Μαζί με τον υψηλό πυρετό και τη δυσκαμψία του αυχένα, το εξάνθημα της μηνιγγίτιδας είναι ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα που απαιτεί άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.
Η μηνιγγίτιδα είναι μία σοβαρή και δυνητικά επικίνδυνη για τη ζωή νόσος. Για τα παιδιά, τους εφήβους και τους ενήλικες που έχουν προσβοληθεί η άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο μπορεί να κάνει τη διαφορά στην έκβαση.
Τι είναι η μηνιγγίτιδα
Η μηνιγγίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορους μικροοργανισμούς, όπως ιοί και μύκητες, όμως οι πιο σοβαρές μορφές οφείλονται κυρίως σε βακτήρια. Ιδιαίτερα τα μηνιγγιτιδοκοκκικά βακτήρια αποτελούν τη συχνότερη αιτία του χαρακτηριστικού εξανθήματος.
Μηνιγγίτιδα: Αυτό είναι το χαρακτηριστικό σύμπτωμα στα παιδιά αλλά και τους ενήλικες
Τα βακτήρια αυτά είναι αρκετά διαδεδομένα και συνήθως δεν προκαλούν πρόβλημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, εισβάλλουν στον οργανισμό μέσω της μύτης και του λαιμού και μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή νόσο ή ακόμη και σε θάνατο. Παραμένει άγνωστο γιατί κάποιοι άνθρωποι νοσούν σοβαρά από ένα βακτήριο που για τους περισσότερους είναι ακίνδυνο.
Αφού περάσουν στον οργανισμό, τα βακτήρια εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος, πολλαπλασιάζονται γρήγορα και απελευθερώνουν τοξίνες. Οι τοξίνες αυτές προκαλούν βλάβες στα αγγεία και στα όργανα. Καθώς τα αγγεία καταστρέφονται, αίμα διαρρέει στους γύρω ιστούς, δημιουργώντας συχνά την εικόνα εξανθήματος στο δέρμα. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει πάντα.
Αυτά τα συμπτώματα πρέπει να σας υποψιάσουν για εκδήλωση μηνιγγίτιδας
Πώς μοιάζει το εξάνθημα της μηνιγγίτιδας
Σύμφωνα με τον φορέα ενημέρωσης για τη μηνιγγίτιδα, Meningitis Research Foundation, το εξάνθημα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της μηνιγγιτιδοκοκκικής μηνιγγίτιδας και σηψαιμίας, αλλά η εικόνα του μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο και από τύπο δέρματος σε τύπο δέρματος.
- Το πετεχειώδες εξάνθημα εμφανίζεται ως μικρές κόκκινες ή μωβ κουκκίδες, σαν τσιμπήματα.
- Το πορφυρικό εξάνθημα μοιάζει περισσότερο με μελανιές, με πιο εκτεταμένες κοκκινο-μωβ περιοχές.
Όταν το εξάνθημα εξελίσσεται γρήγορα, αποτελεί ένδειξη σοβαρής νόσου. Γονείς έχουν περιγράψει αυτή την εικόνα ως «σαν κάποιος να ζωγραφίζει το δέρμα με στυλό». Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Αρχικά μπορεί να εμφανιστούν λίγες μικρές κουκκίδες, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχεται όλο το σώμα. Οι πετέχειες έχουν διάμετρο 1–2 χιλιοστά και συχνά εμφανίζονται σε σημεία πίεσης, όπως εκεί όπου ακουμπά το λάστιχο των ρούχων ή της πάνας. Σε πιο σκούρο δέρμα μπορεί να είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν, αλλά φαίνονται συχνότερα σε παλάμες, πέλματα, κοιλιά, μέσα στο βλέφαρο ή στον ουρανίσκο.
Το «τεστ του ποτηριού»
Το λεγόμενο “glass test” είναι ένας τρόπος να ελέγξει κανείς το εξάνθημα. Πιέζοντας ένα διάφανο ποτήρι πάνω στο δέρμα:
- Αν το εξάνθημα εξαφανίζεται, πρόκειται για εξάνθημα που «ασπρίζει» (blanching).
- Αν δεν εξαφανίζεται, πρόκειται για μη blanching εξάνθημα, που σχετίζεται με μηνιγγίτιδα.
Το εξάνθημα μπορεί αρχικά να ξεκινήσει ως blanching, αλλά συνήθως εξελίσσεται σε μη blanching, δηλαδή δεν υποχωρεί με την πίεση.
Τι μπορεί να συμβεί καθώς εξελίσσεται
Καθώς η νόσος προχωρά, ο οργανισμός αντιδρά με έντονη πήξη του αίματος, εμποδίζοντας την οξυγόνωση των άκρων. Αυτό οδηγεί σε εκτεταμένες πορφυρικές βλάβες, που μοιάζουν με μεγάλες, σκούρες μελανιές.
Οι περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο είναι τα άκρα – χέρια και πόδια – αλλά και τα αυτιά, η μύτη ή τα χείλη. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η έλλειψη οξυγόνου μπορεί να προκαλέσει νέκρωση των ιστών, με αποτέλεσμα ουλές ή ακόμη και ακρωτηριασμό.
Τι γίνεται αν δεν υπάρχει εξάνθημα
Παρότι το εξάνθημα αποτελεί βασικό σύμπτωμα, δεν εμφανίζεται πάντα. Μπορεί να είναι ελάχιστο, άτυπο ή να απουσιάζει εντελώς.
Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς κάποιος μπορεί να είναι σοβαρά άρρωστος ακόμη και χωρίς εμφανές εξάνθημα.
Αν υπάρχουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε μηνιγγίτιδα ή σηψαιμία, πρέπει να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια – είτε υπάρχει εξάνθημα είτε όχι. Η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα και η έγκαιρη αντίδραση είναι καθοριστική.
Σε κάθε περίπτωση, οι παραπάνω συμβουλές είναι γενικές και μόνο ο παιδίατρος ή ο παθολόγος μπορούν να σας καθοδηγήσουν με ασφάλεια και εξατομικευμένα.
