Νέα μελέτη της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής δείχνει ότι το αντιγριπικό εμβόλιο αποτελεί ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο για τη μείωση των θανάτων από γρίπη σε παιδιά και εφήβους κάτω των 17 ετών.
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα περισσότερα παιδιά κάτω των 18 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες εμφάνισαν σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη, ενώ παράλληλα τα ποσοστά εμβολιασμού σε αυτή την ηλικιακή ομάδα μειώθηκαν. Κατά την περίοδο γρίπης 2024-2025, σχεδόν 300 παιδιά έχασαν τη ζωή τους από επιπλοκές της νόσου, σύμφωνα με τα στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC). Ήταν ο μεγαλύτερος αριθμός παιδιατρικών θανάτων από γρίπη από τότε που το CDC ξεκίνησε να καταγράφει τα σχετικά στοιχεία, το 2004.
Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 6 Ιουλίου από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) δείχνει ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους θανάτους θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το αντιγριπικό εμβόλιο μείωσε κατά 80% τον κίνδυνο θανάτου των παιδιών από τη γρίπη.
«Τα παιδιά, ιδιαίτερα όσα είναι μικρότερα των 5 ετών, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και θανάτου από τη γρίπη σε σύγκριση με τους περισσότερους ενήλικες», δήλωσε ο Jerome Leonard, MD, MPH, κύριος συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής Παιδιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory. «Το αντιγριπικό εμβόλιο είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας τόσο των παιδιών όσο και του ίδιου μας του εαυτού από τη γρίπη».
Ο Dr. Leonard, η ερευνητική του ομάδα, καθώς και παιδίατροι και οικογενειακοί γιατροί που δεν συμμετείχαν στη μελέτη, επισημαίνουν ότι τα νέα ευρήματα αποτελούν πολύτιμη πηγή ενημέρωσης για τους γονείς παιδιών και εφήβων έως 17 ετών. «Προσφέρουν στους γονείς και στους παιδιάτρους δεδομένα από την πραγματική κλινική πράξη που δείχνουν πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο στην προστασία των παιδιών από τη γρίπη», ανέφερε ο Dr. Leonard.
Παράλληλα, οι παιδίατροι εκφράζουν ανησυχία για τη μείωση των ποσοστών εμβολιασμού. Για να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των γονέων, εξηγούν τι έδειξε η νέα μελέτη, τι μπορεί και τι δεν μπορεί να προσφέρει το αντιγριπικό εμβόλιο και από ποιες πηγές μπορούν να αναζητούν αξιόπιστες πληροφορίες.
Τι έδειξε η μελέτη για το αντιγριπικό εμβόλιο στα παιδιά
Η μελέτη της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής διαπίστωσε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι που είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να χάσουν τη ζωή τους από επιπλοκές της νόσου, ανεξάρτητα από το αν είχαν ή όχι υποκείμενα νοσήματα.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από οκτώ περιόδους γρίπης, από τον Αύγουστο του 2016 έως τον Ιούλιο του 2025, εξετάζοντας 1.086 θανάτους παιδιών ηλικίας 6 μηνών έως 17 ετών που σχετίζονταν με τη γρίπη. Από αυτούς, το 82% (892 παιδιά και έφηβοι) αφορούσε ανεμβολίαστα παιδιά.
«Επιπλέον, το 52% των παιδιών που αξιολογήσαμε και κατέληξαν από γρίπη δεν είχε γνωστό ιστορικό υποκείμενης νόσου», ανέφερε ο Dr. Leonard. «Σε αυτή την ομάδα, το εμβόλιο μείωσε τον κίνδυνο θανάτου κατά 87%. Στα παιδιά με ήδη διαγνωσμένη πάθηση, όπως άσθμα ή σακχαρώδη διαβήτη, ο κίνδυνος θανάτου μειώθηκε κατά 77%».
Παρότι τα ποσοστά είναι πολλά, οι γιατροί επισημαίνουν ότι το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές. Η νέα μελέτη ενισχύει ένα ήδη μεγάλο σώμα επιστημονικών δεδομένων που δείχνει ότι το αντιγριπικό εμβόλιο σώζει ζωές.
«Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες που εξέτασαν κατά πόσο το αντιγριπικό εμβόλιο προλαμβάνει τους θανάτους παιδιών από γρίπη», δήλωσε ο Moses Olorunnisola, MD, παιδίατρος στο Hackensack Meridian K. Hovnanian Children’s Hospital του Jersey Shore University Medical Center. «Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, επειδή δείχνουν ότι το εμβόλιο δεν μειώνει μόνο την πιθανότητα νόσησης, αλλά μειώνει θεαματικά και τον κίνδυνο θανάτου από γρίπη».
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι ακόμη και τα παιδιά χωρίς προβλήματα υγείας προστατεύονται ουσιαστικά από τον εμβολιασμό, γεγονός που μπορεί να αποτρέψει πολλές τραγωδίες.
«Η λοίμωξη από τον ιό της γρίπης μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε πνευμονία, αφυδάτωση, εγκεφαλίτιδα, αναπνευστική ανεπάρκεια ή ακόμη και θάνατο», ανέφερε ο Dr. Olorunnisola. «Επειδή τα μικρά παιδιά διαθέτουν ακόμη ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εμβολιάζονται ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος αυτών των σοβαρών επιπλοκών».
Παρά τα δεδομένα αυτά, οι γιατροί σημειώνουν ότι αρκετοί γονείς εξακολουθούν να παραλείπουν τον αντιγριπικό εμβολιασμό.
«Πολλοί γονείς θεωρούν το αντιγριπικό εμβόλιο προαιρετικό, επειδή δεν αντιλαμβάνονται τη γρίπη ως σοβαρή νόσο ή πιστεύουν λανθασμένα ότι μπορεί να προκαλέσει γρίπη», εξηγεί η Brintha Vasagar, MD, οικογενειακή γιατρός. «Κάποιοι θέλουν επίσης να περιορίσουν τον αριθμό των εμβολίων, ξεχνούν να επιστρέψουν για τη δεύτερη δόση όταν απαιτείται ή απλώς δεν πιστεύουν ότι το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό».
Τι προσφέρει και τι δεν προσφέρει το αντιγριπικό εμβόλιο
Ο Dr. Olorunnisola επισημαίνει ότι το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να προλάβει τη λοίμωξη από γρίπη και, αν κάποιος νοσήσει, να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης. «Το σημαντικότερο είναι ότι, σύμφωνα με τη νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Pediatrics, το αντιγριπικό εμβόλιο μειώνει κατά περίπου 80% τον κίνδυνο θανάτου από γρίπη σε παιδιά και εφήβους», αναφέρει.
Ωστόσο, το εμβόλιο δεν εγγυάται ότι κάποιος δεν θα νοσήσει ποτέ από γρίπη, ούτε παρέχει άμεση προστασία.
«Απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό για να αναπτυχθεί η ανοσία. Επιπλέον, δεν προστατεύει από κάθε κρυολόγημα ή αναπνευστικό ιό, ούτε προλαμβάνει λοιμώξεις από RSV, COVID-19, ρινοϊούς ή άλλους ιούς», εξηγεί. «Επίσης, δεν μηδενίζει τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης, αν και τον μειώνει σημαντικά».
Η Dr. Vasagar υπενθυμίζει ακόμη ότι το αντιγριπικό εμβόλιο δεν περιέχει ζωντανό ιό και συνεπώς δεν μπορεί να προκαλέσει γρίπη.
Πότε είναι καλύτερο να γίνεται ο εμβολιασμός
Για τη βέλτιστη προστασία, οι περισσότεροι παιδίατροι συνιστούν ο εμβολιασμός να πραγματοποιείται στις αρχές του φθινοπώρου, πριν κορυφωθεί η κυκλοφορία του ιού.
«Ιδανικά, ο εμβολιασμός θα πρέπει να γίνεται τον Οκτώβριο, ώστε ο οργανισμός να έχει χρόνο να αναπτύξει ανοσία πριν αυξηθεί η διασπορά της γρίπης», αναφέρει ο Dr. Tse. «Ωστόσο, δεν είναι ποτέ αργά για αντιγριπικό εμβολιασμό όσο η γρίπη εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε υψηλά επίπεδα, συνήθως έως τον Μάρτιο ή ακόμη και τον Απρίλιο.»
