Έχεις αναρωτηθεί ποτέ αν η εξυπνάδα σου είναι κληρονομιά από τη μητέρα ή τον πατέρα σου; Σύμφωνα με τις έρευνες, η απάντηση κλίνει προς τη μητέρα – χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ο πατέρας δεν έχει… τον ρόλο του.
Διαβάστε επίσης: Σχολεία: Έρχεται πενθήμερο ξεκούρασης για μαθητές και εκπαιδευτικούς
Γιατί η μητέρα έχει το «πάνω χέρι» στη νοημοσύνη
Η νοημοσύνη συνδέεται με τα Χ χρωμοσώματα. Οι γυναίκες έχουν δύο Χ, ενώ οι άνδρες μόνο ένα. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά είναι πιθανότερο να λάβουν περισσότερα «γονίδια ευφυΐας» από τη μητέρα.
Επιπλέον, σύμφωνα με το Independent (2019), πολλά γονίδια που σχετίζονται με προηγμένες γνωστικές λειτουργίες και κληρονομούνται από τον πατέρα, συχνά απενεργοποιούνται αυτόματα. Πρόκειται για τα λεγόμενα «εξαρτώμενα γονίδια» (conditioned genes), τα οποία εκδηλώνονται μόνο όταν προέρχονται από τον «σωστό» γονέα. Η νοημοσύνη φαίνεται να ανήκει σε αυτή την κατηγορία και να ενεργοποιείται κυρίως όταν μεταδίδεται από τη μητέρα.
Τι έδειξαν τα πειράματα σε ποντίκια
Εργαστηριακές μελέτες αποκάλυψαν εντυπωσιακά στοιχεία:
- Τα ποντίκια με περισσότερα μητρικά γονίδια είχαν μεγαλύτερους εγκεφάλους αλλά μικρότερα σώματα.
- Όσα είχαν περισσότερα πατρικά γονίδια, ανέπτυξαν μεγαλύτερα σώματα αλλά μικρότερους εγκεφάλους.
Παράλληλα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα πατρικά γονίδια συγκεντρώνονταν σε περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τα ένστικτα (τροφή, σεξ, επιθετικότητα). Αντίθετα, δεν βρέθηκαν πατρικά κύτταρα στον εγκεφαλικό φλοιό, εκεί όπου λαμβάνουν χώρα οι πιο σύνθετες γνωστικές λειτουργίες, όπως η σκέψη, ο συλλογισμός και η γλώσσα.
Η δύναμη της μητέρας στη νοημοσύνη του παιδιού
Μια μεγάλη έρευνα στη Γλασκώβη (12.686 νέοι, 14–22 ετών, από το 1994 και μετά) έδειξε ότι ο δείκτης νοημοσύνης της μητέρας είναι ο πιο αξιόπιστος προγνωστικός παράγοντας για τη νοημοσύνη των παιδιών.
Παρόλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η γενετική εξηγεί μόνο το 40-60% της νοημοσύνης. Το υπόλοιπο εξαρτάται από το περιβάλλον:
- την εκπαίδευση,
- τα ερεθίσματα,
- και κυρίως τη συναισθηματική στήριξη.
Μελέτες από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον έδειξαν ότι παιδιά με έντονη μητρική φροντίδα είχαν κατά μέσο όρο 10% μεγαλύτερο ιππόκαμπο, περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με μνήμη, μάθηση και διαχείριση του στρες.
Και ο ρόλος του πατέρα;
Αν και η γενετική συμβολή του πατέρα στη νοημοσύνη φαίνεται πιο περιορισμένη, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι άλλα χαρακτηριστικά, όπως η διαίσθηση, η συναισθηματική νοημοσύνη και η δημιουργικότητα, μπορούν να κληρονομηθούν από τον πατέρα και να ενισχύσουν έμμεσα το πνευματικό δυναμικό του παιδιού.
Η νοημοσύνη είναι ένα σύνθετο χαρακτηριστικό που διαμορφώνεται τόσο από τα γονίδια όσο και από το περιβάλλον. Η μητέρα φαίνεται να έχει ισχυρότερη βιολογική επίδραση, όμως και οι δύο γονείς συμβάλλουν με διαφορετικούς τρόπους στην ανάπτυξη του μυαλού και της προσωπικότητας ενός παιδιού.
