Έναν νέο τρόπο αποταμίευσης και επένδυσης για τα παιδιά σχεδιάζει να θέσει σε εφαρμογή το Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2027. Ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) θα δίνει τη δυνατότητα σε γονείς, παππούδες, γιαγιάδες και άλλους συγγενείς να αποταμιεύουν χρήματα για το μέλλον ενός παιδιού, με το κράτος να ενισχύει τις επιλέξιμες εισφορές.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, για κάθε ευρώ που καταβάλλεται στον λογαριασμό και πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, το Δημόσιο θα προσθέτει ακόμη ένα ευρώ, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Οι ιδιωτικές εισφορές θα μπορούν να φτάνουν έως τις 10.000 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί, ενώ τα χρήματα θα επενδύονται με βάση συγκεκριμένες στρατηγικές, ανάλογα με τον κίνδυνο που επιθυμεί να αναλάβει ο δικαιούχος μέσω των επιλογών που γίνονται για λογαριασμό του. Παράλληλα, προβλέπονται φορολογικές απαλλαγές, αλλά και περιορισμοί στις αναλήψεις πριν από την ενηλικίωση.
Ποια παιδιά θα μπορούν να αποκτήσουν επενδυτικό κουμπαρά
Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται για κάθε παιδί που δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του. Την αίτηση θα υποβάλλει ο γονέας ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια.
Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν μόνο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό, ο οποίος θα συνδέεται με τον αριθμό φορολογικής ή κοινωνικοασφαλιστικής ταυτοποίησής του. Οι διαδικασίες θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, μέσω διασταυρώσεων των αρμόδιων πληροφοριακών συστημάτων.
Σε οικογένειες με περισσότερα παιδιά θα μπορεί να ανοίγεται ξεχωριστός λογαριασμός για καθένα από αυτά.
Πόσα χρήματα θα βάζουν οι γονείς και πόσα το κράτος
Οι ιδιωτικές εισφορές θα μπορούν να προέρχονται όχι μόνο από τους γονείς, αλλά και από παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς ή άλλα φυσικά πρόσωπα. Το συνολικό ποσό που θα καταβάλλεται για κάθε παιδί δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
Το κράτος θα προσθέτει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως. Το όριο αυτό προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
| Μηνιαία εισφορά | Ετήσια ιδιωτική εισφορά | Ετήσια κρατική ενίσχυση |
|---|---|---|
| 25 ευρώ | 300 ευρώ | 300 ευρώ |
| 50 ευρώ | 600 ευρώ | 600 ευρώ |
| 100 ευρώ | 1.200 ευρώ | 1.200 ευρώ |
| 200 ευρώ | 2.400 ευρώ | 1.200 ευρώ |
Για παράδειγμα, εάν οι γονείς καταβάλλουν 50 ευρώ τον μήνα, το παιδί θα συγκεντρώνει 600 ευρώ τον χρόνο από τις ιδιωτικές εισφορές και άλλα 600 ευρώ από το Δημόσιο, πριν από τις επενδυτικές αποδόσεις ή τυχόν ζημιές.
Για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, η κρατική ενίσχυση θα καταβάλλεται μηνιαίως. Όταν οι καταβολές δεν είναι σταθερές, θα γίνεται ετήσια εκκαθάριση, σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερις επενδυτικές στρατηγικές, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν.
1. Συντηρητικό προφίλ
Το 100% του επενδυμένου ποσού θα κατευθύνεται σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, χωρίς τοποθετήσεις σε μετοχές.
2. Ισορροπημένο προφίλ
Το 70% θα επενδύεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και το 30% σε μετοχές.
3. Αναπτυξιακό προφίλ
Το 30% θα κατευθύνεται σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και το 70% σε μετοχές.
4. Δυναμικό προφίλ
Το 100% του επενδυμένου ποσού θα τοποθετείται σε μετοχές, με μεγαλύτερη έκθεση στις διακυμάνσεις των αγορών.
Στις επενδύσεις σταθερού εισοδήματος θα περιλαμβάνονται ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια ομολόγων και καταθέσεις. Οι επιτρεπόμενες τοποθετήσεις θα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Αντίθετα, δεν θα επιτρέπονται κρυπτοστοιχεία, προϊόντα μόχλευσης και συγκεκριμένες κατηγορίες παραγώγων ή σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων υψηλού κινδύνου.
Τι θα συμβαίνει αν οι γονείς δεν επιλέξουν επενδυτικό προφίλ
Εάν δεν γίνει επιλογή επενδυτικής στρατηγικής, τα χρήματα θα κατευθύνονται αυτόματα σε προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα με συντηρητικό προφίλ, το οποίο θα εγγυάται τις ιδιωτικές εισφορές και την κρατική συμμετοχή.
Για αυτή την προεπιλεγμένη λύση, το συνολικό ετήσιο κόστος δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 0,50% της αξίας του ενεργητικού. Επιπλέον, κάθε πάροχος θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου για καθένα από τα τέσσερα επενδυτικά προφίλ.
Η εγγύηση, ωστόσο, δεν θα είναι υποχρεωτική για όλες τις επενδυτικές επιλογές. Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν και προϊόντα χωρίς εγγύηση κεφαλαίου, αναλαμβάνοντας τον αντίστοιχο επενδυτικό κίνδυνο.
Ποιες φορολογικές απαλλαγές προβλέπονται
Το νομοσχέδιο προβλέπει σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τα χρήματα που συγκεντρώνονται στον λογαριασμό.
Ειδικότερα:
- Οι ιδιωτικές εισφορές έως το προβλεπόμενο όριο και η κρατική ενίσχυση δεν θα θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα του παιδιού.
- Οι εισφορές θα απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νομοσχεδίου.
- Τα ποσά δεν θα συνυπολογίζονται στα εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών.
- Δεν θα εφαρμόζονται στις προβλεπόμενες εισφορές οι διατάξεις για τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
- Οι επενδυτικές αποδόσεις εντός του λογαριασμού, όπως μερίσματα, τόκοι και υπεραξίες από μεταβιβάσεις τίτλων, θα απαλλάσσονται από τη φορολογία, όπως προβλέπεται στο σχέδιο νόμου.
Πότε θα μπορούν να πάρουν τα χρήματα οι γονείς
Ο επενδυτικός κουμπαράς δεν θα λειτουργεί όπως ένας συνηθισμένος τραπεζικός λογαριασμός. Τα χρήματα θα παραμένουν κατά κανόνα δεσμευμένα μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.
Πρόωρη ανάληψη θα επιτρέπεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως:
- Ο θάνατος του γονέα ή του προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια.
- Ο θάνατος του ίδιου του δικαιούχου.
- Σοβαρά προβλήματα υγείας του παιδιού, τα οποία θα πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.
Εάν πραγματοποιηθεί ανάληψη κατά παράβαση των προβλεπόμενων όρων, θα πρέπει να επιστραφεί στο Δημόσιο το σύνολο της κρατικής ενίσχυσης που έχει καταβληθεί, μαζί με τις αποδόσεις που αντιστοιχούν σε αυτήν.
Τι θα γίνεται όταν το παιδί γίνει 18 ετών
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο δικαιούχος θα αποκτά τον πλήρη έλεγχο των χρημάτων που έχουν συγκεντρωθεί στον λογαριασμό του.
Θα μπορεί να επιλέξει:
- Να κάνει ανάληψη ολόκληρου του ποσού.
- Να μεταφέρει τα χρήματα σε προσωπικό καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό.
- Να πραγματοποιήσει μερική ανάληψη και να μεταφέρει το υπόλοιπο σε λογαριασμό στο όνομά του.
Η ανάληψη ή η μεταφορά των κεφαλαίων μετά την ενηλικίωση δεν θα θεωρείται φορολογητέα πράξη, σύμφωνα με τις διατάξεις που περιγράφονται στο νομοσχέδιο.
Οι γονείς θα μπορούν, επίσης, να αλλάζουν πάροχο χωρίς να χάνεται η κρατική ενίσχυση ή οι φορολογικές απαλλαγές. Η μεταφορά θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός 10 εργάσιμων ημερών από την υποβολή πλήρους αιτήματος, χωρίς χρεώσεις ή ποινή πρόωρης εξόδου.
