«Η συνεπιμέλεια είναι ζήτημα ισότητας»: Μαμά εξηγεί γιατί ήταν ό,τι καλύτερο έκανε για την κόρη της μετά το διαζύγιο

Το ζήτημα της συνεπιμέλειας έχει έρθει στο προσκήνιο των συζητήσεων λόγω του επικείμενου νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης που αναδιαμορφώνει όλα όσα ίσχυσαν στο Οικογενειακό Δίκαιο. Μπορείτε να δείτε τις σχετικές προτεινόμενες αλλαγές πατώντας εδώ

Η νευροεπιστήμονας Χριστίνα Δάλλα, αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή και μέλος της νεοσύστατης Επιτροπής Ισότητας των Φύλων του ΕΚΠΑ  συνυπέγραψε από κοινού με 56 ακόμα γυναίκες ακαδημαϊκούς μια δημόσια επιστολή υπέρ της συνεπιμέλειας. «Θεωρούμε πως ο νέος νόμος προάγει την ισότητα των δύο φύλων, το πρωταρχικό φεμινιστικό πρόταγμα δηλαδή», λέει η ίδια. «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς η αποκλειστική φροντίδα και ευθύνη του παιδιού βοηθά μια γυναίκα στην επαγγελματική ή προσωπική της ζωή».

Με αφορμή την δική της περίπτωση συνεπιμέλειας, η κα Δάλλα που χώρισε με τον πρώην σύζυγό της όταν η κόρη τους ήταν πέντε ετών σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Καθημερινή αναφέρθηκε στο πώς λειτούργησε η από κοινού άσκηση επιμέλειας και πόσο ωφελήθηκε ψυχοσυναισθηματικά η κόρη της.

«Τυπικά, εγώ έχω την επιμέλεια. Το διαζύγιο ήταν συναινετικό και οι δικηγόροι δεν μας είχαν ενημερώσει για τη δυνατότητα συνεπιμέλειας».

Στη δική σας περίπτωση, όμως, η αποκλειστική επιμέλεια ουσιαστικά λειτουργεί ως συνεπιμέλεια.

Θα προτιμούσα η συνεπιμέλεια να ήταν και γραπτώς διατυπωμένη. Είμαι σίγουρη ότι το ίδιο θα ήθελε και ο μπαμπάς του παιδιού, απλώς δεν χρειάστηκε ποτέ να το αλλάξουμε.

Πριν από το διαζύγιο αφιερώνατε και οι δύο τον ίδιο χρόνο στην κόρη σας;

Ναι. Και ως παντρεμένοι ασχολούμασταν με το παιδί 50-50, είχαμε τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Δεν είχα ποτέ τη νοοτροπία ότι είμαι κάτι παραπάνω επειδή είμαι η μαμά. Ακόμα και όταν τη θήλαζα ίσχυε αυτό, γιατί ο μπαμπάς της με βοηθούσε πάρα πολύ. Αν δεν είχα την υποστήριξή του, δεν θα είχα κάνει ακαδημαϊκή καριέρα· είχα πάντα πολλή δουλειά, ταξίδια για συνέδρια. Ήξερα ότι το παιδί θα μείνει με τον μπαμπά του και ότι θα είναι και οι δυο τους μια χαρά.

Η κόρη σας σήμερα μοιράζει τον χρόνο της ισόποσα ανάμεσα σε εσάς και τον μπαμπά της;

Εναλλάξ. Ζει με τον καθένα μας μέρα παρά μέρα. Η ίδια μας το ζήτησε, ήθελε να μας βλέπει κάθε μέρα. Κάθε μήνα λοιπόν φτιάχνουμε ένα πρόγραμμα/εβδομάδα, που το δίνουμε και στο σχολείο. Με τον μπαμπά της μιλάμε και βρισκόμαστε, ενώ επικοινωνούμε και με μια εφαρμογή για γονείς (parenting application) που έχουμε στα κινητά μας.

Η εναλλασσόμενη κατοικία δυσκολεύει τα παιδιά;

Τα παιδιά θέλουν ένα προβλέψιμο πρόγραμμα, αλλά η μονότονη σταθερότητα συχνά τα κάνει να βαριούνται. Θέλουν να ξέρουν με ποιον θα είναι το Σαββατοκύριακο, ας είναι με τον άλλο γονιό το επόμενο, αν περνάνε καλά και στο δικό του περιβάλλον.
Ως νευροεπιστήμονας θεωρώ ότι αυτή η εναλλαγή μπορεί να επηρεάσει θετικά τον εγκέφαλο. Όσα περισσότερα ερεθίσματα έχουν τα παιδιά από το περιβάλλον τους, τόσο αυξάνεται η νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου τους. Και μεγαλώνοντας η γνωστική τους ευελιξία αυξάνεται και αναπτύσσουν περισσότερες δεξιότητες.  Τελικά γίνονται πιο ευπροσάρμοστα στις διάφορες καταστάσεις.Και όσον αφορά τους γονείς, υπάρχουν πολλές μελέτες που δείχνουν ότι και ο δικός τους εγκέφαλος αλλάζει και προσαρμόζεται, για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στον νέο ρόλο. Αλλά για να το καταφέρουν αυτό, χρειάζονται κοινό χρόνο, επαφή με τα παιδιά τους. Τι σχέση μπορείς να έχεις με το παιδί σου αν δεν το κοιμίζεις ποτέ, αν δεν το ταΐσεις, δεν το βοηθήσεις στα μαθήματα;

Πόσο βοήθησε την κόρη σας η συνεπιμέλεια ώστε να απορροφήσει πιο ήπια τους αναπόφευκτους κραδασμούς ενός διαζυγίου;

Νομίζω την καθησύχασε πολύ. Το άγχος των παιδιών είναι να μη χάσουν τους γονείς τους. Όταν συνειδητοποίησε ότι δεν υπάρχει τέτοιο ζήτημα, προσαρμόστηκε εύκολα. Ακούω κάποιους να μιλάνε για παιδιά-βαλιτσάκια που πηγαινοέρχονται μεταξύ των γονέων και γίνομαι έξαλλη. Η κόρη μου, 12 ετών πλέον, είναι ένα χαρούμενο, έξυπνο και δημιουργικό παιδί. Τον Δεκέμβριο, με αφορμή τη συζήτηση για τη συνεπιμέλεια, έφτιαξε ένα βιντεάκι που το ανέβασε και στο YouTube. Και μιλάει για την εμπειρία της, ότι είναι ωραίο να έχεις δύο σπίτια. Γιατί έχεις και δύο δωμάτια, διαφορετικού κιόλας στιλ (γελάει).

Ποια θεωρείτε ως σημαντικότερη αλλαγή που θα επιφέρει ο νέος νόμος;

Κανένα από τα δύο μέρη δεν θα αισθάνεται ανώτερο, πιο δυνατό. Αν ήξεραν όλοι, πριν ακόμα γίνουν γονείς, ότι μαμάδες και μπαμπάδες έχουν τα ίδια δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις, η γονεϊκή νοοτροπία θα ήταν πολύ υγιέστερη. Ο Αριστοτέλης είχε πει ότι ο νόμος καλείται να εκπαιδεύσει τους ανθρώπους σε νέα πράγματα. Η νομική κατοχύρωση της συνεπιμέλειας θα βοηθήσει τους γονείς να μην αντιμετωπίζουμε τα παιδιά μας ως δικές μας προεκτάσεις ή ιδιοκτησίες. Ότι εμείς ανήκουμε στα παιδιά μας και όχι τα παιδιά σε εμάς· αυτό πρέπει να καταλάβουμε.