Με αφορμή τις συχνές δηλητριάσεις και ανακλήσεις προϊόντων λόγω σαλμονέλας, πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει τρόπος να καταλάβουν από την όψη ή τη μυρωδιά ότι ένα κοτόπουλο είναι μολυσμένο.
Η απάντηση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: όχι.
Ένα κοτόπουλο μπορεί να φαίνεται απολύτως φρέσκο, να έχει φυσιολογικό χρώμα και να μην μυρίζει άσχημα, αλλά να φέρει παθογόνα βακτήρια όπως η Salmonella ή το Campylobacter, τα οποία δεν αλλοιώνουν την εμφάνιση ή τη γεύση του κρέατος.
Δεν είναι μόνο η σαλμονέλα
Παρότι η σαλμονέλα είναι το πιο γνωστό βακτήριο που συνδέεται με το κοτόπουλο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στην Ευρώπη το Campylobacter αποτελεί εδώ και χρόνια τη συχνότερη αιτία τροφιμογενούς λοίμωξης, σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Το βακτήριο ζει φυσιολογικά στο πεπτικό σύστημα των πτηνών χωρίς να τα αρρωσταίνει και μπορεί να περάσει στο ωμό κοτόπουλο κατά τη σφαγή και την επεξεργασία.
Ποια συμπτώματα προκαλεί
Η σαλμονέλωση συνήθως εμφανίζεται μέσα σε 6 έως 72 ώρες από την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου και μπορεί να προκαλέσει:
- διάρροια,
- πυρετό,
- κοιλιακό άλγος,
- ναυτία,
- εμέτους.
Η καμπυλοβακτηρίωση εμφανίζεται συνήθως 2 έως 5 ημέρες μετά την έκθεση και χαρακτηρίζεται από:
- έντονη διάρροια, που μπορεί να είναι και αιματηρή,
- υψηλό πυρετό,
- έντονες κράμπες στην κοιλιά,
- ναυτία,
- εμέτους.
Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μέσα σε μία εβδομάδα, ωστόσο σε ευπαθείς ομάδες μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές. Σπάνια, έχει συσχετιστεί ακόμη και με το σύνδρομο Guillain-Barré, μια σοβαρή νευρολογική πάθηση.
Μπορεί να το καταλάβω από τη μυρωδιά;
Όχι. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε. Η παρουσία της σαλμονέλας ή του Campylobacter δεν αλλάζει το χρώμα του κοτόπουλου, τη μυρωδιά του, τη γεύση του ή την υφή του.
Αν ένα κοτόπουλο μυρίζει άσχημα ή είναι αλλοιωμένο, πιθανότατα έχει αναπτυχθεί άλλος μικροοργανισμός. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα κοτόπουλο που φαίνεται φυσιολογικό είναι απαλλαγμένο από παθογόνα βακτήρια.
Το μεγαλύτερο λάθος στην κουζίνα είναι το πλύσιμο
Πολλοί εξακολουθούν να ξεπλένουν το κοτόπουλο κάτω από τη βρύση πριν το μαγείρεμα, πιστεύοντας ότι έτσι το καθαρίζουν.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.
Όπως επισημαίνει ο Βιολόγος – Μικροβιολόγος τροφίμων Φραγκίσκος Γαΐτης, το νερό εκτοξεύει μικροσκοπικά σταγονίδια που μεταφέρουν βακτήρια στον νεροχύτη, στον πάγκο, στα σκεύη, στα λαχανικά και σε άλλα τρόφιμα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Το κοτόπουλο που φτάνει στον καταναλωτή έχει ήδη καθαριστεί σε ελεγχόμενες συνθήκες. Τα υγρά που υπάρχουν στη συσκευασία είναι φυσικά υγρά του κρέατος και όχι ένδειξη ότι χρειάζεται πλύσιμο.
Πώς προστατεύουμε την οικογένειά μας
Οι ειδικοί συνιστούν:
- να μην πλένουμε ποτέ το ωμό κοτόπουλο,
- να χρησιμοποιούμε ξεχωριστό ξύλο κοπής για τα πουλερικά,
- να πλένουμε σχολαστικά χέρια, μαχαίρια και επιφάνειες μετά τον χειρισμό του,
- να διατηρούμε το κοτόπουλο στο ψυγείο και να μην το αφήνουμε για πολλή ώρα σε θερμοκρασία δωματίου,
- να αποφεύγουμε τη διασταυρούμενη επαφή με σαλάτες και άλλα τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά,
- να ψήνουμε το κοτόπουλο μέχρι η εσωτερική του θερμοκρασία να φτάσει τουλάχιστον τους 75°C, καθώς μόνο το σωστό μαγείρεμα εξουδετερώνει αποτελεσματικά τόσο τη σαλμονέλα όσο και το Campylobacter.
