Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, 07:50
Array
(
    [category] => Αποδράσεις - Ταξίδια
    [link] => https://www.infokids.gr/category/psychagogia/apodraseis-taksidia/
    [id] => 67
)

25η Μαρτίου: Τι τρώμε ανήμερα του Ευαγγελισμού – Γιατί «σπάμε» τη νηστεία της Σαρακοστής

Μπορεί να βρισκόμαστε ακόμη στη διάρκεια της Σαρακοστής, ωστόσο η εθνική επέτειος της 25ης Μαρτίου αποτελεί μια ιδιαίτερη ημέρα για την Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Έτσι, στο τραπέζι των περισσότερων ελληνικών σπιτιών πρωταγωνιστεί ο παραδοσιακός μπακαλιάρος.

Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η νηστεία διαφοροποιείται συνολικά τρεις φορές, δίνοντας μια «ανάσα» στους πιστούς. Η περίοδος αυτή θεωρείται η πιο αυστηρή από τις νηστείες της Εκκλησίας, γι’ αυτό και οι εξαιρέσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις είναι η ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που γιορτάζεται στις 25 Μαρτίου. Πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή μέσα στην κατανυκτική περίοδο της Σαρακοστής. Επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία, επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, λαδιού και οίνου.

Γιατί καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος

Αν και η Εκκλησία επιτρέπει γενικά το ψάρι, στην Ελλάδα επικράτησε το έθιμο του παστού μπακαλιάρου. Το συγκεκριμένο ψάρι προέρχεται από τον βορειοανατολικό Ατλαντικό, ωστόσο έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στη χώρα μας ήδη από τον 15ο αιώνα.

Η δημοτικότητά του οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι διατηρείται παστός, κάτι που τον καθιστούσε εύκολο στη μεταφορά και στη συντήρηση. Έτσι, μπορούσε να φτάσει και στις περιοχές της ενδοχώρας, όπου το φρέσκο ψάρι ήταν δύσκολο να βρεθεί και συχνά θεωρούνταν πολυτέλεια για τους κατοίκους.

Με τον καιρό, ο μπακαλιάρος συνδέθηκε με το τραπέζι της 25ης Μαρτίου και έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ημέρας. Η σκορδαλιά, που συνοδεύει παραδοσιακά το πιάτο, θεωρείται ότι «ελληνοποίησε» το φαγητό, ενώ παράλληλα εξισορροπεί τη γεύση του έντονα αλατισμένου ψαριού.

Οι εξαιρέσεις της νηστείας στη Σαρακοστή

Σε παλαιότερη συνέντευξή του στο «Βήμα», ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, Παναγιώτης Σκαλτσής, είχε επισημάνει ότι κατά τη διάρκεια της Τεσσαρακοστής η νηστεία διαφοροποιείται τρεις φορές, δίνοντας στους πιστούς τη δυνατότητα να ενδυναμωθούν, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα αυστηρή περίοδο νηστείας, στην οποία δεν επιτρέπεται ούτε το λάδι.

Η πρώτη εξαίρεση είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, δηλαδή η 25η Μαρτίου. Όπως εξηγεί ο ίδιος, πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή που τιμά την Παναγία και για τον λόγο αυτό επιτρέπεται η κατάλυση ψαριού, λαδιού και κρασιού.

Η πρακτική αυτή φαίνεται ότι γενικεύτηκε μετά το 692 μ.Χ., όταν καθιερώθηκε από την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο, γνωστή και ως Σύνοδος «Εν Τρούλω».

Η δεύτερη ημέρα διαφοροποίησης της νηστείας είναι η Κυριακή των Βαΐων. Σύμφωνα με τη Στουδιτική παράδοση, που συνδέεται με τον Άγιο Θεόδωρο Στουδίτη, επειδή η εορτή αυτή είναι Δεσποτική και αφορά τον επίγειο βίο του Ιησού Χριστού, επιτρέπεται και πάλι η κατανάλωση ψαριού, λαδιού και κρασιού.

Παράλληλα, κατά τα μοναχικά τυπικά επιτρέπεται η κατάλυση λαδιού και τη Μεγάλη Πέμπτη, ημέρα αφιερωμένη στον Μυστικό Δείπνο, οπότε τελείται και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, η οποία τελείται μόλις δέκα φορές τον χρόνο.

Διαβάστε επίσης:

Τι να μαγειρέψω σήμερα: Νηστίσιμο τηγανητό ρύζι με λαχανικά

Νηστίσιμα μπισκότα λεμονιού με ελαιόλαδο

Ροή Ειδήσεων