Από τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης στη σχολική τάξη μέχρι την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων, την κριτική σκέψη και τον ρόλο του εκπαιδευτικού, η ημερίδα του Infokids άνοιξε μια ουσιαστική συζήτηση για το μέλλον της μάθησης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ίδιοι οι μαθητές, οι οποίοι έδειξαν ότι γνωρίζουν ήδη την τεχνολογία, αξιοποιούν τις δυνατότητές της, αλλά έχουν και ξεκάθαρη άποψη για τα όριά της.
«Δεν θέλουμε ρομπότ για δάσκαλο, θέλουμε άνθρωπο». Η φράση μιας μαθήτριας που συμμετείχε στο πάνελ των παιδιών ήταν ίσως από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ημερίδας του Infokids με θέμα «Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση: Η νέα συνθήκη», που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, στο Public Συντάγματος.
Μέσα σε λίγες λέξεις, η μαθήτρια έθεσε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα την εκπαιδευτική κοινότητα: σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εξηγεί μαθηματικά, να διορθώνει κείμενα, να απαντά σε ερωτήσεις και να υποστηρίζει τη μελέτη, ποια είναι η θέση του ανθρώπου που βρίσκεται απέναντι από τους μαθητές μέσα στην τάξη;
Αυτό ήταν και ένα από τα βασικά ερωτήματα που διαπέρασαν τη συζήτηση στην ημερίδα, την οποία διοργάνωσε το Infokids με την ευγενική χορηγία του The American College of Greece, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι μαθητές, εκπαιδευτικούς, πανεπιστημιακούς, εκπροσώπους της τεχνολογίας και ειδικούς της ψυχικής υγείας.
Η ανταπόκριση του κοινού και ο διάλογος που αναπτύχθηκε επιβεβαίωσαν πόσο επίκαιρο είναι το θέμα για τις οικογένειες και την εκπαιδευτική κοινότητα. Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκεται ήδη στην καθημερινότητα των παιδιών και η συζήτηση για τον ρόλο της στην εκπαίδευση αποκτά πλέον επείγοντα χαρακτήρα.
Οι μαθητές πήραν πρώτοι τον λόγο και είχαν πολλά να πουν
Η ημερίδα ξεκίνησε με έναν διαφορετικό τρόπο. Πριν μιλήσουν οι ειδικοί, τον λόγο πήραν οι μαθητές, για να περιγράψουν τη δική τους σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πώς χρησιμοποιούν τα εργαλεία AI στη μελέτη τους; Πόσο εμπιστεύονται τις απαντήσεις που λαμβάνουν; Μπορούν να ξεχωρίσουν μια σωστή πληροφορία από μια λανθασμένη; Και τι πιστεύουν για το ενδεχόμενο η Τεχνητή Νοημοσύνη να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στη σχολική τάξη;
Στη συζήτηση έλαβαν μέρος οι μαθητές:
- Ιακώβη Τουσέρτ, 8 ετών
- Έβελυν Σιδερίδη, 9 ετών
- Κασσάνδρα Αναγνώστη, 8 ετών
- Γιώργος Σουλιώτης, 13 ετών
- Σπύρος Σπηλιωτόπουλος, 16 ετών &
- Ειρήνη Κοντογιάννη, 16 ετών
Οι απαντήσεις τους είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ανέδειξαν μια γενιά που έχει ήδη εξοικειωθεί με τα νέα τεχνολογικά εργαλεία και αναγνωρίζει τις δυνατότητές τους. Τα παιδιά μίλησαν για τη χρήση της AI στην αναζήτηση πληροφοριών, στην κατανόηση δύσκολων εννοιών και στην προετοιμασία των σχολικών εργασιών τους, δείχνοντας παράλληλα ότι αντιλαμβάνονται την ανάγκη να ελέγχουν όσα τους παρουσιάζει.
Η διασταύρωση των πληροφοριών, η αξιοπιστία των απαντήσεων και ο κίνδυνος να συνηθίσουν σε έτοιμες λύσεις ήταν ζητήματα που αναδείχθηκαν μέσα από τη συζήτηση.
Εκείνο που ξεχώρισε ήταν ότι τα παιδιά δεν προσέγγισαν την Τεχνητή Νοημοσύνη μόνο μέσα από τις ευκολίες που τους προσφέρει. Έδειξαν να αντιλαμβάνονται ότι η μάθηση απαιτεί προσωπική προσπάθεια, κατανόηση και κριτική σκέψη.
Και όταν η συζήτηση έφτασε στον ρόλο του δασκάλου, η τοποθέτηση μιας μαθήτριας ήταν απολύτως σαφής: «Δεν θέλουμε ρομπότ για δάσκαλο, θέλουμε άνθρωπο».
Μια φράση που έδωσε στη συνέχεια αφορμή για προβληματισμό και στους ενήλικους ομιλητές.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη μπει στην τάξη. Πώς αλλάζει η μάθηση;
Μετά το πάνελ των μαθητών, το βήμα δόθηκε στους συνομιλητές μας, οι οποίοι εκπροσωπούσαν πολλούς χώρους και εργασιακά περιβάλλοντα και συνέβαλαν ώστε η συζήτηση να ανοίξει πολλά θέματα και να γίνουν σημαντικές επισημάνσεις. Μαζί μας σε αυτή την ημερίδα είχαμε τους:
- Ευγενία Μπόζου, Head of Government Affairs and Public Policy, Google Greece, Cyprus and Malta
- Βασίλειο Βλασερό, επίκουρο καθηγητή στο Deree – The American College of Greece και συντονιστή του προγράμματος Business Analytics. Είναι επίσης επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Πειραματικών Οικονομικών, Fintech και Αναλυτικής
- Γιώργο Χριστόπουλο, εκπαιδευτικό και πρόεδρο της ΟΙΕΛΕ
- Στέλλα Λιουδάκη, καθηγήτρια Πληροφορικής, Λεόντειος Νέας Σμύρνης
- Ισίδωρο Σιδερίδη, συνιδρυτή της AI Academy
- Νίκο Μωραΐτάκη, CEO Workable &
- Ιωάννα Θεοδωρακοπούλου, Ψυχολόγο, MSc Συμβουλευτική Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια
Η ΤΝ είναι ήδη μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας
Ο Βασίλειος Βλασερός, επίκουρος καθηγητής στο Deree – The American College of Greece και συντονιστής του προγράμματος Business Analytics, μίλησε για την παρουσία της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία, μεταφέροντας και τη δική του εμπειρία από την πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Όπως εξήγησε, η AI έχει ήδη επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές και οι φοιτητές αναζητούν πληροφορίες, προετοιμάζουν εργασίες και προσεγγίζουν τη γνώση. Παράλληλα, όμως, οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν τρόπους να διαπιστώνουν αν οι μαθητές έχουν πραγματικά κατανοήσει όσα διδάσκονται και να τους βοηθούν να εμβαθύνουν.
Η συζήτηση επεκτάθηκε έτσι σε ένα από τα σημαντικότερα παιδαγωγικά ζητήματα της εποχής: πώς αξιολογείται η γνώση όταν ένας μαθητής έχει στη διάθεσή του εργαλεία που μπορούν να συντάξουν ένα κείμενο, να λύσουν μια άσκηση ή να οργανώσουν μια ολόκληρη εργασία μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα;
Η δυνατότητα παραγωγής μιας σωστής απάντησης δεν εξασφαλίζει από μόνη της ότι ο μαθητής έχει κατανοήσει το αντικείμενο. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία, τόσο στην καθοδήγηση όσο και στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης.
Ο δάσκαλος παραμένει αναντικατάστατος
Στη σημασία της ανθρώπινης παρουσίας μέσα στη σχολική τάξη στάθηκε και ο Γιώργος Χριστόπουλος, εκπαιδευτικός και πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ, αξιοποιώντας μάλιστα την τοποθέτηση της μαθήτριας που είχε προηγηθεί. Η φράση «Δεν θέλουμε ρομπότ για δάσκαλο, θέλουμε άνθρωπο» αποτέλεσε αφετηρία για μια συζήτηση σχετικά με τον ρόλο του εκπαιδευτικού σε ένα σχολείο που αλλάζει.
Η εκπαιδευτική διαδικασία περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από τη μετάδοση πληροφοριών. Ο δάσκαλος αναγνωρίζει τις ανάγκες των μαθητών, παρακολουθεί την εξέλιξή τους, ενθαρρύνει την προσπάθεια, διαχειρίζεται δυσκολίες και συμβάλλει στην ανάπτυξη των κοινωνικών και συναισθηματικών τους δεξιοτήτων.
Ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ έθεσε επίσης το ζήτημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων που μπορεί να ενισχυθούν με την εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δυνατότητα πρόσβασης σε σύγχρονα εργαλεία, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και οι υποδομές των σχολείων δεν είναι δεδομένες σε όλες τις περιπτώσεις. Υπάρχει, επομένως, ο κίνδυνος να διαμορφωθούν διαφορετικές ταχύτητες στην αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας, ιδιαίτερα ανάμεσα στη δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι ουσιαστικό: Θα μπορέσουν όλοι οι μαθητές να επωφεληθούν εξίσου από τις δυνατότητες της AI ή οι υπάρχουσες εκπαιδευτικές ανισότητες κινδυνεύουν να διευρυνθούν;
Τα παιδιά γνωρίζουν ήδη την AI
Ο Ισίδωρος Σιδερίδης, συνιδρυτής της AI Academy, προσέγγισε το θέμα από την πλευρά της καθημερινής χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Όπως επισήμανε, η AI αποτελεί ήδη μέρος της ζωής μας, ενώ τα παιδιά είναι εξοικειωμένα με τις εφαρμογές και τις δυνατότητές της, συχνά περισσότερο από τους ενηλίκους.
Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί νέες απαιτήσεις για την εκπαίδευση και την οικογένεια. Η εξοικείωση με τα τεχνολογικά εργαλεία χρειάζεται να συνοδεύεται από ουσιαστική κατανόηση των δυνατοτήτων και των περιορισμών τους, ώστε οι μαθητές να μπορούν να τα αξιοποιούν αποτελεσματικά.
«Μην βάζετε σε ένα chat κάτι που δεν θα θέλατε να δείτε σε αφίσα έξω από το σχολείο»
Μία από τις πιο πρακτικές παρεμβάσεις της ημερίδας ήταν εκείνη της Ευγενίας Μπόζου, Head of Government Affairs and Public Policy της Google για την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα, η οποία απευθύνθηκε στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς που παρακολουθούσαν την εκδήλωση. Η εκπρόσωπος της Google παρουσίασε εργαλεία και δυνατότητες που προσφέρει η εταιρεία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ασφαλή και υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στάθηκε ειδικότερα στα ζητήματα προστασίας των προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικότητας κατά τη χρήση εφαρμογών συνομιλίας με AI, εξηγώντας γιατί παιδιά και ενήλικοι χρειάζεται να είναι προσεκτικοί με τις πληροφορίες που μοιράζονται. «Μην βάζετε σε ένα chat κάτι που δεν θα θέλατε να δείτε σε αφίσα έξω από το σχολείο», είπε χαρακτηριστικά, δίνοντας με μια απλή και κατανοητή εικόνα το μέτρο της προσοχής που απαιτείται.
Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου οι μαθητές μπορούν να καταχωρίζουν σε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης προσωπικά στοιχεία, πληροφορίες για την οικογένειά τους, φωτογραφίες, σχολικές εργασίες και δεδομένα που αφορούν τους ίδιους ή τρίτους. Η προστασία της ιδιωτικότητας αναδείχθηκε έτσι σε βασική προϋπόθεση για την ασφαλή εξοικείωση των παιδιών με τα εργαλεία AI.
Από την τεχνολογική εξέλιξη στην Πέμπτη Βιομηχανική Επανάσταση
Η Στέλλα Λιουδάκη, καθηγήτρια Πληροφορικής στη Λεόντειο Σχολή Νέας Σμύρνης, προσέγγισε την Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα από τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση, κάνοντας αναφορά και στην Πέμπτη Βιομηχανική Επανάσταση. Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη το σύγχρονο σχολείο να παρακολουθεί τις εξελίξεις, να προσαρμόζει τις εκπαιδευτικές του πρακτικές και να προετοιμάζει τους μαθητές για ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται συνεχώς.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών χρειάζεται να γίνεται με παιδαγωγικά κριτήρια, ώστε να ενισχύει τη δημιουργικότητα, την κατανόηση και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών.
Να μη φοβόμαστε την Τεχνητή Νοημοσύνη
Από τη σκοπιά της τεχνολογίας και της αγοράς εργασίας, ο Νίκος Μωραΐτάκης, CEO της Workable, υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης πραγματικότητας και δεν υπάρχει λόγος να την αντιμετωπίζουμε με φόβο. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γενιά των σημερινών νέων ηλικίας 15 έως 30 ετών, οι οποίοι έχουν μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον συνεχούς τεχνολογικής εξέλιξης και είναι πολύ περισσότερο εξοικειωμένοι με τα ψηφιακά εργαλεία.
Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη να προετοιμαστούν οι μαθητές για μια αγορά εργασίας στην οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη θα έχει ολοένα μεγαλύτερη παρουσία. Η εξοικείωση με την τεχνολογία, η προσαρμοστικότητα, η δημιουργικότητα και η ικανότητα αξιοποίησης νέων εργαλείων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, οι ανθρώπινες δεξιότητες, η κρίση και η δυνατότητα συνεργασίας παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για την προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη.
Η ψυχολογική διάσταση: Γνώση και εξοικείωση απέναντι στον φόβο
Την ψυχολογική διάσταση της σχέσης παιδιών και ενηλίκων με την Τεχνητή Νοημοσύνη ανέδειξε η Ιωάννα Θεοδωρακοπούλου, συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια. Στην παρέμβασή της στάθηκε, μεταξύ άλλων, στη σημασία της γνώσης και της εξοικείωσης με τις νέες τεχνολογίες, επισημαίνοντας ότι χρειάζεται να μαθαίνουμε και να αντιμετωπίζουμε τις αλλαγές χωρίς φόβο.
Για πολλούς γονείς, η ραγδαία εξάπλωση της AI δημιουργεί ερωτήματα και ανασφάλεια, ιδιαίτερα όταν διαπιστώνουν ότι τα παιδιά γνωρίζουν και χρησιμοποιούν εργαλεία με τα οποία οι ίδιοι δεν έχουν ακόμη εξοικειωθεί.
Η ενημέρωση και η ανοιχτή επικοινωνία μέσα στην οικογένεια μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης σχέσης με την τεχνολογία.
Το μέλλον της εκπαίδευσης χρειάζεται την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και τον άνθρωπο
Αν κάτι αναδείχθηκε μέσα από τη συζήτηση, ήταν ότι οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ήδη μεγάλες, αλλά η αξιοποίησή τους στην εκπαίδευση απαιτεί γνώση, προετοιμασία και σαφείς παιδαγωγικούς στόχους.
Οι εκπρόσωποι της τεχνολογίας μίλησαν για τις ευκαιρίες που δημιουργούνται, οι εκπαιδευτικοί για τις αλλαγές στη διδασκαλία και στην αξιολόγηση, ενώ τέθηκαν ζητήματα ασφαλούς χρήσης, προστασίας των προσωπικών δεδομένων, εκπαιδευτικών ανισοτήτων και ψυχολογικής προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα.
Εκείνοι, όμως, που έδωσαν από την αρχή τον τόνο στη συζήτηση ήταν οι ίδιοι οι μαθητές.
Οι τοποθετήσεις τους έδειξαν ότι η νέα γενιά έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει τη δική της σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Τα παιδιά αναγνωρίζουν ότι μπορεί να τα βοηθήσει, καταλαβαίνουν την ανάγκη να διασταυρώνουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν και δεν θέλουν να χάσουν την ουσιαστική επαφή με τη μαθησιακή διαδικασία.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα που κρατάμε από την ημερίδα του Infokids. Η εκπαίδευση βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη αλλαγή και οι αποφάσεις για το πώς θα αξιοποιηθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών.
Γιατί, όπως μας θύμισε μια μαθήτρια από το πάνελ, όσα κι αν μπορεί να κάνει η τεχνολογία, η σχέση με τον δάσκαλο εξακολουθεί να έχει ξεχωριστή θέση στη ζωή και στη μάθηση των παιδιών.
Η ημερίδα «Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση: Η νέα συνθήκη» πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία του The American College of Greece.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε κλήρωση για ένα MacBook Air, ευγενική προσφορά της Workable.
