Το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς έχασαν το Ηνωμένο Βασίλειο και ακόμη πέντε ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αυξημένη μετάδοση της νόσου σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στις υγειονομικές αρχές.
Όπως δήλωσε εκπρόσωπος του ΠΟΥ Ευρώπης στο Medical News Today, οι επιδημίες ιλαράς και άλλων ασθενειών που προλαμβάνονται μέσω εμβολιασμού συνιστούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, μαζί με την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά και άλλες αναδυόμενες υγειονομικές προκλήσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα μεγάλα κενά ανοσίας, τα οποία προκύπτουν από τη μειωμένη εμβολιαστική κάλυψη, οδήγησαν σε αναζωπύρωση της ιλαράς και άλλων προλήψιμων νοσημάτων το 2024, με αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των χωρών που είχαν καταφέρει να επιτύχουν ή να διατηρήσουν την εξάλειψη της νόσου.
Οι έξι χώρες που έχασαν το καθεστώς εξάλειψης
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Εξάλειψη της Ιλαράς και της Ερυθράς (RVC), έξι ευρωπαϊκές χώρες – ποσοστό που αντιστοιχεί στο 11% των κρατών της περιοχής – επανεμφάνισαν συνεχιζόμενη μετάδοση της ιλαράς, γεγονός που οδήγησε στην απώλεια του σχετικού καθεστώτος.
Οι χώρες αυτές είναι:
- Αρμενία
- Αυστρία
- Αζερμπαϊτζάν
- Ισπανία
- Ηνωμένο Βασίλειο
- Ουζμπεκιστάν
Η RVC υπογραμμίζει ότι ορισμένα από τα κράτη αυτά διαθέτουν οργανωμένα και μακροχρόνια προγράμματα εμβολιασμού, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ισχυρότερη πολιτική βούληση και αυξημένη χρηματοδότηση τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Όπως δήλωσε ο Hans Henri P. Kluge, MD, Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, το 2024 καταγράφηκαν πάνω από 125.000 κρούσματα ιλαράς, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2023. «Δεν πρόκειται απλώς για στατιστικά στοιχεία, αλλά για εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες που βιώνουν την αγωνία της ασθένειας παιδιών, η οποία θα μπορούσε να είχε προληφθεί», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου το 2025.
Η μείωση των εμβολιασμών στο επίκεντρο των ανησυχιών
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, μια χώρα θεωρείται ότι έχει εξαλείψει την ιλαρά όταν διατηρεί εμβολιαστική κάλυψη τουλάχιστον 95% με δύο δόσεις του εμβολίου MMR. Ωστόσο, στην Ευρώπη, η κάλυψη αυτή μειώθηκε από 92% το 2019 σε 91% το 2024.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το συνολικό ποσοστό εμβολιασμού με MMR ανέρχεται στο 84,5%, με το χαμηλότερο ποσοστό να καταγράφεται στην Αγγλία (83,9%). Από την 1η Ιανουαρίου 2025, έχουν καταγραφεί 957 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς στην Αγγλία.
Ο Οργανισμός Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UK HSA) καλεί τους γονείς να εμβολιάσουν όλα τα παιδιά, επισημαίνοντας ότι το 99% όσων έχουν λάβει και τις δύο δόσεις του εμβολίου MMR προστατεύονται από την ιλαρά και την ερυθρά. Η πρώτη δόση χορηγείται στους 12 μήνες και η δεύτερη στους 18 μήνες, ενώ δυνατότητα εμβολιασμού έχουν και μεγαλύτερα παιδιά ή ενήλικες που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους.
Τι πρέπει να γνωρίζετε για την ιλαρά
Η ιλαρά είναι εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος, με τα πρώτα συμπτώματα να εμφανίζονται συνήθως 7 έως 14 ημέρες μετά τη μόλυνση. Αυτά περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, ρινική καταρροή και ερεθισμό στα μάτια.
Λίγες ημέρες αργότερα, μπορεί να εμφανιστούν χαρακτηριστικές λευκές κηλίδες στο στόμα (κηλίδες Koplik), ενώ ακολουθεί εξάνθημα που ξεκινά από το πρόσωπο και εξαπλώνεται σταδιακά σε όλο το σώμα. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο πυρετός μπορεί να ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Ο εμβολιασμός με το MMR παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης και προστασίας από την ιλαρά, συμβάλλοντας καθοριστικά στον περιορισμό της διασποράς της νόσου.
