Τρίτη 17 Νοεμβρίου, 04:57
Array
(
    [category] => Αποδράσεις - Ταξίδια
    [link] => https://www.infokids.gr/category/psychagogia/apodraseis-taksidia/
    [id] => 67
)

Γιατί μερικά παιδιά θυμούνται απίστευτες λεπτομέρειες από την ηλικία των 3 ετών – Τι εξηγούν οι ειδικοί

Μια ηλικία που οι περισσότεροι θεωρούμε ότι χάνεται στη «θολούρα» των πρώτων χρόνων μπορεί τελικά να αφήσει πολύ συγκεκριμένες αναμνήσεις. Οι επιστήμονες εξηγούν τι συμβαίνει με τις πρώτες αναμνήσεις των παιδιών.

«Το θυμάμαι από τότε που ήμουν μικρός…»

Κάποια παιδιά μπορούν να περιγράψουν με εντυπωσιακές λεπτομέρειες ένα περιστατικό που συνέβη όταν ήταν μόλις 3 ή 4 ετών. Θυμούνται ένα σπίτι, ένα πρόσωπο, ένα παιχνίδι, μια εκδρομή ή ακόμη και κάτι που τους προκάλεσε έντονο συναίσθημα.

Και κάπου εδώ γεννιέται το ερώτημα: Πόσο νωρίς αρχίζουν πραγματικά να δημιουργούνται οι αναμνήσεις που κρατάμε για χρόνια;

Η επιστήμη έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα απάντηση.

Η ηλικία των 3 ετών είναι ένα σημαντικό σημείο

Οι έρευνες για τη λεγόμενη παιδική αμνησία (childhood amnesia) δείχνουν ότι οι ενήλικες συνήθως δυσκολεύονται να ανακαλέσουν γεγονότα από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Κατά μέσο όρο, οι πρώτες αυτοβιογραφικές αναμνήσεις των ενηλίκων τοποθετούνται περίπου στην ηλικία των 3-4 ετών.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα παιδί κάτω των 3 ετών δεν μπορεί να θυμάται.

Έρευνες έχουν δείξει ότι ακόμη και πολύ μικρά παιδιά μπορούν να συγκρατήσουν πληροφορίες για συγκεκριμένα γεγονότα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι πρώιμες αναμνήσεις δεν παραμένουν απαραίτητα προσβάσιμες για πάντα.

Το πιο παράξενο εύρημα: τα παιδιά μπορεί να θυμούνται και μετά να ξεχνούν

Σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διαχρονική μελέτη, ερευνητές μίλησαν με παιδιά όταν ήταν περίπου 3 ετών για συγκεκριμένα γεγονότα που είχαν ζήσει.

Στη συνέχεια τα ξαναρώτησαν αρκετά χρόνια αργότερα.

Τα παιδιά ηλικίας 5, 6 και 7 ετών μπορούσαν να θυμηθούν τουλάχιστον το 60% των γεγονότων που είχαν συζητήσει όταν ήταν 3 ετών. Όταν όμως έφτασαν στην ηλικία των 8 και 9 ετών, το ποσοστό των αναμνήσεων που μπορούσαν να ανακαλέσουν έπεσε κάτω από 40%.

Με άλλα λόγια, μια ανάμνηση μπορεί να υπάρχει στην παιδική ηλικία και αργότερα να γίνει πολύ πιο δύσκολο να ανακληθεί.

Και αυτό είναι ένα από τα παράδοξα της ανθρώπινης μνήμης.

Γιατί κάποια παιδιά θυμούνται περισσότερα;

Δεν υπάρχει μία και μοναδική απάντηση.

Η ανάπτυξη της αυτοβιογραφικής μνήμης συνδέεται με το πώς το παιδί μαθαίνει να οργανώνει τα γεγονότα της ζωής του και να τα περιγράφει ως προσωπικές ιστορίες.

Και εδώ φαίνεται να παίζει ρόλο και η συζήτηση με τους γονείς.

Όταν οι γονείς συζητούν με το παιδί για γεγονότα που έχουν συμβεί, το βοηθούν να τα τοποθετήσει σε ένα πλαίσιο: τι έγινε, ποιος ήταν εκεί, πώς ένιωσε και τι συνέβη στη συνέχεια.

Μελέτη έδειξε ότι ο τρόπος με τον οποίο η μητέρα ενθάρρυνε το παιδί να συμμετέχει στην αφήγηση ενός γεγονότος στην ηλικία των 3 ετών συνδεόταν με το πόσες πληροφορίες μπορούσε να αναφέρει το παιδί αργότερα για εκείνο το γεγονός.

Γι’ αυτό το «θυμάσαι τότε που…» έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο νομίζουμε

Ένα παιδί μπορεί να μη θυμάται μόνο του όλες τις λεπτομέρειες ενός παλιού περιστατικού.

Όταν όμως ένας γονιός το βοηθά να το ξαναφέρει στη μνήμη του, η συζήτηση μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση και πλαίσιο για την ανάμνηση.

«Θυμάσαι τότε που πήγαμε στη θάλασσα και έχασες το κόκκινο κουβαδάκι σου;»

«Θυμάσαι που ήσουν τριών και είχαμε πάει εκείνο το ταξίδι;»

«Τι θυμάσαι από εκείνη τη μέρα;»

Αυτές οι συζητήσεις δεν είναι απλώς ένας τρόπος να περάσει η ώρα.

Βοηθούν το παιδί να αφηγείται την προσωπική του ιστορία.

Και οι λεπτομέρειες έχουν τη δική τους σημασία

Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά μπορούν ήδη από πολύ μικρή ηλικία να διαθέτουν μορφές επεισοδιακής μνήμης, δηλαδή να συγκρατούν στοιχεία συγκεκριμένων γεγονότων. Ωστόσο, η λεκτική περιγραφή αυτών των αναμνήσεων γίνεται πιο πλούσια και σύνθετη όσο μεγαλώνουν.

Έτσι, ένα παιδί μπορεί να έχει μια ανάμνηση από τα 3 του χρόνια, αλλά να μην μπορεί να την αφηγηθεί με τον ίδιο τρόπο στα 3, στα 6 ή στα 10.

Η μνήμη δεν είναι μια φωτογραφία αποθηκευμένη στο μυαλό.

Εξελίσσεται μαζί με το παιδί.

Το παιδί σας μπορεί να ξεχάσει πολλές λεπτομέρειες – αλλά όχι απαραίτητα το συναίσθημα

Αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο κομμάτι.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποια ακριβώς στιγμή θα γίνει μια «μεγάλη» ανάμνηση για το παιδί μας.

Μπορεί να είναι ένα ταξίδι.

Μπορεί να είναι μια γιορτή.

Μπορεί να είναι μια απλή Κυριακή στο σπίτι.

Μπορεί να είναι μια αγκαλιά μετά από μια δύσκολη μέρα.

Και μπορεί σε λίγα χρόνια να μη θυμάται όλες τις λεπτομέρειες.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι εμπειρίες των πρώτων χρόνων δεν έχουν σημασία.

Γιατί η παιδική ηλικία δεν αποθηκεύεται στο μυαλό σαν ένα άλμπουμ φωτογραφιών. Χτίζεται σταδιακά μέσα από εμπειρίες, συζητήσεις, πρόσωπα και συναισθήματα.

Και ίσως αυτός είναι ένας καλός λόγος να μην ανησυχούμε τόσο για το αν το παιδί θα θυμάται το κάθε παιχνίδι ή την κάθε εκδρομή.

Αρκεί να είναι εκεί.

Διαβάστε επίσης:

Σχολικές εκδρομές: Τι αλλάζει από τη νέα χρονιά – Νέοι κανόνες για κινητά, ασφάλεια και συνοδούς

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Διαγωνισμός για φοιτητές με έπαθλο ταξίδι στις Βρυξέλλες

Ροή Ειδήσεων