Για τους φοιτητές και τις οικογένειες που επέλεξαν τα πρώτα μη κρατικά πανεπιστημιακά παραρτήματα στην Ελλάδα, η συζήτηση που άνοιξαν οι πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας κάθε άλλο παρά θεωρητική είναι.
Πίσω από τη νομική αντιπαράθεση για τις άδειες, τις πιστοποιήσεις και τις διαδικασίες ελέγχου βρίσκονται άνθρωποι που έχουν ήδη καταβάλει δίδακτρα, έχουν ολοκληρώσει ένα ακαδημαϊκό έτος ή είχαν προγραμματίσει να ξεκινήσουν τις σπουδές τους το επόμενο διάστημα.
Με τις αποφάσεις 1167-1172/2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ ακύρωσε τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας τριών Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, καθώς και τις αποφάσεις πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών τους. Πρόκειται για τα παραρτήματα που συνδέονται με το University of York, το Keele University και το Anatolia College. Οι λόγοι που καταγράφονται στις αποφάσεις δεν είναι ίδιοι σε όλες τις περιπτώσεις και αφορούν ζητήματα από τη διαδικασία ελέγχου των κτιριακών εγκαταστάσεων μέχρι την τήρηση της αρχής της αμεροληψίας κατά την αξιολόγηση. Παράλληλα, το ΣτΕ εντόπισε πρόβλημα στο κανονιστικό πλαίσιο που χρησιμοποιήθηκε για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, κρίνοντας ότι τα προβλεπόμενα στοιχεία δεν συνιστούσαν τα συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτούσε ο νόμος.
Το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα παραμένει σε ισχύ. Το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας επισημαίνει ότι οι αποφάσεις αφορούν ζητήματα εφαρμογής του και όχι τη συνταγματικότητα του ν. 5094/2024.
Η επόμενη ημέρα, ωστόσο, απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις για τους φοιτητές. Το Υπουργείο έχει δεσμευθεί ότι κανείς δεν θα χάσει το ακαδημαϊκό έτος και ότι θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχεια των σπουδών. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια ο συγκεκριμένος νομικός και ακαδημαϊκός μηχανισμός με τον οποίο θα υλοποιηθεί αυτή η δέσμευση.
Αυτό είναι πλέον το ουσιαστικό ερώτημα για τις οικογένειες: όχι μόνο τι ακυρώθηκε δικαστικά, αλλά τι ακριβώς θα ισχύσει από εδώ και πέρα για τις σπουδές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, για τα μαθήματα που έχουν ολοκληρωθεί, για τα δίδακτρα που έχουν καταβληθεί και για τη δυνατότητα συνέχισης στο ίδιο ή σε άλλο ακαδημαϊκό σχήμα.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών Πάνος Λαζαράτος, ο οποίος προσέφυγε στο ΣτΕ κατά των αδειοδοτήσεων, επανέρχεται με νέα δημόσια παρέμβαση για τις συνέπειες των αποφάσεων και την επόμενη ημέρα των ΝΠΠΕ. Ο ίδιος διευκρινίζει ότι όσα ακολουθούν αποτελούν προσωπικές νομικές εκτιμήσεις του.
Η απάντηση του Υπουργείου Παιδείας
Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, μετά τη δημοσίευση των αποφάσεων στις 13 Αυγούστου, εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:
«Με τις σημερινές αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας:
- Επιβεβαιώνεται εκ νέου η συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Όχι μόνο δεν διατυπώνεται οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς τη συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων του ν. 5094/2024, αλλά, αντιθέτως, επαναλαμβάνονται ρητά οι κρίσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπό τη μορφή Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
- Απορρίπτεται ο λόγος ακύρωσης που αφορούσε τη μη πιστοποίηση των προσφερόμενων προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα ή από τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο αυτό εδρεύει.
- Οι πλημμέλειες που εντοπίζονται από το Δικαστήριο δεν αφορούν τον ν. 5094/2024, αλλά επιμέρους ζητήματα διοικητικής διαδικασίας.
Συγκεκριμένα, αφορούν: α) την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, β) επιμέρους ζήτημα ως προς τη σύνθεση Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης που συγκροτήθηκε από την ΕΘΑΑΕ και γ) τη μη έγκαιρη έκδοση της απαιτούμενης διαπιστωτικής πράξης του ΕΟΠΠΕΠ σχετικά με τη συμμόρφωση προς παρατηρήσεις που αφορούσαν τις κτιριακές εγκαταστάσεις.
Πρόκειται, επομένως, όπως προκύπτει και από το περιεχόμενο των αποφάσεων, για θέματα εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και όχι για ζητήματα που αφορούν τον νόμο. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης και δεν δικαιολογεί ερμηνείες ή τίτλους που μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετική εντύπωση ως προς το περιεχόμενο και την έκταση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.
- Σε κάθε περίπτωση, αυτό που επιβεβαιώνεται και με τις σημερινές αποφάσεις είναι ότι η πολιτεία μερίμνησε δια της νομοθεσίας της ώστε να υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο προδιαγραφών για την αδειοδότηση και λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων, το οποίο ελέγχεται σε κάθε περίπτωση εξίσου αυστηρά και από τη δικαιοσύνη πάντα προς όφελος της εύρυθμης ακαδημαϊκής λειτουργίας.
- Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθώς και κάθε αρμόδιος φορέας, στο πλαίσιο των διακριτών αρμοδιοτήτων του, θα προβούν άμεσα σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται για την πλήρη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και των λοιπών αρμόδιων φορέων αντιμετωπίζονται από αυτούς, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και την ανεξαρτησία τους.
- Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε φορέα, θα γίνουν άμεσα όλες οι αναγκαίες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών και την απρόσκοπτη συνέχεια των σπουδών τους. Το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή.»
Η παρέμβαση του Πάνου Λαζαράτου
Ο ίδιος υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για προσωπικές νομικές εκτιμήσεις του:
«ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ – Η ΑΥΡΙΑΝΗ ΗΜΕΡΑ.
Μερικές επισημάνσεις για τις αποφάσεις και τις συνέπειές τους. Και τούτο γιατί μου ζητήθηκε από πάρα πολλούς.
Αλλά και προς αποφυγή παρερμηνειών και παρεξηγήσεων ή σκόπιμης υποτιμήσεως των σοβαρότατων συνεπειών των αποφάσεων του ΣτΕ .
Ιδίως από παντοειδή , αλλά και ακαλαισθητα τρολ!
Όσα γράφω εκφράζουν μόνο εμένα και δεν διεκδικούν αυτονοήτως το αλάθητο.
1. Κρίθηκε παρεμπιπτόντως ΑΚΥΡΟ ολόκληρο το κανονιστικό πλαίσιο στο οποίο βάσισε η ΕΘΑΑΕ την πιστοποίηση προγραμμάτων.
Πρώτη η 15σελιδη αυτή κανονιστική πράξη 48136 της φωτογραφιας και τα 11 κριτήρια που πρέπει να πληρούν τα προγράμματα ΝΠΠΕ.
Στην 48136 στηρίζονται και άλλες κανονιστικές πράξεις της ΕΘΑΑΕ καθώς και ο παρανόμως μη δημοσιευθεις ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ της προς διενέργεια πιστοποιήσεων.
Η ΕΘΑΑΕ 48136/ 2024 φέρει την υπογραφή του ΠΕΡΙΚΛΗ ΜΗΤΚΑ., ΠΡΟΕΔΡΟΥ της ΕΘΑΑΕ , όπως και οι πράξεις που στηρίζονται σε αυτή.
Η ακύρωση ολόκληρου αυτού του ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ δεν είναι απλώς διαδικαστικής σημασίας.
Ενέχει κανονιστικό άκρως ουσιαστικό χαρακτήρα στον πυρήνα των πραγμάτων.
Η ανακοίνωση του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ στο πεδίο αυτό είναι λαθεμένη .
Αναρτήσεις που υποβαθμίζουν την σημασία αυτής της διαστάσεως οφείλονται μάλλον σε άγνοια.
Στην πιο επιεική εκδοχή των πραγμάτων.
2. Παραπλανητική και επικίνδυνη για ΓΟΝΕΙΣ και ΜΑΘΗΤΕΣ είναι και η εσπευσμένη , πρόχειρη και εν πανικώ δήλωση του Υπουργείου Πσιδειας ότι το έτος δεν θα χαθεί για τους μαθητές των ΝΠΠΕ που έχασαν ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΩΣ την άδειά τους.
Αυτό δεν μπορεί να γίνει ΝΟΜΙΜΩΣ υπό το ισχύον νομικό καθεστώς.
Ένα έτος σε ΝΠΠΕ με άκυρη άδεια και άκυρο πρόγραμμα σπουδών δεν « εγκυροποιειται» αναδρομικά χωρίς να προσβληθούν βίαια συνταγματικές αρχές και οι ίδιες οι αποφάσεις του ΣτΕ.
Μια τέτοια κανονιστική εγκυροποίηση ο, τι μανδύα και αν πάρει θα είναι παράνομη και επικίνδυνη για γονείς και μαθητές.
3. Οι γονείς μπορούν να στραφούν δικαστικώς διεκδικώντας αποζημιώσεις κατά των ΝΠΠΕ όπως και κατά της ΕΘΑΑΕ η οποία προέβη σε σειρά προδήλως παράνομων και τελικώς ζημιογόνων πράξεων.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ της που υπογράφει την εικονιζόμενη κσι παρεβη την αρχή της αμεροληψίας στην περίπτωση του ΑΝΑΤΟΛΙΑ ( υφίσταται σχετική μήνυση) φοβάμαι ότι έχει σοβαρότατες προσωπικές νομικές ευθύνες πολλών ειδών.
Σίγουρα όμως έχει ευθύνες διοικητικές και πολιτικές .
Θεωρώ πως σε τέτοιες περιπτώσεις ένας Πρόεδρος Ανεξάρτητης Αρχής οφείλει στον εαυτό του και στην αξιοπρέπειά του να παραιτηθεί.
Διότι οι ευθύνες πιστεύω ότι αργά ή γρήγορα θα αναζητηθούν, ως αρμόζει.
Και από τον Πρόεδρο της ΕΘΑΑΕ και από τον Υφυπουργό Παιδείας κ. ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ.
Αξίωση Αποζημιώσεως κατά της ΕΘΑΑΕ και του ΚΡΑΤΟΥΣ έχουν και τα τρία ΝΠΠΕ που έχασαν την άδειά τους.
Μεταφορά των παιδιών σε ιδιωτικό ΙΕΚ θα σημαίνει παράνομη υποβαθμιση ( σε ανώτερη) της ανώτατης σπουδής και θα έχει σοβαρά προβλήματα νομιμότητας.
Θα πρόκειται για εμπαιγμό.
3α. Επιπροσθέτως : Το Υπουργείο ( σοβαρές οι ευθύνες της Υπουργού και ιδίως του Υφυπουργού κ . ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ) όπως και ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ της ΕΘΑΑΕ με τις υπάρχουσες επίσης πολλές ευθύνες « Επιτροπές» του έχουν σοβαρότατες ευθύνες για την ανοχή των πολεοδομικών παραβάσεων.
Σημειώνω ενδεικτικώς για το KEELE και το ΥΟΡΚ από το κείμενο της αποφάσεως του ΣτΕ.
Αδήλωτοι οροφοι(!) – Κeele.
Ακατάλληλες εγκαταστάσεις για διδασκαλία.- Keele
Ακατάλληλες εγκαταστάσεις για ψυχαγωγία.- Keele-
Έλλειψη κλιμακοστασίου για ΑΜΕΑ.- Keele.
Ημιτελείς κατασκευές.- Keele
Έλλειψη περιτοιχισεως.- Keele
Παραβίαση κανόνων περί ανώτατου ύψους ορόφων!!!- Keele
Προβλήματα στη στατικότητα του κτιρίου – York.
Προβλήματα πυρασφάλειας .- York
Προβλήματα φωτισμού και αερισμού!! York.
Υποτυπώδεις έως ανύπαρκτες βιβλιοθήκες! Keele – Υοrk.
Ενδεικτικά!
Εντελώς ε ν δ ε ι κ τ ι κ ά !
Η ΕΘΑΑΕ και το Υπουργείο γνώριζαν γιατί αυτά τα είχε διαπιστώσει κρατική αρχή : ο ΕΟΠΠΕΠ.
Οι Επιτροπές της ΕΘΑΑΕ δεν έλεγξαν και δεν είδαν τίποτε!
4. Τα 7 ΝΠΠΕ που έχουν λάβει μόλις άδεια δεν μπορούν να λειτουργήσουν μέχρι να ξαναφτιαχτεί το κανονιστικό καθεστώς της ΕΘΑΑΕ από την αρχή.
Και τούτο γιατί δεν μπορούν να υποβάλουν προς πιστοποίηση προγράμματα σπουδών.
Το ΣΤΕ είναι κατηγορηματικό.
Η 48136 δεν είναι καν ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.
« ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΑΝΑΦΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΜΗ ΔΥΝΑΜΕΝΗ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ».
Σε κάθε περίπτωση βρίσκεται, σύμφωνα με τη ρητή κρίση του ΣτΕ , εκτός νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως.
5. Τα πράγματα για τα 7 αυτά ΝΠΠΕ είναι ακόμη πιο δύσκολα διότι και οι άδειες τους έχουν πλέον , κατά την εκτίμηση του γράφοντος, σοβαρό πρόβλημα ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ .
Στηρίζονται όλοι οι φάκελοι τους που υπεβλήθησαν προς αδειοδότηση στα ακυρωθέντα κριτήρια της ΕΘΑΑΕ 48136.
Έχουν δομηθεί σε αυτή τη βάση με τις κατηγοριοποιήσεις και τις έννοιες της κριθείσης ως παράνομου πράξεως 48136 .
6. Η νομιμότητα των 7 αδειών θα κριθεί επίσης από το ΣτΕ μετά από νέα αίτηση ακυρώσεως που θα κατατεθεί εντός του μηνός Αυγούστου.
Πρόκειται για τα ακόλουθα 7 ΝΠΠΕ :
α.Georgetown Ελλάδος.
Β. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της ΙΟWA ΑΓΣ με έδρα τη Θεσσαλονίκη.
γ. DEREE
δ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ.
Ε. Γαλλόφωνο Πανεπιστήμιο Ελλαδος( Paris Nord).
Στ.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ του Εσεξ.
Ζ. Πανεπιστήμιο του Ντερμπυ.
7. Τέλος : Γιατί παραιτήθηκα από την αίτηση ακυρώσεως στην περίπτωση του ΠΑΝΕΠΘΣΤΗΜΙΟΥ UNIC της Λευκωσίας.
Στην περίπτωση αυτή και μόνο όλα τα προγράμματα σπουδών είχαν εγκριθεί με πράξεις της αντίστοιχης ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΘΑΑΕ με διοικητικές πράξεις μη δυνάμενες καν να προσβληθούν από εμένα με έννομο συμφέρον.
Πράξεις εξοπλισμένες με τεκμήριο νομιμότητας.
Εντούτοις μετά από την απόφαση αυτή και το ΝΠΠΕ αυτό πρέπει σύντομα να εγκυροποίησει το πρόγραμμα σπουδών του σύμφωνα με τα νέα κριτήρια που θα πρέπει να δημιουργήσει με νέες κανονιστικές πράξεις η ΕΘΑΑΕ.
Αν δεν το κάνει με νόμιμο και διαφανή τρόπο τα πτυχία που θα δοθούν ως διοικητικές πράξεις θα έχουν πρόβλημα νομιμότητας.
———————————————————————————
Το Υπουργείο Παιδείας θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικό όπως και η ΕΘΑΑΕ στις επόμενες κινήσεις και ανακοινώσεις τους προκειμένου να μην παραπλανούν ήδη ζημιωθέντες γονείς , μαθητές και κοινό.
Και βεβαίως προκειμένου να μην παρανομήσουν εκ νέου!!»
