Σήμερα ζήτησα από τον Ανδρέα να βγει έξω από την τάξη, δείχνοντας πρώτα εκείνον κι ύστερα την πόρτα, μ’ ένα βλέμμα τόσο αυστηρό που δεν άφηνε χώρο για δεύτερη κουβέντα.
– Μα δεν έκανα τίποτα, κυρία… Απολύτως τίποτα!
Τέντωσα ξανά το χέρι προς την έξοδο, χωρίς να απαντήσω στην ένστασή του, χωρίς να του προσφέρω ούτε μια εξήγηση που να μπορεί να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά μου. Ο Ανδρέας σηκώθηκε με σκυφτό κεφάλι και πέρασε ανάμεσα από τους συμμαθητές του, oι οποίοι παρακολουθούσαν σαστισμένοι, προσπαθώντας να καταλάβουν τι είχε συμβεί.
Συνέχισα το μάθημα από εκεί που το είχα σταματήσει. Κανείς δεν ζήτησε να μάθει περισσότερα, κανένα χέρι δεν σηκώθηκε για να με σταματήσει κι εγώ μπορούσα να προχωρήσω στην επόμενη άσκηση, έχοντας όμως αφήσει έναν μαθητή έξω από την τάξη.
Όταν τον φώναξα πάλι μέσα, αποκάλυψα αυτό που γνωρίζαμε μόνο οι δυο μας.
– Με τον Ανδρέα είχαμε συνεννοηθεί πριν πως θα τον βγάλω έξω. Ήξερε τι θα ακολουθούσε κι η διαμαρτυρία του ήταν κι αυτή μέρος του ρόλου του. Εσείς, όμως, πιστεύατε ότι συνέβαινε στ’ αλήθεια. Τι σκεφτήκατε όταν τον είδατε να φεύγει;
Τα παιδιά τα έχασαν και στην αίθουσα απλώθηκε μια τρομερή σιωπή, καθώς προσπαθούσαν να θυμηθούν όσα είχαν μόλις παρακολουθήσει. Είναι κάτι που κάνω αρκετές φορές – κι απ’ ότι μαθαίνω το κάνουν κι άλλοι εκπαιδευτικοί- και κάθε φορά η διαδικασία είναι πάντα καθηλωτική.
– Εγώ κοίταξα τους υπόλοιπους, αλλά αφού δεν έλεγε κανείς τίποτα, έμεινα κι εγώ σιωπηλός… πετάχτηκε ο Πέτρος.
– Κι αν ο καθένας κοιτούσε τον διπλανό του περιμένοντας ακριβώς το ίδιο, ποιος θα έπαιρνε τελικά τον λόγο;
Δεν ακούστηκε απάντηση. Κάποιοι χαμήλωσαν το βλέμμα, άλλοι στράφηκαν προς τον Ανδρέα κι εγώ άφησα λίγο χρόνο, γιατί εκείνη τη στιγμή είχαν περισσότερη σημασία οι σκέψεις τους από ο,τιδήποτε είχα ετοιμάσει να τους πω.
– Το αυστηρό μου ύφος μπορεί να σας δυσκόλεψε ν’ αντιδράσετε και θέλω να το συζητήσουμε κι αυτό. Σκεφτείτε όμως για λίγο έναν άνθρωπο που τον διώχνουν πραγματικά, ενώ προσπαθεί να εξηγήσει ότι δεν έφταιξε. Πριν φτάσει στην πόρτα, υπάρχουν γύρω του άνθρωποι που τον γνωρίζουν, που λίγο νωρίτερα κουβέντιαζαν μαζί του, που αύριο θα τον χαιρετήσουν ξανά. Τι μπορεί να περιμένει απ’ αυτούς εκείνες τις λίγες στιγμές;
Κοίταξα τον Ανδρέα και σκέφτηκα πόσο εύκολα θα μπορούσε να είχε προχωρήσει το μάθημα αν δεν τον καλούσα εγώ πίσω, πόσα πράγματα συνεχίζονται κανονικά για τους υπόλοιπους τη στιγμή που για έναν άνθρωπο όλα έχουν σταματήσει.
– Μπορεί να μη γνωρίζετε τι συνέβη, να φοβάστε ότι θα θυμώσω ή να μην προλαβαίνετε να βρείτε τις σωστές λέξεις. Μπορείτε όμως να ξεκινήσετε με μια ερώτηση και να μου δώσετε την ευκαιρία να εξηγήσω ή να ξανασκεφτώ την απόφασή μου. Κι αν η φωνή σας τρέμει, θα σας ακούσω κι έτσι.
Αυτό ήθελα να κρατήσουν από τη συζήτησή μας, ότι υπάρχει κάτι που μπορούν να κάνουν πριν χαθεί ο άλλος από μπροστά τους, ακόμη κι όταν αισθάνονται μικροί απέναντι σ’ εκείνον που αποφασίζει. Να ζητήσουν τον λόγο, να αναζητήσουν βοήθεια, να πλησιάσουν έπειτα τον συμμαθητή τους και να του δείξουν ότι κάποιος ενδιαφέρθηκε.
Γιατί κάποτε μπορεί να είμαστε εμείς που θα διασχίζουμε εκείνη την αίθουσα, κρατώντας μέσα μας μια σκέψη που κανείς δεν θέλησε ν’ ακούσει, κι ενώ θα απλώνουμε το χέρι στο πόμολο, μια φωνή από πίσω μας θα μας επιτρέψει επιτέλους να πάρουμε ανάσα.
— Μισό λεπτό, Μiss. Γιατί;
