Ο Γιάννης Φύσσας, MD, PhD, Ειδικός Χειρουργός Μαστού – Μαστολόγος, εξηγεί τον σύνθετο μηχανισμό της παραγωγής γάλακτος κατά τον θηλασμό και τον ρόλο των ορμονών.
Τα κορίτσια και τα αγόρια στην παιδική ηλικία έχουν ίδιο μαστό. Στην εφηβεία, όμως, οι μαστοί των κοριτσιών αρχίζουν να αναπτύσσονται λόγω των ορμονών (οιστρογόνων και προγεστερόνης). Αυτές αυξάνουν τους αδένες και τους πόρους, ενώ το λίπος που συσσωρεύεται στην περιοχή είναι αυτό που καθορίζει κυρίως το τελικό μέγεθος. Μετά την εφηβεία, η ανάπτυξη σταματά και το μέγεθος των μαστών παραμένει σταθερό, με μικρές μόνο αλλαγές μέσα στον μήνα λόγω του κύκλου.
Πώς πυροδοτείται η παραγωγή γάλακτος στον θηλασμό
Κατά την εγκυμοσύνη, οι ορμόνες αυξάνονται σημαντικά και ο μαστός ωριμάζει περισσότερο, προετοιμαζόμενος για τον θηλασμό. Ωστόσο, το γάλα δεν παράγεται ακόμη. Η παραγωγή γάλακτος ξεκινά μετά τον τοκετό, όταν αποβάλλεται ο πλακούντας και ενεργοποιείται η ορμόνη προλακτίνη. Ο θηλασμός του μωρού ενεργοποιεί επιπλέον την ωκυτοκίνη, που βοηθά το γάλα να βγει από τον μαστό.
Οι γυναίκες με μεγάλο στήθος παράγουν πιο πολύ γάλα;
Το μέγεθος του μαστού οφείλεται στην ποσότητα του λίπους που περιέχει και όχι στον αριθμό των λοβίων, ο οποίος είναι περίπου ο ίδιος σε γυναίκες με μικρό ή μεγάλο στήθος. Το μέγεθος του μαστού, οφείλεται μάλλον σε παράγοντες γενετικούς και λιγότερο στην παχυσαρκία, δεδομένου ότι είναι γνωστό πως υπάρχουν παχιές γυναίκες με σχετικά μικρό στήθος και αδύνατες γυναίκες με μεγάλο. Η ποσότητα του γάλακτος που παράγει λοιπόν μία γυναίκα δεν εξαρτάται από το μέγεθός των μαστών της και έτσι μία γυναίκα με μικρό στήθος μπορεί να είναι ήσυχη ότι, δεν θα έχει πρόβλημα γαλουχίας, όταν με το καλό φθάσει εκείνη η ώρα.
Θηλασμός: Πώς θα έχω περισσότερο γάλα κατά τον θηλασμό;
Τι είναι το πύαρ ή πρόγαλα;
Οι μαστοί δεν παράγουν εξ αρχής έτοιμο γάλα. Αρχικά παράγουν ένα αραιό, κιτρινωπό υγρό που λέγεται πύαρ ή πρόγαλα και που προοδευτικά μετά από 2-5 μέρες μετατρέπεται σε γάλα. Το πύαρ παράγεται στο 1/100 της ποσότητας του γάλακτος (λίγες σταγόνες δηλαδή) και έχει τις ίδιες πρωτεΐνες και σάκχαρα με το γάλα αλλά σχεδόν καθόλου λίπος. Γλυκαίνει το μωρό και δεν το απογοητεύει για τις προσπάθειες που καταβάλλει θηλάζοντας, ώσπου να “κατέβει” το ώριμο γάλα.
Τι περιέχει το μητρικό γάλα και σε τι ποσότητα παράγεται;
Το γάλα περιέχει 88% νερό, 7% το σάκχαρο λακτόζη, 3,5% λίπος, 1,3% πρωτεΐνες (κυρίως καζεΐνη) και 0,2% διάφορα συστατικά (άλατα, βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία). Το μωρό θα πάρει από το γάλα τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεται και αυτό σημαίνει ότι η μητέρα που θηλάζει πρέπει να παίρνει επίσης ελαφρά αυξημένες ποσότητες πλήρους διατροφής (ασβέστιο, σίδηρο, βιταμίνες κλπ.)
