη να αξιολογεί, μεταξύ άλλων, ζητήματα ακαδημαϊκής ποιότητας και στελέχωσης και τον δεύτερο τις τεχνικές και κτιριολογικές προδιαγραφές.
Για τις οικογένειες, πάντως, το βασικό ερώτημα δεν μπορεί πλέον να απαντηθεί μόνο με ένα «χάνεται ή δεν χάνεται το έτος». Η επίσημη κυβερνητική απάντηση σε αυτό είναι «δεν χάνεται». Εκείνο που μένει να αποσαφηνιστεί είναι η συγκεκριμένη νομική και διοικητική διαδρομή που θα κατοχυρώσει αυτή τη δέσμευση και θα επιτρέψει την ομαλή συνέχιση των σπουδών.
Αυτό είναι και το επόμενο βήμα που αναμένουν πλέον φοιτητές και γονείς.
