Από την 1η Ιανουαρίου 2027 σχεδιάζεται να τεθεί σε εφαρμογή στην Ελλάδα η απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ηλικιακούς περιορισμούς και μηχανισμούς επαλήθευσης, με στόχο την προστασία των ανηλίκων από την υπερβολική χρήση των social media και την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο.
Την παρουσίαση της κυβερνητικής πρωτοβουλίας έκαναν οι υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να συζητηθεί και να ψηφιστεί στη Βουλή την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026.
Η παρέμβαση αφορά πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούν αλγορίθμους εξατομίκευσης περιεχομένου, οι οποίοι μπορούν να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη παραμονή των χρηστών στις εφαρμογές. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι απαιτείται ένα σαφές πλαίσιο προστασίας, ώστε η ευθύνη να μην επιβαρύνει αποκλειστικά τους γονείς.
Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες του μέτρου
Το σχέδιο προβλέπει ηλικιακό όριο τα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θα υπάγονται στη ρύθμιση. Παράλληλα, εισάγεται υποχρέωση επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών, με αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών που θα πρέπει να είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η εφαρμογή του μέτρου τοποθετείται χρονικά στην 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ προβλέπεται συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς εποπτείας των ψηφιακών υπηρεσιών.
Ο Άκης Σκέρτσος υποστήριξε ότι η συζήτηση για την προστασία των παιδιών από τους αλγορίθμους έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό. Όπως ανέφερε, έχουν προηγηθεί πρωτοβουλίες όπως το Kids Wallet, αλλά και παρεμβάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Ο υπουργός τόνισε ότι η χρήση της τεχνολογίας μπορεί να είναι επωφελής για την εκπαίδευση, την ενημέρωση και την ψυχαγωγία. Ωστόσο, όπως είπε, χρειάζεται να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με την υπερβολική χρήση, τον διαδικτυακό εκφοβισμό και την έκθεση των παιδιών σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Kids Wallet: Πώς θα γίνεται η επιβεβαίωση ηλικίας
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να έχει η επαλήθευση ηλικίας μέσω ψηφιακών εργαλείων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται το Kids Wallet.
Σύμφωνα με την περιγραφή που παρουσίασε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, οι πλατφόρμες θα πρέπει να διαθέτουν μηχανισμούς ελέγχου, ιδιαίτερα όταν δεν μπορούν να διαπιστώσουν με ασφάλεια πόσο χρονών είναι ένας χρήστης.
Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί ώστε να μη χρειάζεται να κοινοποιείται απευθείας στις πλατφόρμες η ημερομηνία γέννησης του παιδιού. Αντί γι’ αυτό, το ψηφιακό εργαλείο θα μπορεί να παρέχει μια επιβεβαίωση για το αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Όπως εξήγησε ο υπουργός, σε περιπτώσεις όπου μια πλατφόρμα δεν είναι βέβαιη για την ηλικία του χρήστη, ενδέχεται να εμφανίζεται ένας κωδικός QR. Ο χρήστης θα τον σαρώνει μέσω του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet, ώστε να ολοκληρώνεται η διαδικασία ελέγχου.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει την έκθεση προσωπικών δεδομένων, διατηρώντας παράλληλα έναν αξιόπιστο μηχανισμό επαλήθευσης.
Τι γίνεται με τα VPN και την παράκαμψη των περιορισμών;
Μία από τις δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει το νέο σύστημα είναι η πιθανότητα παράκαμψης των περιορισμών μέσω VPN. Οι συγκεκριμένες υπηρεσίες μπορούν να εμφανίζουν διαφορετική χώρα σύνδεσης από εκείνη στην οποία βρίσκεται πραγματικά ο χρήστης.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαστεργίου, εξετάζεται η αξιοποίηση πρόσθετων ενδείξεων, όπως ο ελληνικός αριθμός κινητού τηλεφώνου, η γλώσσα του προγράμματος περιήγησης και η διεύθυνση IP. Τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να συμβάλλουν στον εντοπισμό περιπτώσεων που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Η αποτελεσματικότητα αυτών των μηχανισμών θα εξαρτηθεί από τον τρόπο εφαρμογής τους και από το αν οι πλατφόρμες θα μπορούν να εντοπίζουν αξιόπιστα τις προσπάθειες παράκαμψης.
Ποιες πλατφόρμες αναμένεται να επηρεαστούν
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, αρχικά στο επίκεντρο βρίσκονται το Instagram, το Facebook και το TikTok. Ο κατάλογος των υπηρεσιών, ωστόσο, δεν έχει παρουσιαστεί ως οριστικός και αναμένεται να διαμορφώνεται με βάση τα χαρακτηριστικά των πλατφορμών και το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία δεν αφορά συνολικά την πρόσβαση των παιδιών στο διαδίκτυο. Στόχος είναι να περιοριστεί η χρήση συγκεκριμένων υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως εκείνων που βασίζονται σε αλγορίθμους οι οποίοι προβάλλουν συνεχώς εξατομικευμένο περιεχόμενο.
Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι τα παιδιά θα πρέπει να εξακολουθήσουν να έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες που είναι χρήσιμες για τη μάθηση, την ενημέρωση και την καθημερινή επικοινωνία τους.
Άκης Σκέρτσος: Μεγαλύτερη ευθύνη για τις εταιρείες τεχνολογίας
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ανέφερε ότι βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι να μεταφερθεί μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις εταιρείες που λειτουργούν τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Όπως υποστήριξε, οι εταιρείες συλλέγουν δεδομένα για τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά των χρηστών, αξιοποιώντας τα για να προσαρμόζουν το περιεχόμενο που εμφανίζεται σε κάθε λογαριασμό. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να δημιουργεί αυξημένους κινδύνους για τους ανηλίκους, καθώς η ικανότητά τους να ελέγχουν τον χρόνο που περνούν στις εφαρμογές βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη.
Ο κ. Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η αυτορρύθμιση των εταιρειών δεν θεωρείται επαρκής και ότι απαιτείται συνδυασμός κρατικής παρέμβασης και ευρωπαϊκής συνεργασίας. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η πρωτοβουλία δεν αποτελεί συνολική αμφισβήτηση της τεχνολογίας, αλλά προσπάθεια να τεθούν όρια σε πρακτικές που ενδέχεται να επιβαρύνουν την ασφάλεια και την ευημερία των παιδιών.
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, να προωθήσει ένα από τα πρώτα αντίστοιχα εθνικά νομοθετικά πλαίσια στην Ευρώπη, σε συνεννόηση με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες.
Άδωνις Γεωργιάδης: Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη χρήση από ανηλίκους
Στις πιθανές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των social media στην ψυχική υγεία των παιδιών αναφέρθηκε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, παρουσιάζοντας στοιχεία ερευνών για τις συνήθειες των εφήβων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές γυμνασίου και λυκείου ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν μέσα κοινωνικής δικτύωσης μεταξύ 10 και 12 ετών. Παράλληλα, ένας στους τέσσερις αναφέρει υπερβολική χρήση, ενώ το 23% των 15χρονων αισθάνεται νευρικότητα ή ανασφάλεια όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.
Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμη σε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το 17% των παιδιών ηλικίας 11 έως 15 ετών έχει αντιμετωπίσει διαδικτυακή παρενόχληση. Επιπλέον, όπως είπε, ένας στους πέντε 15χρονους παραμελεί δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός και τα χόμπι εξαιτίας της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι η υπερβολική χρήση ψηφιακών υπηρεσιών δεν αφορά μόνο τους ανηλίκους. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι στις μικρές ηλικίες μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα παιδιά διαμορφώνουν ακόμη τις κοινωνικές τους σχέσεις και τις καθημερινές τους συνήθειες.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι υλοποιείται πρόγραμμα για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, με χρηματοδότηση από πόρους του ΕΣΠΑ. Όπως ανέφερε, έχει τεθεί σε λειτουργία και η τηλεφωνική γραμμή 1145, στην οποία μπορούν να απευθύνονται παιδιά, γονείς και ενήλικες για ζητήματα ψηφιακής εξάρτησης και άλλων εξαρτήσεων.
Τι προβλέπεται για τις παραβάσεις
Η προτεινόμενη ρύθμιση συνδέεται με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, γνωστό ως Digital Services Act (DSA). Η εφαρμογή της αναμένεται να βασιστεί στους αρμόδιους μηχανισμούς εποπτείας και στις κυρώσεις που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Όπως ανέφερε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, τα πρόστιμα βάσει του DSA μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο κανονισμός, να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας πλατφόρμας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η υποχρέωση τήρησης των ηλικιακών περιορισμών θα βαρύνει τις ίδιες τις εταιρείες και όχι αποκλειστικά τις οικογένειες, οι οποίες μέχρι σήμερα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εργαλεία γονικού ελέγχου.
Πότε αναμένεται να ξεκινήσει η εφαρμογή
Η ημερομηνία που έχει ανακοινωθεί για την έναρξη εφαρμογής του μέτρου είναι η 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ η ψήφιση του νομοσχεδίου έχει προγραμματιστεί, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, για τις 22 Οκτωβρίου 2026.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες για τις πλατφόρμες που θα περιλαμβάνονται στο μέτρο, οι διαδικασίες επαλήθευσης ηλικίας και ο τρόπος εποπτείας της εφαρμογής του.
Το κατά πόσο ο νέος «κόφτης» θα μπορέσει να περιορίσει αποτελεσματικά την έκθεση των παιδιών σε επιβλαβές περιεχόμενο θα εξαρτηθεί από την τεχνική εφαρμογή του, τη συμμόρφωση των εταιρειών και τη δυνατότητα αντιμετώπισης των προσπαθειών παράκαμψης των περιορισμών.
