Πολύ σύντομα αναμένεται να ανοίξει ο νέος, ενισχυμένος κύκλος του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», ενός από τα βασικά εργαλεία της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση.
Στόχος του προγράμματος είναι να επανενταχθούν στην αγορά χιλιάδες κλειστά ή υποαξιοποιημένα ακίνητα, μέσα από γενναία κρατική επιδότηση για εργασίες ανακαίνισης.
Πότε ξεκινά και ποιος είναι ο προϋπολογισμός
Το νέο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» αναμένεται να ενεργοποιηθεί στις αρχές του 2026, πιθανότατα το πρώτο τρίμηνο του έτους, καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες ολοκληρώνουν τη διαμόρφωση της ψηφιακής πλατφόρμας υποβολής στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr) και τη σύνδεσή της με τα συστήματα ελέγχου (Taxisnet/Ε9) για τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων. Ο συνολικός προϋπολογισμός αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ, με στόχο την ανακαίνιση περισσότερων από 15.000 κατοικιών σε όλη τη χώρα.
Τι διαφοροποιεί το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» από το «Εξοικονομώ»
Σε αντίθεση με το «Εξοικονομώ», το νέο πρόγραμμα δεν περιορίζεται σε ενεργειακές παρεμβάσεις. Η έμφαση δίνεται στις γενικές και λειτουργικές ανακαινίσεις, ώστε παλαιά ή κλειστά διαμερίσματα να καταστούν άμεσα κατοικήσιμα και κατάλληλα για ενοικίαση.
Οι επιλέξιμες εργασίες περιλαμβάνουν:
- ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου
- ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις
- δάπεδα, εσωτερικές πόρτες, ελαιοχρωματισμούς
- βασικές εργασίες αναβάθμισης λειτουργικότητας
- ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων ή εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα
Οι καθαρά ενεργειακές παρεμβάσεις καλύπτουν μικρότερο μέρος της συνολικής δαπάνης, καθώς ο βασικός στόχος είναι η πρακτική ανακαίνιση και όχι η ενεργειακή πιστοποίηση.
Ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα
Το πρόγραμμα αφορά:
- κατοικίες με οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990
- ακίνητα επιφάνειας έως 120 τ.μ.
- διαμερίσματα που είναι κλειστά για τουλάχιστον δύο χρόνια, όπως προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις
- για πρώτη φορά, ιδιοκατοικούμενες κατοικίες, υπό την προϋπόθεση ότι μετά την ανακαίνιση θα διατεθούν για ενοικίαση
Εισοδηματικά κριτήρια για την επιδότηση
Τα εισοδηματικά όρια έχουν καθοριστεί ώστε να ευνοούν κυρίως μεσαία και χαμηλότερα εισοδήματα και με βάση τις πιο πρόσφατες κυβερνητικές διαρροές είναι τα παρακάτω:
• Άγαμοι:
Το εισοδηματικό όριο για άγαμο φορολογούμενο αναμένεται να οριστεί στα 25.000 € ετήσιο εισόδημα.
• Έγγαμοι χωρίς παιδιά:
Το όριο για ζευγάρι χωρίς εξαρτώμενα μέλη εκτιμάται στα 35.000 € ετήσιο οικογενειακό εισόδημα.
• Έγγαμοι με παιδιά:
Στην περίπτωση που υπάρχουν παιδιά, το εισόδημα αυξάνεται κατά 5.000 € για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, κάτι που σημαίνει ότι ένα ζευγάρι με ένα παιδί μπορεί να έχει όριο εισοδήματος περίπου 40.000 €, με δύο παιδιά 45.000 € κ.ο.κ.
Τα παραπάνω όρια είναι αυτά που έχουν τεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης· η τελική Κοινή Υπουργική Απόφαση ενδέχεται να τα επιβεβαιώσει ή να τα προσαρμόσει ελαφρώς, αλλά αποτελούν την αναμενόμενη βάση.
Πώς υπολογίζεται το εισόδημα
Το εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη στο πρόγραμμα είναι το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα που δηλώνεται στο έντυπο Ε1, είτε πρόκειται για φυσικό πρόσωπο είτε για οικογένεια. Το όριο ισχύει για το σύνολο των εισοδημάτων του φορολογικού έτους που προηγείται της υποβολής της αίτησης.
Πόση είναι η επιδότηση
Η ενίσχυση δίνεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με:
- πλαφόν περίπου 300 ευρώ ανά τ.μ.
- ανώτατο ποσό επιδότησης περίπου 36.000 ευρώ ανά κατοικία
- ποσοστό επιδότησης 80% έως 90% του επιλέξιμου κόστους
Προβλέπονται προσαυξήσεις:
- για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες
- για νοικοκυριά με μέλος ΑμεΑ
- για ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές
Οι προσαυξήσεις αφορούν το ύψος της επιδότησης και όχι τα εισοδηματικά όρια.
Υποχρέωση ενοικίασης και έλεγχοι
Βασικός όρος του προγράμματος είναι το ακίνητο, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, να διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση, για ελάχιστο χρονικό διάστημα που αναμένεται να οριστεί στα τρία έτη.
Η μίσθωση θα δηλώνεται υποχρεωτικά στο Taxisnet και θα αποτελεί βασικό μηχανισμό ελέγχου.
Σε περίπτωση μη τήρησης των όρων, προβλέπεται επιστροφή της επιδότησης.
Τι μένει να ξεκαθαρίσει
Απομένει η επίσημη Κοινή Υπουργική Απόφαση για να αποσαφηνιστούν:
- τα ακριβή περιουσιακά όρια
- ο τρόπος μοριοδότησης αν οι αιτήσεις ξεπεράσουν τον προϋπολογισμό
- αν θα υπάρχει πλαφόν στον αριθμό αιτήσεων ανά ιδιοκτήτη
Ωστόσο, το πλαίσιο είναι πλέον σαφές. Το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» έρχεται ως γενναία επιδότηση ανακαίνισης, με αυστηρά οικονομικά φίλτρα και ξεκάθαρη στόχευση: περισσότερα σπίτια στην αγορά ενοικίασης και σταδιακή αποσυμπίεση των τιμών.
