Για ποιο λόγο τελικά θέλουν ανοιχτά τα σχολεία;

Η συζήτηση ως προς το άνοιγμα των σχολείων είναι μεγάλη, με υποστηρικτές και από τις δυο πλευρές. Πριν καταλήξουμε όμως στο αν πρέπει ή όχι να ανοίξουν τα σχολεία, νομίζω είναι σημαντικό να δούμε από ποια σκοπιά κοιτάζουμε το θέμα ή τουλάχιστον ποια από τις πολλές παραμέτρους έχει προτεραιότητα αυτή τη στιγμή.

Υπάρχει η υγειονομική παράμετρος, οι γνώσεις μου πάνω στην οποία δεν είναι πολλές. Ενημερώνομαι στο βαθμό που μπορώ. Έχουμε ακούσει αρκετά αντιφατικά πράγματα, από το ότι τα παιδιά είναι μια κινούμενη βόμβα για τη μετάδοση του ιού μέχρι το ότι τα παιδιά δεν κολλάνε. Υπάρχουν ανησυχητικές εξελίξεις από την Αγγλία, και στη Γερμανία φαίνεται το σχέδιο του ανοίγματος να μη λειτούργησε αποτελεσματικά ως προς τη διασπορά του ιού.

Επίσης, δεν είναι λίγα τα παιδιά που ανήκουν τα ίδια σε ευπαθή ομάδα ή οι γονείς τους.

Δεν είναι λίγοι αντίστοιχα και οι εκπαιδευτικοί που είναι σε ηλικία αυξημένου ρίσκου ή που πάσχουν από κάποια υποκείμενα νοσήματα. Αυτά τα άτομα πώς θα προστατευτούν; Κι αν ακόμα διατηρηθεί η τηλέ- εκπαίδευση για τα παιδιά αυτά, με τους εκπαιδευτικούς τι θα γίνει; Κι αν πάρουν ειδική άδεια, θα αντικατασταθούν και από ποιους; Αν κρίνουμε από τις προσλήψεις των γιατρών μάλλον δεν μπορούμε να ποντάρουμε εκεί. Όχι πως θα είχε και νόημα να αναλάβει ένας δάσκαλος νέος μια τάξη που επιστρέφει μετά από μια τέτοια κατάσταση και που σε λίγες βδομάδες θα την αφήσει, έτσι κι αλλιώς. Εκτός κι αν αυτό που θέλουμε από τους δασκάλους είναι να αναλάβουν τη φύλαξη των παιδιών.

Κι εδώ ερχόμαστε στη δεύτερη παράμετρο, την οικονομική. Τώρα που στόχος είναι η επανεκκίνηση της οικονομίας, τα παιδιά δυσκολεύουν τα πράγματα.

Οπότε τίθεται το ερώτημα, αν το κράτος θέλει ανοιχτά σχολεία για να πάψει η άδεια ειδικού σκοπού και να επιστρέψει όλο το εργατικό δυναμικό πίσω. Με δεδομένο ότι τα ΚΔΑΠ είναι κλειστά και οι παππούδες ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες που χρειάζεται να προστατευτούν, βρίσκονται πολλοί γονείς με δεμένα χέρια, που δε θα έχουν άλλη επιλογή πέραν της άδειας αυτής. Αν ο λόγος που το κράτος θέλει ανοιχτά σχολεία, αφορά την οικονομία και τις εργασιακές συνθήκες, χρειάζεται να το ξέρουμε, για να υπάρχει και η αντίστοιχη ευθύνη πίσω από την απόφαση.

Δεν υποτιμώ κανέναν από τους παραπάνω παράγοντες, είναι σημαντικοί και μας αφορούν όλους. Θα ήθελα, όμως, να δηλωθεί καθαρά ότι ο λόγος που ανοίγουν τα σχολεία είναι αυτός, η επανεκκίνηση της οικονομίας δηλαδή, ακόμα κι αν αφήνει εκτεθειμένη την κοινωνία. Είναι τίμιο και επίσης μας οδηγεί στην παραδοχή ότι πιθανότατα δεν είναι ό,τι πιο συμφέρον για τα ίδια τα παιδιά, πράγμα που ίσως μας κάνει να μεριμνήσουμε καλύτερα ως προς αυτό που χρειάζονται τα παιδιά αυτή τη στιγμή.

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη αναδύεται ξανά το διαχρονικό ερώτημα.

Ποιο σκοπό εξυπηρετεί το σχολείο τελικά;

Τη φύλαξη των παιδιών, την προετοιμασία για τις πανελλήνιες που κάθε χρόνο προσπαθούμε να τα πείσουμε πως δεν είναι το τέλος του κόσμου, αλλά σε κάθε ευκαιρία φερόμαστε σαν να είναι πράγματι το τέλος του κόσμου, ή τη διαμόρφωση της προσωπικότητας τους μέσα από την κοινωνικοποίηση, τη γνώση και τις σχέσεις της κοινότητας; Χρειάζεται το ίδιο το κράτος πρώτα από όλα να απαντήσει για να αναλάβει την ευθύνη της επιλογής αυτής, γιατί τα θέματα που προκύπτουν δεν είναι λίγα ούτε ασήμαντα.

Στα σχολεία που ξέρουμε έτσι κι αλλιώς πως οι υποδομές είναι προβληματικές και ελλιπείς, που παιδιά κάναν μέχρι τώρα μάθημα σε βοηθητικές αίθουσες στημένες στους διαδρόμους του κτιρίου, σε τάξεις που το υπουργείο θέλει να αυξήσει των αριθμών των μαθητών, πώς θα τηρηθούν τα μέτρα προστασίας; Τι ρεαλιστική πρόβλεψη έχει υπάρξει;

Θέλουμε την επιστροφή στα θρανία και βρίσκουμε εμπνευσμένες τις εικόνες παιδιών με καπέλα ελικόπτερα για να κρατούν την απόσταση ασφαλείας. Τα περισσότερα από τα παιδιά που θέλουν να επιστρέψουν στο σχολείο είναι γιατί τους έλλειψαν οι φίλοι τους και είναι εκεί ακριβώς που θα χρειαστεί να βιώσουν την σκληρότητα αυτής της συνθήκης.

Υπάρχει αλήθεια η ανάγκη να υποστούν τα παιδιά όλη αυτή τη διαδικασία;

Η διάχυτη αίσθηση του φόβου που θα εισπράττουν προφανώς από τους δασκάλους με την τόσο μεγάλη ευθύνη που θα έχουν και οι ίδιοι, οι σχεδόν ψυχαναγκαστικές διαδικασίες καθαρισμού, που θα χρειάζεται να είναι μάλλον συνεχείς μιας και θα συνυπάρχουν τόσα παιδιά μαζί, οι απαγορεύσεις για το παιχνίδι, η στέρηση της σωματικής επαφής που τα βοηθά να ρυθμιστούν συναισθηματικά, τι αντίκτυπο μπορεί να έχουν στην ψυχική υγεία των παιδιών; Και πόσο πραγματικά μπορείς να βάλεις τέτοια όρια σε παιδιά 7 – 8 χρονών, στις υπάρχουσες δομές και με το υπάρχον εκπαιδευτικό προσωπικό; Κι αν μπορούμε να το αποφύγουμε όλο αυτό γιατί επιμένουμε;

Ξέρουμε πια ότι παιδιά στρεσαρισμένα δεν μπορούν να αφομοιώσουν γνώση, και δεν μπορώ να φανταστώ καμιά επιστροφή αυτή τη στιγμή στο σχολείο που δε θα κάνει παιδιά, εκπαιδευτικούς και γονείς να αγχώνονται.

Αν ο στόχος είναι η κάλυψη της ύλης, είναι δεδομένο πως θα στεφθεί από αποτυχία. Μέχρι τα παιδιά να μπουν σε ρυθμό, θα έρθει και η ώρα να κλείσουν πάλι. Αλλά θα έχουμε πει ότι βγήκε η ύλη και θα έχουμε αποδείξει για άλλη μια φορά τους ρηχούς παιδαγωγικούς μας στόχους.

Αν πραγματικά, η έγνοια για το άνοιγμα των σχολείων αφορούσε τα παιδιά, τότε θα υπήρχε σχεδιασμός που η υπόλοιπη διδακτέα ύλη θα ήταν το τελευταίο που θα μας απασχολούσε. Θα υπήρχε φροντίδα για να βοηθήσουμε τα παιδιά να επεξεργαστούν όλο αυτό που βίωσαν, καλώντας μικρές ομάδες παιδιών για λίγες ώρες στο σχολείο. Θα υπήρχε προγραμματισμός στο να καθοδηγηθούν τα παιδιά ως προς τους κανόνες υγιεινής που χρειάζεται γενικά να ακολουθούν, να τους δοθεί ο χώρος να κάνουν ερωτήσεις και να πάρουν απαντήσεις για όσα τα απασχολούν γύρω από το θέμα και που πολλοί γονείς μπορεί να μην είναι σε θέση να διαχειριστούν.

Καταλαβαίνω ότι είναι ένα σύνθετο ζήτημα και ούτε είναι η θέση μου να δώσω την κατάλληλη λύση. Ωστόσο ως γονιός και ως πολίτης θα ήθελα να ξέρω τη λογική και τις προτεραιότητες πίσω από την απόφαση αυτή. Για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας.

Φιλιώ Κατσαρού

Εκπαιδεύτρια γονέων, Ειδικός Θεραπευτικού παιχνιδιού & Εκ. Προσωποκεντρική Σύμβουλος ψυχικής υγείας