Θέλουμε να μεγαλώσουμε παιδιά που σέβονται τους άλλους, δείχνουν κατανόηση και αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους με καλοσύνη. Γι’ αυτό και η φράση «να είσαι καλή» ή «να είσαι ευγενική» ακούγεται συχνά από το στόμα των γονιών, ειδικά όταν ένα παιδί συμπεριφέρεται άσχημα σε κάποιο άλλο.
Μήπως, όμως, όταν επαναλαμβάνουμε διαρκώς αυτή τη συμβουλή στα κορίτσια, χωρίς να της δίνουμε την απαραίτητη διάσταση, τους περνάμε άθελά μας ένα διαφορετικό μήνυμα; Ότι πρέπει να είναι ευγενικές ακόμη κι όταν κάποιος τις αδικεί, τις πιέζει ή παραβιάζει τα όριά τους;
Αυτό ακριβώς επισημαίνει η Dr Chelsey, parenting coach με διδακτορικό, η οποία ασχολείται με την παιδική ανάπτυξη και μοιράζεται συμβουλές για την ανατροφή παιδιών με αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα.
Γιατί το «να είσαι καλή» δεν αρκεί
Η ειδικός περιγράφει ένα περιστατικό που την έκανε να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μιλά στην κόρη της για την καλοσύνη. Όπως ανέφερε στους ακολούθους της στο Instagram, η κόρη της τής εξομολογήθηκε ότι άφηνε καθημερινά ένα άλλο κορίτσι να περνά μπροστά της στην ουρά, επειδή είχε μάθει από τη μητέρα της να είναι ευγενική.
Η συγκεκριμένη εμπειρία την έκανε να συνειδητοποιήσει ότι ένα παιδί μπορεί να παρερμηνεύσει τη συμβουλή «να είσαι καλή» και να θεωρήσει πως πρέπει να υποχωρεί για να μη δυσαρεστήσει τους άλλους.
Όταν η ευγένεια παρουσιάζεται ως υποχρέωση να μην αντιδρούμε ποτέ, υπάρχει ο κίνδυνος τα παιδιά να δυσκολεύονται να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Μπορεί να αισθάνονται ότι το να πουν «όχι», να διαφωνήσουν ή να ζητήσουν να σταματήσει μια συμπεριφορά είναι κάτι αγενές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε την επιθετικότητα ή την αγένεια. Σημαίνει ότι χρειάζεται να ξεχωρίζουμε την καλοσύνη από την υποχώρηση.
Τι να μάθουμε στις κόρες μας αντί για το «να είσαι πάντα ευγενική»
Η συμβουλή της Dr Chelsey είναι απλή: «Να είσαι καλή και να εκφράζεσαι ξεκάθαρα».
Ένα κορίτσι μπορεί να συμπεριφέρεται με σεβασμό στους άλλους και ταυτόχρονα να υπερασπίζεται τον προσωπικό του χώρο. Μπορεί να είναι φιλικό, χωρίς να αισθάνεται υποχρεωμένο να κάνει ό,τι του ζητούν οι φίλοι ή οι συμμαθητές του.
Για παράδειγμα, μπορεί να πει:
- «Όχι, ευχαριστώ. Περιμένω κι εγώ τη σειρά μου».
- «Δεν μου αρέσει αυτό που κάνεις. Σταμάτησέ το, σε παρακαλώ».
- «Δεν θέλω να παίξω αυτό το παιχνίδι».
- «Μπορούμε να διαφωνούμε, αλλά δεν θέλω να μου μιλάς έτσι».
- «Θέλω να αποφασίσω μόνη μου».
Οι φράσεις αυτές δεν είναι αγενείς. Είναι ένας ήρεμος και σαφής τρόπος να εκφράζει το παιδί τις ανάγκες και τα όριά του.
Γιατί χρειάζεται να εξασκούνται τα παιδιά στο να λένε «όχι»
Η ειδικός προτείνει στους γονείς να εξασκούν αυτές τις φράσεις μαζί με τα παιδιά στο σπίτι, σε στιγμές που είναι ήρεμα και αισθάνονται ασφαλή.
Όταν ένα παιδί βρίσκεται σε μια δύσκολη κοινωνική κατάσταση, μπορεί να νιώσει αμηχανία, φόβο ή έντονη πίεση. Εκείνη τη στιγμή δεν είναι πάντα εύκολο να βρει τις κατάλληλες λέξεις. Αν, όμως, έχει προηγουμένως εξασκηθεί σε απλές απαντήσεις, είναι πιθανότερο να μπορέσει να τις χρησιμοποιήσει.
Η συζήτηση μπορεί να γίνει ακόμη και στη διαδρομή προς το σχολείο, μέσα από μικρά υποθετικά παραδείγματα: Τι θα έκανες αν κάποιος σου έπαιρνε τη θέση; Πώς θα αντιδρούσες αν μια φίλη σου σε πίεζε να κάνεις κάτι που δεν θέλεις; Τι μπορείς να πεις όταν κάποιος σε κοροϊδεύει;
Στόχος δεν είναι να μάθει το παιδί να απαντά επιθετικά, αλλά να καταλάβει ότι έχει δικαίωμα να εκφράζει τη διαφωνία του και να ζητά σεβασμό.
Η καλοσύνη δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε διαθέσιμοι σε όλους
Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα που θέλει να περάσει η parenting coach είναι ότι η καλοσύνη δεν πρέπει να συγχέεται με την υποχρέωση να ικανοποιούμε τους πάντες.
Τα παιδιά χρειάζεται να γνωρίζουν ότι μπορούν να επιλέγουν με ποιους θα κάνουν παρέα, να απομακρύνονται από σχέσεις που τα κάνουν να αισθάνονται άσχημα και να ζητούν βοήθεια από έναν ενήλικα όταν αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενη πίεση, εκφοβισμό ή προσβλητική συμπεριφορά.
Οι γονείς μπορούν να τους δείξουν στην πράξη ότι η ευγένεια και η αυτοπεποίθηση δεν είναι αντίθετες έννοιες. Μπορούμε να μιλάμε όμορφα στους άλλους, χωρίς να επιτρέπουμε να μας συμπεριφέρονται με ασέβεια.
Το μήνυμα που αξίζει να κρατήσουν οι κόρες μας είναι απλό: Μπορείς να είσαι ευγενική χωρίς να υποχωρείς πάντα. Μπορείς να σέβεσαι τους άλλους και να απαιτείς να σέβονται κι εκείνοι εσένα.
