Αυτά τα παιδικά βιβλία κέρδισαν τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2018

Το Τμήμα Γραμμάτων και Βιβλίου της Διεύθυνσης Γραμμάτων της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού ανακοίνωσε τους νικητές των Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου, σε εφαρμογή της νομοθεσίας που διέπει τον θεσμό των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων , για τις τέσσερις κατηγορίες Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου (Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά).

Αυτοί είναι οι μεγάλοι νικητές των βραβείων:

Κατηγορία Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Κ. Παναγιωτάκη για το έργο με τίτλο Λέσχη Αλλόκοτων Πλασμάτων, βιβλίο 2. Όταν ήρθαν για εμένα , εκδόσεις Πατάκη.

Δεύτερο βιβλίο μιας σειράς (με τρία βιβλία μέχρι σήμερα), υπό τον γενικό τίτλο Λέσχη αλλόκοτων πλασμάτων, όπου συμβαίνουν αλλόκοτα γεγονότα που αφορούν αλλόκοτους λογοτεχνικούς χαρακτήρες. Διότι, μόνον έτσι μπορούν να χαρακτηριστούν ο Μάρκο, που είναι γεννημένος με ένα πτερύγιο δελφινιού και η Μελίνα που βλέπει στο σκοτάδι, πέφτει από ψηλά χωρίς να παθαίνει τίποτε και … γρατζουνάει. Αλλά και τα υπόλοιπα παιδιά αυτού του ιδιαίτερου σχολείου για παιδιά με ασυνήθιστες ιδιότητες, ξεχωρίζουν γιατί είναι μεν αλλόκοτα σωματικά,  αλλά έχουν μια συμπεριφορά πολύ ανθρώπινη: είναι αλληλέγγυα μεταξύ τους, φίλοι πραγματικοί, με θάρρος. Υποστηρίζονται από τους εξίσου αλλόκοτους ή και δύσμορφους δασκάλους τους. Όμως τα αλλόκοτα αυτά πρόσωπα μέσα στη φανταστική πραγματικότητα της ιστορίας, καθίστανται σιγά-σιγά οικεία στον αναγνώστη, τον γοητεύουν, μπορεί και λίγο να τον τρομάζουν. Πάντως, του προκαλούν ένα περίεργο κράμα συναισθημάτων γι’ αυτά που συμβαίνουν σε ένα σύμπαν παραδοξοτήτων που μας θυμίζει λίγο Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Κατηγορία εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου απονέμεται εξ ημισείας στην εικονογράφο Ντανιέλα Σταματιάδη και στον συγγραφέα Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το έργο με τίτλο Η βάρκα που τη λένε μνήμη. Η μνήμη ως βάλσαμο της ψυχής και θεμέλιο της κοινωνίας, εκδόσεις Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη και στην εικονογράφο Seng Soun Ratanavanh και στην συγγραφέα Ροδούλα Παππά για το έργο με τίτλο Στη μύτη του κουταβιού μια ακριδούλα…  Χαϊκού για τις τέσσερις εποχές, εκδόσεις Νεφέλη.

Στην Seng Soun Ratanavanh (εικονογράφηση) και τη Ροδούλα Παππά (κείμενα) για το βιβλίο Στη μύτη του κουταβιού μια ακριδούλα… Χαϊκού για τις τέσσερις εποχές από τις εκδόσεις Νεφέλη. Το βιβλίο αποτελεί μια ποιητική συλλογή χαϊκού κατανεμημένων σε τέσσερις θεματικές ενότητες ισάριθμες των εποχών. Χαριτωμένα ποιήματα σε ύφος απλό, κατορθώνουν να αιχμαλωτίσουν την αίσθηση της στιγμής και να καταγράψουν την εναλλαγή των εποχών μέσα από φευγαλέες εικόνες. Η εξαιρετική εικονογράφηση του βιβλίου με καθαρές φόρμες και ζωντανά χρώματα, αναδίδει μια γοητεία Άπω Ανατολής (οριγκάμι, χαρταετοί, φαναράκια), αποτίοντας φόρο τιμής στην ιαπωνική καταγωγή της φόρμας. Η εικόνα, απαραίτητο συστατικό των χαϊκού, καταφέρνει άλλοτε να κάνει κυριολεκτικά ορατή την ελκυστική σκηνή που περιγράφουν οι λέξεις και άλλοτε να δημιουργήσει μια δεύτερη εικόνα εξίσου όμορφη και δυνατή στην περιγραφή της εποχής όπως το ποίημα για τις ομπρέλες που στην εικόνα παίρνουν τη μορφή νοτισμένων μανιταριών του φθινοπώρου.

Στην Ντανιέλα Σταματιάδη (εικονογράφηση) και τον Βαγγέλη Ηλιόπουλο (κείμενα) για το βιβλίο Η βάρκα που τη λένε μνήμη. Η μνήμη ως βάλσαμο της ψυχής και θεμέλιο της κοινωνίας, από την Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη. Με πρωτοπρόσωπη αφήγηση και σε ύφος λιτό και ελκυστικό, ένα μικρό αγόρι αφηγείται αναμνήσεις από τον παππού του, που πλέον έχει πεθάνει. Το βιβλίο δεν επικεντρώνεται στην απώλεια και το πένθος, όσο κυρίως στη θάλασσα των αναμνήσεων που αφήνουν πίσω τους οι αγαπημένοι που έφυγαν. Εξαιρετική η μεταφορική σύλληψη της μνήμης ως βάρκας που διατηρεί στην επιφάνεια του παρόντος το χρόνο που πέρασε, και δεν επιτρέπει να ‘βουλιάξουν’ στα θολά νερά της λήθης όσα ήδη έχουν παρέλθει. Στη βάρκα των αναμνήσεων συγκατοικούν αχώριστοι εκείνοι που ζούσαν  με αυτούς που έφυγαν, αλλά και οι σημερινοί ενήλικοι με τα παιδιά που ήταν κάποτε. Η φωτεινή εικονογράφηση της Σταματιάδη συνδυάζει τη ζωγραφική με την ασπρόμαυρη φωτογραφία, αντικαθιστώντας τα πρόσωπα των εικόνων με οικογενειακά πορτρέτα, και τονίζοντας τη συμβολή της φωτογραφίας στην κατασκευή και διατήρηση της μνήμης.

Κατηγορία εφηβικού-νεανικού βιβλίου

Το Κρατικό Βραβείο Εφηβικού-Νεανικού Βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το έργο με τίτλο Θωμάς Q. BIT. Ταξιδιώτης στο κάτοπτρο του χρόνου, εκδόσεις Πατάκη.

Κύριος πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι ένας μαθητής Α΄ λυκείου, παίκτης, χάκερ και άριστος γνώστης ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Προκαλεί τη σύλληψή του από τη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος, με πρόθεση να συναντηθεί  με τον υπεύθυνο μιας εταιρείας παιχνιδιών. Αίτημά του είναι να τον επιλέξουν να γίνει παίκτης ενός παιχνιδιού που βρίσκεται σε δοκιμαστικό στάδιο και αφορά το ταξίδι στο χρόνο. Όταν θα συμβεί αυτό ο Θωμάς θα βρεθεί στο 1944, θα εμπλακεί σε ιστορικά γεγονότα της αντίστασης, θα συνδεθεί με πρόσωπα ιστορικά και θα βιώσει τον πραγματικό θάνατο ενός ατόμου που θα πεθάνει για χάρη του.

Ο συγγραφέας με τις κατάλληλες αφηγηματικές τεχνικές, πολυφωνική  αφήγηση, και δυνατή πλοκή, κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε μια ιστορία που χαρακτηρίζεται για τη… ρευστότητά της, αφού όσα λέγονται στο ένα κεφάλαιο αμφισβητούνται ή αναιρούνται στη συνέχεια. Το τέλος, ανοιχτό, καλεί τον αναγνώστη σε δική του ερμηνεία. Το βιβλίο, εκτός του ότι εστιάζει σε σύγχρονα θέματα, όπως η εικονική πραγματικότητα, ο εθισμός στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, οι νεοναζιστικές οργανώσεις, η αλήθεια και η αξία των βιβλίων, κ.ά. θέτει και φιλοσοφικά θέματα, όπως η σύλληψη του χρόνου, η αλήθεια, κλπ. Η διακειμενική αναφορά σε κλασικά λογοτεχνικά έργα, όπως Οι Άθλιοι του Ουγκώ και η Οδύσσεια γίνεται με εύστοχο τρόπο και κάνει τα κείμενα να συνομιλούν.

Κατηγορία βιβλίου γνώσεων για παιδιά

Το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά απονέμεται κατά πλειοψηφία στην Μαρίζα Ντεκάστρο για το έργο με τίτλο Λίγο πριν… λίγο μετά το 1821. Ένας κόσμος σε κίνηση, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Το βιβλίο βασίζεται σε ιστορικό υπόβαθρο, στο πλαίσιο του οποίου αντιμετωπίζονται συνολικά και σε παγκόσμιο επίπεδο τα σημαντικά γεγονότα του 19ου αιώνα που άλλαξαν  τον σύγχρονο κόσμο και που συνδέονται με τον βασικό ιστό της «κίνησης». Πρόκειται για την αποτύπωση της κίνησης σε πολλαπλά επίπεδα: την κίνηση ιδεών, ανθρώπων, εμπορευμάτων, στρατευμάτων, εξερευνητών, βιβλίων, αρχαιοτήτων, πνευματικών αγαθών και εφευρέσεων που διευκολύνουν και αλλάζουν τη ζωή του κόσμου. Η συγγραφέας μέσα από ένα σύμπλεγμα πληροφοριών, δίνει μια πανοραμική εικόνα γεγονότων και εξελίξεων, διαμορφώνοντας ένα πολυτροπικό κείμενο το οποίο εμπλουτίζεται από πηγές, χάρτες, μαρτυρίες, ιστοριογραμμές, εικόνες και φωτογραφίες με έναν και μόνο στόχο: τη παγκόσμια διασύνδεση, την κίνηση από το ειδικό στο γενικό και την επισήμανση της σχέσης αιτίου και αποτελέσματος.  Η επιστημονική επιμέλεια των ειδικών και οι βιβλιογραφικές αναφορές στο τέλος του βιβλίου διασφαλίζουν την εγκυρότητα των πληροφοριών και τη σύγχρονη «ματιά» στα γεγονότα, βασική προϋπόθεση για ένα ολοκληρωμένο βιβλίο γνώσεων.