Στο επίκεντρο τα οικογενειακά εισοδήματα που πλήττονται από τον πληθωρισμό
Νέα μέτρα στήριξης για οικογένειες με παιδιά επεξεργάζεται η κυβέρνηση, στο πλαίσιο των εξαγγελιών που αναμένεται να γίνουν στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το πακέτο παρεμβάσεων, που αφορά τον σχεδιασμό για το 2026, εστιάζει σε νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, με στόχο να μετριαστούν οι συνέπειες από τον υψηλό πληθωρισμό και το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Στην καρδιά των αλλαγών βρίσκεται η κλιμακωτή αύξηση του αφορολόγητου ορίου ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, καθώς και η ενίσχυση τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών μέσα από σειρά ρυθμίσεων που επηρεάζουν τόσο τη φορολογία όσο και τις προσλήψεις στο Δημόσιο.
Νέα αύξηση στο αφορολόγητο για οικογένειες με παιδιά
Από τις αρχές του 2024, το αφορολόγητο όριο έχει ήδη αυξηθεί για τους γονείς, μεταφραζόμενο σε έκπτωση φόρου 1.000 ευρώ ανά παιδί:
- 10.000 ευρώ για οικογένειες με ένα παιδί
- 11.000 ευρώ για δύο παιδιά
- 12.000 ευρώ για τρία παιδιά
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Οικονομικών, εξετάζονται σενάρια περαιτέρω αύξησης του αφορολόγητου, κυρίως για τα χαμηλά εισοδήματα και τους εργαζόμενους γονείς. Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται:
- προσαύξηση του αφορολόγητου ανά παιδί πέραν του τρίτου,
- ειδική φορολογική μεταχείριση για μονογονεϊκές οικογένειες και οικογένειες με παιδιά με αναπηρία,
- επανεξέταση των εκπτώσεων για έξοδα ενοικίου, φροντιστηρίων και ιατρικών δαπανών.
Φορολογική πίεση στις οικογένειες
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση για οικογένειες με παιδιά. Το 2024, η συνολική επιβάρυνση (φόροι και εισφορές) για έναν εργαζόμενο με δύο παιδιά φτάνει το 37,3% του μικτού μισθού, έναντι μέσου όρου 25,7% στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Παράλληλα, η χώρα μας κατατάσσεται τέταρτη σε περιορισμένη φορολογική ελάφρυνση για γονείς, σε σχέση με οικογένειες χωρίς παιδιά.
Στοχευμένες ελαφρύνσεις για εργασία και υγεία
Εξετάζονται επίσης μέτρα που ενισχύουν εργοδότες οι οποίοι στηρίζουν γονείς εργαζόμενους. Συγκεκριμένα, συζητούνται:
- αύξηση των φορολογικών εκπτώσεων για εργοδοτικές παροχές σε νέους γονείς,
- ενίσχυση κινήτρων προς επιχειρήσεις που προσφέρουν ευέλικτα ωράρια ή παιδική φροντίδα,
- νέα φοροαπαλλαγή για ιατρικές δαπάνες που αφορούν παιδιά και εφήβους.
Τα μέτρα αυτά αναμένεται να ενταχθούν σε πολυνομοσχέδιο το φθινόπωρο και να τεθούν σε εφαρμογή από το 2026.
Ισότιμη μεταχείριση για τρίτεκνους και πολύτεκνους
Παρεμβάσεις σχεδιάζονται και για τις οικογένειες με τρία παιδιά, με στόχο την εξίσωση με τις πολύτεκνες οικογένειες. Το βασικό σχέδιο περιλαμβάνει:
- ίσα δικαιώματα σε προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ για τρίτεκνους και πολύτεκνους,
- κατάργηση εισοδηματικών κριτηρίων για παροχές και φορολογικές ελαφρύνσεις,
- μόνιμη αναγνώριση της τριτεκνικής ιδιότητας, ακόμη κι αν τα παιδιά ενηλικιωθούν ή ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Η σχετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί εντός του καλοκαιριού. Σήμερα, οι τρίτεκνοι καλύπτουν το 12% των θέσεων του ΑΣΕΠ, ενώ οι πολύτεκνοι το 16%. Με τη νέα ρύθμιση, και οι δύο κατηγορίες θα έχουν ίση πρόσβαση στο σύνολο των θέσεων.
Η μονιμοποίηση της ιδιότητας αφορά περίπου 200.000 οικογένειες, πολλές από τις οποίες μέχρι σήμερα έχαναν προνόμια μόλις τα παιδιά ενηλικιώνονταν ή αποφοιτούσαν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Τι ακολουθεί
Οι τελικές προτάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέχρι τα τέλη Αυγούστου, ώστε να παρουσιαστούν από τον Πρωθυπουργό στη ΔΕΘ. Το Υπουργείο Οικονομικών θα αξιολογήσει την απόδοση των υπαρχόντων μέτρων και τις δυνατότητες του προϋπολογισμού, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση χωρίς δημοσιονομικές υπερβάσεις.
Οι αλλαγές εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος και ενίσχυσης της γεννητικότητας, με την υλοποίησή τους να εξαρτάται από τις προβλέψεις για την πορεία του ΑΕΠ και των δημόσιων εσόδων.
