Τα κορίτσια που εμβολιάστηκαν κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) στην ηλικία των 12 έως 13 ετών έχουν πλέον σχεδόν μηδενικό κίνδυνο να πεθάνουν από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας πριν από την ηλικία των 30 ετών, σύμφωνα με μια νέα μελέτη-ορόσημο.
Η έρευνα, η πρώτη του είδους της η οποία δημοσιεύθηκε στο The Lancet, δείχνει ότι οι θάνατοι από τη νόσο μειώθηκαν θεαματικά μετά την έναρξη του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού των μαθητριών στην Αγγλία το 2008. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μέχρι σήμερα περίπου 200 ζωές έχουν σωθεί χάρη στον εμβολιασμό.
Ένα ακόμη ιδιαίτερα ενθαρρυντικό εύρημα είναι ότι την περίοδο 2020-2024 δεν καταγράφηκε ούτε ένας θάνατος από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 24 ετών. Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο σε διάστημα πέντε συνεχόμενων ετών.
Με βάση τα στατιστικά στοιχεία πριν από την εφαρμογή του εμβολιασμού, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι χωρίς το εμβόλιο θα αναμένονταν περίπου 23 θάνατοι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.
«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό να σκεφτεί κανείς ότι ένα και μόνο εμβόλιο μπορεί να σχεδόν εξαλείψει έναν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου», δήλωσε ο καθηγητής Peter Sasieni, επικεφαλής της μελέτης και καθηγητής στο Queen Mary University of London.
Ο HPV ευθύνεται για το 99% των περιστατικών
Παρότι τα νέα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 3.300 νέες περιπτώσεις, γεγονός που τον κατατάσσει στη 14η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες.
Εκτιμάται ότι ο HPV, ένας ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής δερματικής επαφής κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα, ευθύνεται για το 99% αυτών των περιστατικών.
Οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV υποχωρούν από μόνες τους χωρίς να προκαλέσουν προβλήματα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις ο ιός προκαλεί αλλοιώσεις στα κύτταρα, οι οποίες μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο αρκετά χρόνια αργότερα.
Οι επιστήμονες αναμένουν ακόμη μεγαλύτερη μείωση των θανάτων
Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι οι θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας θα συνεχίσουν να μειώνονται τα επόμενα χρόνια, καθώς ολοένα και περισσότερα κορίτσια εμβολιάζονται και οι εμβολιασμένες γενιές μεγαλώνουν.
Ο οργανισμός Cancer Research UK, που χρηματοδότησε την έρευνα, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «ένα απίστευτο ορόσημο».
«Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι το εμβόλιο κατά του HPV είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας πριν ακόμη εμφανιστεί. Για πρώτη φορά, όμως, έχουμε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι σώζει ζωές», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, Michelle Mitchell.
«Αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου»
Ο καθηγητής Sasieni, ειδικός στην επιδημιολογία του καρκίνου, χαρακτηρίζει τη μείωση των θανάτων ως «την κορυφή του παγόβουνου».
«Καθώς οι γενιές που έχουν εμβολιαστεί μεγαλώνουν, θα δούμε ακόμη περισσότερες ζωές να σώζονται από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας», σημειώνει.
Παράλληλα, τονίζει ότι η νέα έρευνα αναδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να διατηρηθούν υψηλά τα ποσοστά εμβολιασμού, ώστε να προστατευθούν ακόμη περισσότεροι νέοι.
Ανησυχία για τη μείωση των εμβολιασμών
Η βρετανική κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας έως το 2040.
Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι τα ποσοστά εμβολιασμού βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα που θεωρούνται απαραίτητα.
Σύμφωνα με την UK Health Security Agency, το σχολικό έτος 2024-2025 είχε εμβολιαστεί μέχρι την ηλικία των 15 ετών το 76% των κοριτσιών στην Αγγλία. Το ποσοστό αυτό υπολείπεται σημαντικά του 90% που θεωρεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) απαραίτητο για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Η Michelle Mitchell υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση και οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να αναλάβουν άμεσα δράση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις κοινότητες όπου τα ποσοστά εμβολιασμού παραμένουν χαμηλά.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος παραμένει απαραίτητος
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι, παρά την υψηλή αποτελεσματικότητα του εμβολίου, οι γυναίκες ηλικίας 25 έως 64 ετών θα πρέπει να συνεχίσουν να συμμετέχουν στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Παράλληλα, από το 2019 το εμβόλιο κατά του HPV χορηγείται και στα αγόρια στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς προστατεύει και τα ίδια από μορφές καρκίνου που σχετίζονται με τον HPV, όπως ο καρκίνος του πρωκτού, του πέους, του στόματος και του φάρυγγα, ενώ συμβάλλει και στη μείωση της μετάδοσης του ιού.
Το βρετανικό Υπουργείο Υγείας χαρακτήρισε τα αποτελέσματα της μελέτης απόδειξη της «εξαιρετικής επίδρασης» του εμβολιασμού κατά του HPV και ανακοίνωσε ότι συνεχίζονται οι δράσεις για την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης, μεταξύ άλλων μέσω προγραμμάτων αναπλήρωσης των χαμένων εμβολιασμών στα κοινοτικά φαρμακεία. Παράλληλα, αποστέλλονται και κιτ αυτοληψίας HPV σε γυναίκες που δεν έχουν συμμετάσχει μέχρι σήμερα στον προληπτικό έλεγχο.
