Θα έρθουν οι Αλκυονίδες ημέρες ή για το 2026 τις έχουμε ήδη αφήσει πίσω μας;
Με το ψύχος να επιμένει στη χώρα, ολοένα περισσότεροι αναρωτιούνται πότε θα εμφανιστούν οι Αλκυονίδες μέρες, το σύντομο διάλειμμα του χειμώνα κατά το οποίο επικρατεί αίθριος καιρός, ηλιοφάνεια και σχετικά υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Παραδοσιακά εμφανίζονται μετά τα μέσα Ιανουαρίου και ολοκληρώνονται πριν από τις αρχές Φεβρουαρίου, ωστόσο δεν καταγράφονται κάθε χρόνο με την ίδια ένταση ή διάρκεια. Το Meteo επισημαίνει ότι μπορεί να υπάρξει και δεύτερη περίοδος αίθριου καιρού μέσα στον ίδιο χειμώνα.
Αλκυονίδες 2026: Τι λένε τα μερομήνια
Για το 2026 τα Μερομήνια τοποθετούν το φαινόμενο μεταξύ 10 Ιανουαρίου και 10 Φεβρουαρίου, με πιθανότερη κορύφωση γύρω στις 25 με 27 Ιανουαρίου. Οι προβλέψεις ανανεώνονται εβδομαδιαία μέχρι να διαπιστωθεί σταθερή άνοδος της θερμοκρασίας για αρκετές συνεχόμενες ημέρες. Σημειώνεται ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημα προγνωστικά στοιχεία από την ΕΜΥ ή το Meteo που να προεξοφλούν την άφιξή τους.
Την περσινή χρονιά οι Αλκυονίδες σημειώθηκαν από 21 έως 28 Ιανουαρίου, με ήλιο και θερμοκρασίες αισθητά πάνω από τα συνήθη επίπεδα. Φέτος, ορισμένοι μετεωρολόγοι έχουν ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ότι μια «πρόωρη» εκδοχή τους προηγήθηκε μέσα στον Δεκέμβριο. Ο Δημήτρης Ζιακόπουλος είχε αναφερθεί σε περίοδο που παρέπεμπε σε Αλκυονίδες μετά την κακοκαιρία Byron, ενώ ο Νίκος Καντερές σημείωσε θερμοκρασίες 18 με 20 βαθμούς από 16 έως 19 Δεκεμβρίου σε Αθήνα, Άραξο, Γαύδο, Καλαμάτα και Λεωνίδιο.
Προς το παρόν το ενδιαφέρον στρέφεται στο δεύτερο μισό του Ιανουαρίου και ιδίως προς το τελευταίο δεκαήμερο, όπου παραδοσιακά συναντάται και η μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου.
Αλκυονίδες ημέρες: Ο μύθος πίσω από το καιρικό φαινόμενο
“Mε της αγάπης τα πουλιά μαλαματένιες βέρες
Έφερες φως, έφερες φως μου ξαστεριά
αλκυονίδες μέρες”,
λέει το τραγούδι του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα για τις πιο γλυκές μέρες του χειμώνα, τις Αλκυονίδες.
Τι είναι όμως οι Αλκυονίδες μέρες και πότε έρχονται; Ως Αλκυονίδες μέρες ονομάζονται από τους Έλληνες εκείνες οι ημέρες, συνηθέστερα του Ιανουαρίου, κατά τις οποίες επικρατεί καλός καιρός με ηλιοφάνεια. Το όνομά τους είναι αρχαιοελληνικό, προέρχεται από το όνομα της Αλκυόνης, κόρης του Αίολου, θεού των ανέμων, και μνημονεύεται από τον Αριστοτέλη.
Υπάρχουν αρκετοί μύθοι σχετικά με τις Αλκυονίδες μέρες. Ένας απ’ αυτούς λέει ότι επειδή η Αλκυόνη έπεσε σε σφάλμα, ο Δίας την τιμώρησε μεταμορφώνοντάς την σε πουλί, την Αλκυώνα και την καταδίκασε να γεννά τα αυγά της το χειμώνα αντί την άνοιξη. Επειδή όμως άφηνε τα αυγά της στους βράχους που βρίσκονταν κοντά στην θάλασσα, ή σε όχθες ποταμών και ο χειμωνιάτικος αέρας τα παρέσυρε στα κύματα παρακάλεσε τον Δία να την συγχωρέσει. Αυτός τη λυπήθηκε, και διέταξε τότε τον Αίολο να σταματάει για 14 ημέρες περίπου την πνοή των δυνατών ανέμων και να διατηρεί καλοκαιρία κατά το χρονικό αυτό διάστημα.
Άλλη εκδοχή λέει ότι οι ημέρες αυτές έλαβαν το όνομά τους (“αλκυόνιαι”) από ένα μύθο που σχετίζεται με το θαλάσσιο πτηνό Αλκυόνη, που αποτελεί την αλληγορική σημασία του ομώνυμου αστέρα των Πλειάδων. Ο αστέρας Αλκυόνη, κατά την εποχή αυτή μεσουρανεί κατά τις εσπερινές ώρες και επομένως κατά τις ανέφελες νύχτες του Ιανουαρίου, είναι ορατός στο σύμπλεγμα των Πλειάδων, ως κορωνίδα της Πούλιας. Έτσι οι συνεχόμενες ημέρες κατά τις οποίες είναι ορατός ο αστέρας Αλκυών ονομάστηκαν Αλκυονίδες.
Από μετεωρολογική άποψη οι αλκυονίδες ημέρες ως ημέρες με αίθριο καιρό εξηγούνται από το γεγονός ότι στο γεωγραφικό πλάτος που βρίσκεται η Ελλάδα μέχρι το γεωγραφικό πλάτος κυρίως της βορειοανατολικής Ευρώπης, κατά την περίοδο του χειμώνα παρατηρείται η αυτή βαρομετρική πίεση (εξίσωση πίεσης) με συνέπεια αφενός να μη δημιουργούνται άνεμοι αφετέρου και ο καιρός να είναι μεν ψυχρός αλλά και ηλιόλουστος.
Βέβαια, δεν υπάρχουν κάθε χρόνο Aλκυονίδες ημέρες, όπως για παράδειγμα το 1947. Επίσης δεν είναι σταθερές οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης καθώς και η διάρκεια τους.
Συνηθέστερα όμως καλύπτουν σχεδόν το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Ωστόσο, στην Ελλάδα, αλλοι αποδίδουν την διάρκειά τους σε διάστημα 14 αίθριων ημέρων, από τις 15 Δεκεμβρίου έως 15 Φεβρουαρίου.
