Η βροχή αποτελεί μία από τις βασικές μορφές υετού και περιγράφει την πτώση υγρού νερού από τα σύννεφα προς τη γη με τη μορφή σταγόνων. Η διαδικασία δημιουργίας της είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον κύκλο του νερού και τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην ατμόσφαιρα.
Όταν τα νερά των θαλασσών, των λιμνών και των ποταμών θερμαίνονται από τον ήλιο, αρχίζουν να εξατμίζονται. Έτσι σχηματίζονται υδρατμοί, οι οποίοι ανεβαίνουν στην ατμόσφαιρα. Ανάλογα με τη θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα, οι υδρατμοί είτε διαλύονται –ιδιαίτερα σε ζεστές συνθήκες, όπως το καλοκαίρι– είτε συγκεντρώνονται και οδηγούν στον σχηματισμό νεφών.
Γιατί να αφήσουμε τα παιδιά να παίξουν στη βροχή; Τα οφέλη για υγεία και ψυχολογία
Όταν η θερμοκρασία του αέρα μειώνεται, οι υδρατμοί ψύχονται. Μόλις φτάσουν στο λεγόμενο σημείο δρόσου, δηλαδή τη θερμοκρασία στην οποία ο αέρας δεν μπορεί να συγκρατήσει επιπλέον υδρατμούς, αυτοί μετατρέπονται σε υγρό νερό. Έτσι σχηματίζονται μικροσκοπικές σταγόνες.
Μέσα στα σύννεφα, οι σταγόνες αυτές συγκρούονται μεταξύ τους αλλά και με μικροσκοπικά σωματίδια που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα, γνωστά ως αερολύματα ή πυρήνες συμπύκνωσης. Τέτοια σωματίδια μπορεί να είναι κόκκοι αλατιού από τη θάλασσα, σκόνη ή άμμος. Χάρη σε αυτά, οι σταγόνες μπορούν να σχηματιστούν και να μεγαλώσουν. Χωρίς την παρουσία τους, δεν θα ήταν δυνατή η δημιουργία ούτε υδροσταγονιδίων ούτε παγοκρυστάλλων, που αποτελούν βασικά δομικά στοιχεία των νεφών.
Όταν οι σταγόνες αποκτήσουν αρκετό βάρος και δεν μπορούν πλέον να παραμείνουν αιωρούμενες μέσα στο σύννεφο, πέφτουν προς το έδαφος λόγω της βαρύτητας. Τότε παρατηρείται το φαινόμενο της βροχής.
Ως βροχή χαρακτηρίζεται ο υετός όταν οι σταγόνες του νερού έχουν διάμετρο μεγαλύτερη από 0,5 χιλιοστά.
Η βροχή πέφτει κυρίως από τα εξής νέφη:
Τα σωρειτόμορφα:
– τους σωρειτομελανίες (cumulonimbus- Cb) τα λεγόμενα καταιγιδοφόρα νέφη που δίνουν ραγδαίες βροχές και όμβρους (showers).
– τους σωρείτες (Cumulus –Cu) που μπορεί να δώσουν περιοδική βροχή. Αν όμως μεγαλώσουν σε όγκο, υψώνονται στην ατμόσφαιρα σχηματίζοντας πύργους (towering cumulus- TCU), δίνοντας έντονη βροχή και όμβρους.
Τα στρωματόμορφα:
– τα υψιστρώματα (Altostratus-As)
– τα μελανοστρώματα (Nimbostratus- Ns) link που δίνουν μεγάλης διάρκειας κανονική βροχή
– τους στρωματοσωρείτες (Stratocumulus Sc) link που δίνουν ελαφριά βροχή ή ψεκάδες /ψιχάλες (drizzle).
Υπάρχουν 3 είδη βροχής:
Ορογραφική βροχή (Orographic rain)
Οι ορογραφικές βροχές παρατηρούνται στις βουνοπλαγιές οι οποίες έχουν προσανατολισμό προς τις ακτές.
O αέρας που κινείται πάνω από τις θάλασσες ή τους ωκεανούς είναι πλούσιος σε υδρατμούς (θερμός και υγρός) και όταν φτάσει στην ξηρά αρχίζει να ανυψώνεται για να υπερπηδήσει τα βουνά που συναντάει [στάδιο Ι]. Κατά την ανύψωση, ο αέρας ψύχεται, οι υδρατμοί υγροποιούνται, σχηματίζονται σύννεφα και η βροχή (ή χιόνι) πέφτει στην προσήνεμη (windward) πλευρά του βουνού [στάδιο ΙΙ]. Ο αέρας συνεχίζει την πορεία του προς την κορυφή του βουνού και κατέρχεται στην υπήνεμη (leeward) πλευρά του βουνού, θερμαίνεται και είναι ξηρότερος [στάδιο ΙΙΙ].
Το φαινόμενο αυτό είναι πολύ συχνό στα ελληνικά βουνά. Οι υγρές μάζες που προέρχονται από τη δυτική Μεσόγειο προσπίπτουν στην οροσειρά της Πίνδου και τα βουνά της Πελοποννήσου και δημιουργούν στη δυτική Ελλάδα παρατεταμένες βροχές που φτάνουν το ύψος των 2 μέτρων ετησίως. Αντίθετα, από την ανατολική πλευρά της οροσειράς, η Ελλάδα έχει βροχοπτώσεις της τάξης των 0,5 μέτρων μόνο.
Μετωπική βροχή (Frontal rain)
Οι μετωπικές βροχές δημιουργούνται όταν:
– οι θερμές αέριες μάζες συναντώνται με τις πολικές αέριες μάζες σχηματίζοντας μέτωπο [στάδιο Ι]
– σχηματίζεται ύφεση καθώς ο θερμός αέρας ανέρχεται πάνω από τον ψυχρό [στάδιο ΙΙ]
– ο θερμός αέρας καθώς ανέρχεται ψύχεται, οι υδρατμοί υγροποιούνται και εμφανίζεται υετός [στάδιο ΙΙΙ]
Πρόκειται για τον σπουδαιότερο τύπο βροχοπτώσεων στα μέσα γεωγραφικά πλάτη.
Βροχή κατακόρυφης μεταφοράς (Convective rain)
Ο τύπος αυτός της βροχής παρατηρείται συνήθως σε περιοχές που το έδαφος υπερθερμαίνεται από τον ήλιο, όπως στις τροπικές περιοχές.
Ο πολύ θερμός αέρας ανέρχεται γρήγορα προς τα πάνω. Η ανοδική αυτή πορεία του αέρα ονομάζεται κατακόρυφη μεταφορά (convection) [στάδιο Ι]. Τα θερμά ρεύματα αέρα διαστέλλονται και δημιουργούν σύννεφα κατακόρυφης ανάπτυξης όπως οι σωρείτες (cumulus-Cu) και οι σωρειτομελανίες (cumulonimbus-Cb) [στάδιο ΙΙ]. Τα cumulonimbus φέρνουν όμβρους (showers) και έντονη βροχή. Εξαιτίας της μεγάλης αστάθειας της ατμόσφαιρας επικρατούν καταιγίδες με κεραυνούς και αστραπές [στάδιο III].
Το ύψος της βροχόπτωσης μετριέται από τα βροχόμετρα (rain gauge) και ανάλογα με την έντασή της, διακρίνεται σε 3 κατηγορίες:
_Ασθενής βροχή (slight -RA): όταν το ύψος της δεν ξεπερνά τα 0,5 mm/hour.
_Μέτρια βροχή (moderate RA): όταν έχει ύψος από 0.5- 4 mm/hour.
_Έντονη βροχή (heavy +RA): όταν έχει ύψος περισσότερο από 4 mm/hour.
_Ασθενείς όμβρους (slight rain showers –SHRA): με ύψος κάτω των 2 mm/hour
_Μέτριους όμβρους (moderate rain showers SHRA): με ύψος από 2-10 mm/hour
_Έντονους όμβρους (heavy rain showers +SHRA): με ύψος άνω των 10mm/hour.
Με πληροφορίες από το ecoweather.gr
