Το ρελέ διαφυγής είναι ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς προστασίας μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης, ιδιαίτερα σε χώρους όπου υπάρχει νερό. Πώς λειτουργεί και τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για την ασφάλεια του σπιτιού;
Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στην Κίμωλο, όπου ένας 17χρονος έχασε τη ζωή του από ηλεκτροπληξία ενώ βρισκόταν στο μπάνιο, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που αφορά κάθε οικογένεια: πόσο ασφαλής είναι η ηλεκτρική εγκατάσταση του σπιτιού μας;
Ένας όρος που ακούστηκε τις τελευταίες ημέρες είναι το ρελέ διαφυγής. Πρόκειται για μια συσκευή ασφαλείας που μπορεί να διακόψει πολύ γρήγορα την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος όταν ανιχνεύσει διαρροή.
Τι ακριβώς κάνει το ρελέ διαφυγής;
Με απλά λόγια, το ρελέ διαφυγής «παρακολουθεί» το ηλεκτρικό ρεύμα που περνά από την εγκατάσταση.
Σε μια φυσιολογική κατάσταση, το ρεύμα που φεύγει από το κύκλωμα είναι ίσο με αυτό που επιστρέφει.
Αν όμως υπάρξει διαρροή, για παράδειγμα επειδή ένα ηλεκτρικό ρεύμα βρει διαφορετική διαδρομή προς τη γη, το ρελέ μπορεί να αντιληφθεί τη διαφορά και να διακόψει αυτόματα την ηλεκτροδότηση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε περίπτωση που ένα άνθρωπος έρθει σε επαφή με τμήμα μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης που βρίσκεται υπό τάση.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό στο μπάνιο;
Το νερό και ο ηλεκτρισμός αποτελούν έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο συνδυασμό.
Το μπάνιο είναι ένας χώρος στον οποίο χρησιμοποιούνται ηλεκτρικές συσκευές και εγκαταστάσεις ενώ υπάρχει νερό και αυξημένη υγρασία. Για αυτό και η ηλεκτρική ασφάλεια εκεί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Το ρελέ διαφυγής δεν κάνει το ηλεκτρικό ρεύμα «ακίνδυνο». Μπορεί όμως να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο, διακόπτοντας γρήγορα την παροχή όταν ανιχνεύσει διαρροή.
Δεν είναι το ίδιο με την ασφάλεια του πίνακα
Ένα συχνό λάθος είναι να θεωρούμε ότι η ασφάλεια ή ο μικροαυτόματος στον ηλεκτρικό πίνακα κάνει ακριβώς την ίδια δουλειά.
Δεν είναι έτσι.
Οι ασφάλειες και οι μικροαυτόματοι προστατεύουν κυρίως την εγκατάσταση από υπερένταση και βραχυκυκλώματα.
Το ρελέ διαφυγής έχει διαφορετικό ρόλο: έχει σχεδιαστεί ώστε να ανιχνεύει διαρροή ρεύματος και να διακόπτει την παροχή.
Για αυτό οι δύο μηχανισμοί λειτουργούν συμπληρωματικά.
Πώς μπορεί να καταλάβει ένας γονιός αν υπάρχει στο σπίτι;
Το ρελέ διαφυγής βρίσκεται συνήθως στον ηλεκτρικό πίνακα και διαθέτει χαρακτηριστικό κουμπί ελέγχου, συχνά με την ένδειξη TEST.
Ωστόσο, δεν είναι καλή ιδέα να προσπαθήσει κάποιος που δεν έχει γνώσεις ηλεκτρολογίας να επέμβει στον πίνακα ή να κάνει μόνος του τεχνικό έλεγχο.
Ένας αδειούχος ηλεκτρολόγος μπορεί να ελέγξει εάν υπάρχει η κατάλληλη διάταξη προστασίας, εάν λειτουργεί σωστά και εάν η ηλεκτρική εγκατάσταση του σπιτιού πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς
Η ύπαρξη ρελέ διαφυγής είναι σημαντική, αλλά δεν αντικαθιστά τον τακτικό έλεγχο της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Οι γονείς καλό είναι να ζητούν από ηλεκτρολόγο να ελέγχει ιδιαίτερα:
- την κατάσταση του ηλεκτρικού πίνακα,
- την ύπαρξη και λειτουργία του ρελέ διαφυγής,
- τη γείωση της εγκατάστασης,
- τις πρίζες και τους διακόπτες,
- τις ηλεκτρικές συσκευές που βρίσκονται κοντά σε νερό,
- και γενικότερα την κατάσταση μιας παλαιάς ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε παλιά σπίτια, όπου η ηλεκτρική εγκατάσταση μπορεί να έχει κατασκευαστεί με παλαιότερα πρότυπα και να έχει υποστεί φθορές με την πάροδο των χρόνων.
Και κάτι πολύ σημαντικό για τα παιδιά
Ακόμη και όταν ένα σπίτι διαθέτει σύγχρονες διατάξεις προστασίας, τα παιδιά δεν πρέπει να πλησιάζουν ηλεκτρικές συσκευές ή πρίζες με βρεγμένα χέρια.
Οι γονείς πρέπει επίσης να αποφεύγουν πρόχειρες συνδέσεις, πολύπριζα σε ακατάλληλα σημεία και τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών κοντά σε νερό όταν δεν είναι σχεδιασμένες για τέτοιο περιβάλλον.
Το ρελέ διαφυγής είναι ένα σημαντικό «δίχτυ ασφαλείας», όχι όμως άδεια για να αγνοούμε τους κανόνες ηλεκτρικής ασφάλειας.
Σε περίπτωση αμφιβολίας για την ασφάλεια μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης, ο σωστός άνθρωπος για τον έλεγχο είναι ο αδειούχος ηλεκτρολόγος.
